با «دونالد ترامپ عراقی» آشنا شوید

انتخاب: میشل روبین، کارشناس اندیشکده اینترپرایز در تحلیلی نوشت: دولت آمریکا در طول دوران ریاست جمهوری بیل کلینتون و جرج دبلیو بوش در قالب برگزاری کنفرانس های بزرگ در لندن، استان صلاح الدین و نشست های بی شماری در سرتاسر اروپا، ترکیه و آمریکا برای مشارکت و کمک به سازماندهی گروه های مخالف عراقی ده ها میلیارد دلار هزینه کرده اند. اما بر خلاف روایت متداول در آمریکا؛ گروه های حزب دموکراتیک کردستان ( ۱۹۴۶)، حزب الدعوه ، اتحادیه میهنی کردستان ( ۱۹۷۵) و شورای عالی اسلامی عراق ( ۱۹۸۲) از دیدگاه مردم عراق مشروع و قانونی هستند.

نویسنده در ادامه افزود: مقتی صدر جوان ترین پسر آیت الله محمد صادق صدر است که ایشان همراه با دو فرزند بزرگش در سال ۱۹۹۹ توسط صدام حسین کشته شده اند. در بین خانواده صدر و جامعه مذهبی نجف، مقتدی صدر هیچ وقت در علم و دانش همانند پدرش از شهرت برخوردار نبوده است و همچنین بستگان وی از جنبه هوش و عقل شهرت داشتند ولی مقتی صدر بیشتر علاقه مند به ثروت و مادیات بود. روزهای بعد از سقوط بغداد توسط نیروهای تحت رهبری آمریکا؛ گروهی از حامیان صدر شکل گرفت.

مقتدی صدر در تاسیس جیش المهدی اگرچه بر دفاع از حاکمیت عراق تاکید می کرد اما بیشتر مجری منافع تجاری مقتدی صدر بود. در همین راستا مقامات مذهبی نجف در ۲۶ جولای ۲۰۰۳ بیانیه ای در محکومیت جیش المهدی منتشر کردند. این بیانیه بر این تاکید می کرد که جیش المهدی از عناصر مشکوک از جمله افرادی از رژیم سابق و افسران امنیتی اعضای حزب بعث تشکیل شده است و آن ها کسانی هستند که سر خود را با جامه سیاه و سفید می پوشانند تا مردم را گمراه کنند؛ اگر چه آن ها در ظاهر معتقدند که مردان دین هستند اما در حقیقت آن ها شیطان هستند. در این بیانیه آن ها تاکید می کنند که ما به ارتش شما نیازی نداریم.

اما پرسش این است که چگونه مقتی صدر به یک «پادشاه ساز» بالقوه تبدیل شد. در پاسخ به این مسئله می توان به این اشاره کرد که اکثریت حامیان گروه صدر از قشر فقیر و افراد بی سواد هستند و همچنین برخی دیگر به دلیل وابستگی خانوادگی از آن ها حمایت می کنند. در چند سال اخیر مقتی صدر توانسته با تکیه بر احساسات مبارزه با فساد در جامعه عراق به محبوبیت دست پیدا کند. وی به دلیل این اظهارات پوپولیستی ضد فساد از دیدگاه نویسنده، به دونالد ترامپ عراق معروف شده است. اگر چه فهرست صدر در انتخابات ۱۲ می عراق پیروز شد اما میزان رای آوری آن ها نسبت به سال های گذشته کاهش یافته بود. مهم ترین دلیل پیروزی آن ها عدم شرکت حامیان حیدرالعبادی و نوری مالی و دیگران رهبران در انتخابات بود.

گام حیاتی دیگر مقتدی صدر به دیدار وی با محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در سال ۲۰۱۷ بر می‌گردد که این اقدام می تواند حاکی از پایان صفحه فرقه گرایی در عراق و خاتمه به تنفر از عربستان در نظم نوین شیعیان عراق باشد. در پشت صحنه این دیدار منطق ساده ای حاکم است. به این معنا که اگر ایرانی ها می توانند از گروه صدر بر علیه آمریکایی ها استفاده کنند چرا عربستان سعودی از این ابزار علیه ایرانی ها استفاده نکند. اما لزوما همیشه دشمن دشمن من دوست نیست بنابراین دولت ترامپ این اتحاد اجاره ای (با گروه صدر) را با وفاداری اشتباه نگیرند. زیرا اگر چه بخشش فضیلت است اما فراموشی ساده لوحی است بنابراین هیچ کس در بغداد، نجف یا واشنگتن نباید صداقت تغییر مقتی صدر را بپذیرد.