فروش جریمه سربازی متوقف می‌شود

فرارو: شنبه این هفته سازمان وظیفه عمومی ناجا از توقف اجرای طرح جریمه ریالی سربازی در سال آینده خبر داد.

در حالی که پیشتر هم زمزمه‌هایی در مورد توقف این طرح شنیده می‌شد سردار کمالی، رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیرو‌های مسلح اعلام کرد: «در سال ۹۸ به هیچ عنوان این طرح اجرا نخواهد شد.»

تا کنون حدود ۳۵۰ هزار نفر از مشمولین از این طرح استفاده کرده‌اند. پیش‌تر سردار کمالی «شرایط سنی کسانی که بیش از هشت سال غیبت دارند» و «تعیین تکلیف وضعیت غایبان» را از اهداف اولیه این طرح دانسته بود.

همچنین بر اساس بندی که در بودجه سال ۹۴ گنجانده شد «درآمد‌های حاصل از اعطای معافیت‌های مشمولان برای تقویت بنیه دفاعی نیرو‌های مسلح به سیستم نظامی کشور اختصاص داده می‌شود.» سقف این درآمد برای سال جاری پانزده‌هزار میلیارد ریال در نظر گرفته شده است.

همچنین بعضی از نماینده‌های مجلس کسری بودجه دولت را یکی از اهداف طرح جریمه سربازی دانسته اند. به گفته غلامرضا تاج‌گردون رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات «یکی از دلایل بیان این طرح از سوی دولت کمبود بودجه بود که نمی‌توان آن را کتمان کرد.»

بحث‌ها در مورد کمبود بودجه دولت همچنان وجود دارد. حتی کریمی قدوسی نماینده مشهد مدعی شده بود «رئیس‌جمهور به هیات رئیس کمیسیون تلفیق مجلس گفته نمی‌تواند به دو نیروی نظامی حقوق بدهد؛ هم سپاه هم ارتش.»

دکتر حشمت الله فلاحت پیشه با ناعادلانه دانستن طرح جریمه ریالی سربازی به فرارو می‌گوید: «من کلا مخالف فروش جریمه سربازی هستم. به صرف اینکه روی بودجه دولت اثر دارد نباید به آن تن بدهیم».

اما به نظر می‌رسد اهدافی که برای فروش خدمت سربازی مطرح شده‌اند همچنان پاربرجاست. پس از چهار سال نه شرایط سنی کسانی که هشت سال غیبت دارند تغییر کرده است نه مشکل بودجه کشور برطرف شده است. به قول علی لاریجانی کشور "عیالوار" است و پولی برای عمران باقی نمی‌ماند.

با توجه به این مساله شنید‌ه‌هایی در مورد دلیل امنیتی برای جذب بیشتر سرباز در سال آینده به گوش می‌رسد. اما دکتر حشمت‌الله فلاحت‌پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتگو با فرارو این موضوع را رد می‌کند. به گفته او «سال گذشته هم این بحث مطرح شده بود. نماینده‌های ستاد کل در مجلس مایل بودند این طرح لغو شود. در کل بعید می‌دانم به مسائل نظامی و امنیتی ربطی داشته باشد.»

طرح خرید خدمت برای اولین بار در سال‌های ۷۰ تا ۷۷ برای مشمولان غایب با شرایط ویژه‌ای فراهم شد.

با روی کار آمدن دولت اصلاحات، تغییر تازه‌ای در این روند ایجاد شد و از سال‌های ۷۷ تا ۸۰، متولدان سال‌های ٤٨ تا ٥٧ هم امکان خرید خدمت پیدا کردند. بر این اساس مشمولان بالای بیست سال می‌توانستند با پرداخت هزینه‌ای از خدمت معاف شوند.

اما از سال ۸۰ این قانون برای چهارده سال مسکوت ماند تا اینکه در سال ۹۴ امکان پرداخت جریمه برای مشمولان غایب بالاتر از ۸ سال فراهم شد.

وزارت دفاع دولت یازدهم در بودجه سال ۹۴ بندی مبنی بر امکان خرید جریمه سربازی برای مشمولان غایب را گنجاند. این طرح با وجود بحث‌های فراروان تا سال جاری هم ادامه داشت. اما اکنون توقف دوباره این طرح قطعی شده است.

حشمت الله فلاحت‌پیشه در گفتگو با فرارو در مورد اتمام این طرح در سال آینده می‌گوید: این مساله از سوی ستاد کل نیرو‌های مسلح مطرح شده است و دولت هم آن را می‌پذیرد. دولت این مساله را در مورد بودجه سال آینده هم در نظر خواهد گرفت.

این نماینده مجلس ادامه داد: اصل قضیه خدمت سربازی زیر سوال است. من به شخصه معتقدم باید خدمت سربازی را برداریم. چون جریمه یا فروش خدمت سربازی هم ناعدالتی بود. یک عده که پول داشتند می‌توانستند خدمت نروند و عده‌ای به جرم اینکه پول ندارند خدمت سربازی می‌رفتند.

فلاحت پیشه اعتقاد دارد ما از تعریف مقدسی که برای سربازی شده بود خیلی دور شده ایم.

او ادامه داد: نظر شخصی من این است که سربازی در کشور باید پیمانی شود. یعنی به صورت ۵ ساله نیروی پیمانی استخدام کنیم تا نیرو‌ها آموزش کامل ببینند. در حال حاضر نیرو‌ها را بعد از دو ماه آموزش در بدترین مناطق مرزی کشور به کار می‌گیرند و جوان‌ها را در فضای غیر امن و خطرناک به حال خود رها می‌کنند.

فلاحت پیشه افزود: اعتقادم بر این است که نظام سربازی در ایران به یک نظام نا عادلانه تبدیل شده است. فرزندان کسانی که از پول و نفوذ برخوردار نیستند به خدمت می‌روند، اما در مورد فرزندان افراد با نفوذ و ثروتمند اینطور نیست. بچه‌های این افراد یا خدمت نمی‌روند یا اگر بروند در جای خوب خدمت می‌کنند.

این نماینده مجلس در پایان تاکید کرد: این شرایط نامطلوب خدمت سربازی با سربازگیری پیمانی حل می‌شود. همانطور که در حال حاضر نیرو‌های مسلح تمام دنیا به این سمت حرکت می‌کنند.