مهمترین دلیل افزایش سرطان در ایران

ایسنا نوشت: رییس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت با بیان اینکه با توجه به آمار موجود، پیش‌بینی می‌شود که بیماری سرطان در سال‌های آینده روبه افزایش باشد، گفت: شیوه زندگی ناسالم و عوامل محیطی، دو دلیل عمده ابتلا به سرطان هستند و تا زمانی‌که اصلاح نشوند، بروز سرطان محتمل الوقوع است.

علی قنبری مطلق در نشست هماهنگی مسئولان اجرایی و رابطان علمی برنامه مراقبت‌های حمایتی و تسکینی سرطان در مراکز منتخب کشور گفت: سرطان، دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی و بیماری‌های مزمن تنفسی، بیماری‌های غیرواگیر شایعی هستند که ریشه در عوامل خطر مشخصی مانند تغذیه نامناسب، استعمال دخانیات، مصرف الکل و فعالیت بدنی کم دارند و سالانه بیش از دو سوم علل مرگ و میرها در جهان را به خودشان اختصاص می‌دهند.

او گفت: اگر مجموع مرگ‌هایی که در جهان در سال اتفاق می‌افتد حدود ۵۶ میلون مرگ باشد، ۶۸ درصد آن یر اثر بیماری‌های غیرواگیر اتفاق می‌افتد که ۴۰ درصد از این مرگ و میرها، پیش از ۷۰ سالگی رخ می‌دهد و مرگ زودرس نامیده می‌شود.

قنبری مطلق با بیان اینکه بیماری‌های غیر واگیر جزو اولین علل مرگ و میرهای زودرس در سال ۲۰۱۲ بود، تصریح کرد: تا سال ۲۰۲۵ این عدد از ۲۷ درصد به نزدیک ۴۰ درصد می رسد یعنی حدود ۴۰ درصد مرگ و میرهای زیر ۷۰ سال بر اثر سرطان اتفاق می افتد.

او در ادامه گفت: بر اساس آخرین گزارش‌های کشوری مربوط به سال ۹۳، شایع‌ترین سرطان‌ها در ایران، سرطان پستان در زنان است.

رییس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت با اشاره به اینکه سرطان‌های دستگاه گوارش مانند سرطان روده بزرگ و سرطان معده در مراتب بعدی قرار می‌گیرند، گفت: میزان بروز سرطان در مردان بیش از زنان است.

او درخصوص متوسط جهانی بروز سرطان گفت: در زنان و مردان به ترتیب ، ۲۰۵ و ۱۶۵ نفر از هر ۱۰۰ هزار نفر در جهان، به سرطان مبتلا می‌شوند که نشان می‌دهد میزان بروز سرطان در ایران کمتر از میزان جهانی است. نکته قابل توجه این است که بروز سرطان هم در ایران و هم در جهان رو به افزایش است، یعنی اگر در سال ۲۰۱۲ سالیانه چهارده میلیون نفر به سرطان مبتلا می شدند، این عدد تا سال ۲۰۳۰ به ۲۵ میلیون نفر افزایش پیدا خواهد کرد و میزان مرگ و میر نیز از ۸ میلیون نفر به ۱۳ میلیون نفر خواهد رسید.

قنبری مطلق گفت: در ایران در سال ۲۰۱۲ حدود ۸۵ هزار مورد سرطان وجود داشت. این عدد تا سال ۲۰۳۰ به ۱۵۵ هزار نفر خواهد رسید. میزان مرگ و میر هم از ۵۵ هزار نفر به ۱۰۰ هزار نفر افزایش پیدا می‌کند البته این برآوردها، برآوردهای سازمان جهانی بهداشت است و فقط بر اساس تغییرات دموگرافیک این محاسبات انجام شده است.

او با بیان اینکه مهم‌ترین دلایل بروز و افزایش سرطان در ایران و در کشورهای در حال توسعه افزایش امید به زندگی است، گفت: در جهان در سال ۲۰۱۲ امید به زندگی ۷۱ سال و در ایران ۷۴ سال بود. اگر ایران را با سه دهه گذشته مقایسه کنیم، خواهیم دید که امید به زندگی ۵۸ سال بوده و اکنون به ۷۴ سال رسیده است. در این سنین بروز سرطان افزایش پیدا می‌کند. مهمترین دلیل افزایش بروز سرطان در جهان به‌خصوص در کشورهای در حال توسعه افزایش سن امید به زندگی است اما دو دلیل دیگر نیز وجود دارد؛ یکی شیوه زندگی ناسالم و دیگری عوامل محیطی.

رییس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت درخصوص شیوه زندگی ناسالم گفت: بر اساس مطالعاتی که هر دو الی سه سال در کشور انجام می شود و بر اساس نمونه گیری بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر در کشور، تقریبا ۹۰ درصد افراد تحت مطالعه، کمتر از پنج وعده میوه و سبزیجات مصرف می‌کنند که یک عامل حفاظت کننده در برابر بروز سرطان است، حدود ۴۰ درصد جمعیت فعالیت بدنی مطلوبی ندارند و افزایش وزن نیز بیش از ۵۰ درصد در زنان و کمتر از ۵۰ درصد مردان را درگیر کرده است. همچنین در جمعیت بالغان، میزان کلسترول بالا به وفور مشاهده شده که یکی از عوامل مهم بروز سرطان است بنابراین با شیوه زندگی ناسالم، بروز سرطان محتمل است.

قنبری مطلق درخصوص اقدامات وزارت بهداشت درجهت پوشش خدمات سرطان گفت: وزارت بهداشت برای ارائه خدمت محدودیتی ندارد و نوع و گسترش خدمات متفاوت است. ارزیابی بیمار و تنوع خدمات با نیازهای بیمار، فقط خدمات تخصصی را شامل نمی شود بلکه سطوح ابتدایی‌تر را هم پوشش می دهد.

او با بیان اینکه بیمار از ابتدای تشخیص سرطان می‌تواند خدمات تسکینی را دریافت کند، گفت: در دو سه سال گذشته کمیته‌ای در وزارت بهداشت جهت برنامه‌ریزی نظام‌مند برای مدیریت درمان سرطان با سه هدف دسترسی عادلانه به امکانات، ارائه خدمات با کیفیت و توسعه نیروی انسانی توانمند تشکیل شده است.

قنبری مطلق گفت: در جهان خدمات طب تسکینی بر اساس میزان توسعه یافتگی کشورها تقسیم می‌شوند. کشورهای توسعه‌یافته طرح این خدمات را به صورت یکپارچه ارائه می‌دهند بنابراین در همه سطوح ابتدایی هم پزشک و هم مراقبان سلامت در این فرآیند درگیر هستند.

رییس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت درخصوص سطوح مراقبت سرطان گفت: سطوح مراقبت در کشور شامل ۴ سطح است. سطح اول، شامل مراقبت‌های سطح صفر یعنی سطح جامعه است. مراقبت‌های سطح یک خدمات توسط پزشک عمومی به همراه تیم پرستاری و مراقبت‌های تسکینی ارائه می‌شود. مراقبت سطح دو در بیمارستان‌های عمومی و سطح سه در بیمارستان‌های تخصصی ارائه می‌شود.

او در ادامه گفت: از جنبه‌های مهم مراقبت‌های حمایتی طب تسکینی سرطان، مشارکت افراد خانواده است. کلینیک و مشاوره‌های بیمارستان در مراتب بعدی قرار می‌گیرند.

قنبری مطلق با اشاره به اینکه آیین‌نامه طرح بهره برداری مراکز سرپایی تدوین شده است و به‌زودی ابلاغ می‌شود،گفت: توسعه زیر ساخت‌ها در چهار جز خدمات سرپایی، خدمات در منزل، بستری و مشاوره تلفنی به‌صورت ۲۴ ساعته انجام می‌شود.

اوادامه داد: ایجاد امکان مشاوره تلفنی ۲۴ ساعته از جمله برنامه‌های پیش رو است چون برای یک سری از خدمات، نیاز به حضور بیمار نیست و در درسنامه‌های ابلاغی نیز این موضوع لحاظ شده است و باید در فاز اول برنامه از امکانات موجود از جمله کلینیک‌ها و بخش‌های مختلف درمانی، امکان مشاوره ای و تلفنی استفاده کنیم.

قنبری در ادامه گفت: دستورالعمل مراقبت‌های تسکینی تا دو ماه دیگر ابلاغ می‌شود که در آن به بحث نیروی انسانی پرداخته شده است.

او گفت: هسته اصلی ارائه خدمت در کلینیک‌های سرپایی مربوط به خدمات جسمانی است و در فاز بعدی آموزش به روانشناسان وکارشناسان ارشد تغذیه جهت ارائه خدمات روانی و مشاوره تحصیلی به این دسته از بیماران قرار دارد.

رییس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت در پایان تاکید کرد: توانمندسازی نیروی انسانی از دیگر اهداف این برنامه بوده است که در این خصوص آموزش به پزشکان عمومی و پرستاران با توجه به نیازهای عمومی بیماران و دسترسی بیشتر به دوره های آموزشی طراحی و مطالب در قالب درسنامه‌هایی ارائه شده است.