ماجرای تامین برق در دوران پیک مصرف برق

خبرگزاری مهر: با نزدیک شدن به فصل تابستان و اوج گرفتن دمای هوا دغدغه مسوولین برای تامین پایدار نیاز مردم به برق بیش از پیش می شود. البته خوشبختانه امسال در اغلب نقاط کشور پایداری هوای خنک بیش از دوران مشابه سال گذشته بوده است.

به هر حال در مسئله مصرف برق و تامین آن در دوران پیک مصرف چند نکته باید مد نظر قرار گیرد که خلق منابع جدید یکی از آن هاست. باید پذیرفت که قیمت تمام شده برق در ایران یکی از ارزان ترین انرژی های برق در جهان است. به گفته کارشناسان همین موضوع می تواند بر حاشیه نشین شدن روش های اصلاح الگوی مصرف در بخش های خانگی، صنعتی و کشاورزی موثر باشد. اما علاوه بر روش های صرفه جویی در مصرف برق باید به منابع جدید تامین و البته ترمیم شبکه انتقال و توزیع برق را که عمر آنها در برخی از استان ها به پیش از انقلاب اسلامی باز می گردد، نیز توجه شود. با درنظر گرفتن محدودیت منابع مالی دولت باید کم هزینه ترین و در عین حال پر کاربردترین و پربازده ترین منبع تامین را مدنظر قرار داد.

چندی پیش، محمد حاج رسولی ها، مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران از صدور ۳۹ موافقتنامه برای ایجاد نیروگاه های کوچک مقیاس برقآبی خبر داد. امضای این موافقتنامه ها در حالی است که هر ساله با رشد مصرف برق روبه رو هستیم اما ظرفیت تولید این نیروگاه چندان بالا نیست؛ از سویی دیگر وضعیت بارندگی های کشور به ویژه در بخش برف چندان مطلب نبوده است. حال باید دید احداث این نیروگاه ها چقدر در تامین برق در دوران پیک مصرف موثر است و به طور کلی کم هزینه ترین و در عین حال پر بازده ترین روش برای تامین برق در دوران پیک مصرف کشور چیست.

پیام باقری، نایب رییس هیات مدیره سندیکای برق ایران یکی از راهکارها برای پایین آوردن حجم سرمایه گذاری فعلی را تبادل برق عنوان کرد و گفت: در میزان تقاضا مصرف برق هر ساله با رقمی معادل ۷ درصد افزایش رو به رو هستیم که این رقم حجمی بیش از ۵ هزار مگاوات را به خود اختصاص می دهد و برای خلق منبع تامین آن به سرمایه ای بیش از ۲۰ تا ۲۵ هزارمیلیارد تومان برای نیروگاه و خطوط انتقال، شبکه های توزیع و... لازم است که این میزان سرمایه اکنون در اختیار دولت نیست.

وی ادامه داد: این حجم بالای سرمایه گذاری عمدتا برای تامین برق مورد نیاز پیک مصرف است؛ چرا که پیک مصرف حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ ساعت از ۸ هزار ساعت کل سال است، به این ترتیب در ساعاتی که در پیک نیستیم این ظرفیت های ایجاد شده کاربرد ندارد.

عضو هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی با اشاره به اینکه پیک مصرف برق در سال گذشته ۵۴ هزار و ۵۰۰ مگاوات بوده است، افزود: در زمستان سال قبل پیک مصرف ۳۲ هزار مگاوات بوده است. به این ترتیب می توان گفت ما در زمستان مازاد تولید برق داریم که از این میزان بخشی برای ذخیر و اورهال استفاده می شود و مابقی قابل صادرات است.

طبق گفته این فعال بخش خصوصی برای مدیریت مصرف در دوران پیک می توانیم بدون سرمایه گذاری جدید از طریق واردات نیاز خود را برطرف کنیم. به این ترتیب با این اقدام به حوزه تجارت برق وارد شده و می توانیم از سرمایه گذاری های کلان برای تولید برق جلوگیری کنیم.

باقری با بیان اینکه منابع آبی ما جزوه منابع پاک برای تامین برق محسوب شده و آلایندگی ندارد، تصریح کرد: تولید برق با توجه به تقاضای بالا باید از مسیرهای مختلفی اتفاق بیفتد. باید در نظر داشت که تولید ما از منابع تجدیدپذیر رقم بالایی نیست و می توان گفت سهم نیروگاه های برقآبی در تولید برق کشور کمتر از ۱۰ درصد است. از سویی دیگر به دلیل بارندگی های کم نتوانستیم از ظرفیت کامل آنها استفاده کنیم.

نایب رییس هیات مدیره سندیکای برق ایران گفت: به طور کلی استفاده از تولید پراکنده برق می توان کمک به تامین پیک برق کند. اما باید توجه داشت که به دلیل کمبود منابع وزارت نیرو و درنتیجه عدم پرداخت مطالبات پیمانکاران و عدم سرمایه گذاری جدید احتمال اینکه با خاموشی های برنامه ریزی شده مواجه باشیم، وجود دارد. بنابراین باید حتما اقتصاد برق را اصلاح کنیم. چرا که قیمت تمام شده پایین است.

وی اظهار داشت: برق ایران یکی از ارزان ترین برق های دنیا محسوب می شود و بنابراین مصرف ما در این انرژی بالا است. در اقتصادهای پیشرفته دنیا میزان افزایش مصرف برق به زحمت به یک درصد می رسد. افزایش راندمان نیروگاه ها و کاهش تلفات شبکه نیز از جمله مواردی است که در صرفه جویی مصرف برق موثر است. متوسط راندمان نیروگاه های ایران زیر ۴۰ درصد است؛ حتی نیروگاه هایی با راندمان حدود ۲۰ درصد نیز وجود دارد. این در حالی است که متوسط تلفات دنیا ۵ درصد است حال آنکه این رقم در ایران حدود ۱۱ درصد است.

به گفته باقری، در تابستان که کشورهای شمالی ایران به دلیل خنکی هوا در پیک مصرف برق نیستند قادر به صادرات برق به ایران هستند. در عین حال ایران می تواند در فصل زمستان به دلیل پایین بودن مصرف برق، مازاد تولید برق را صادر کند چرا که اغلب وسایل گرمایشی کشورهای شمالی برقی است.