بازار خودرو‌های وارداتی به کدام سو می‌رود؟

خبرآنلاین: دولت با هدف مدیریت بحران ارزی کنونی نسبت به اعلام ممنوعیت واردات بیش از ۱۴۰۰ قلم کالا از جمله خودرو اقدام کرده است.

ممنوعیت واردات خودروی ساخته شده به بازار ایران در حالی ابلاغ می‌شود که بررسی ها نشان می دهد در چهار ماه گذشته قیمت انواع خودروهای وارداتی افزایشی قابل توجه را تجربه کرده است . رشد شدید قیمت خودروهای وارداتی که پس از رشد قیمت ارز در بازار از دی ماه سال گذشته رخ داد، به تدریج بازار خودروهای سال خت داخل را نیز تحت تاثیر قرار داد و زمینه برای رشد قیمت خودروهای داخلی نیز مهیا شد . از سوی دیگر رشد بی‌مهابای قیمت در بازارهای موازی خودرو نظیر طلا و سکه و مسکن و ... سبب شد بخشی از سرمایه های سرگردان، بازار خودرو را به عنوان مامن موقتی خود انتخاب کنند از این رو هجوم سرمایه ها به این بازار رشد قیمت را در مقطع زمانی مذکور فراهم کرد .

بازار خودروهای وارداتی

بازار خودروهای وارداتی یکی از پرسودترین بازارهای ایران تلقی می شود. مقایسه تعداد خودروهای وارداتی با تعداد خودروهای ورودی به بازار نشان می دهد سهم اندک خودروهای وارداتی در سایه تعرفه بالای واردات سبب شده است این بازار سودآوری فراوانی برای فعالانش داشته باشد.

با این حال داستان پرفراز و نشیب واردات در دی ماه سال ۱۳۹۶ به نقطه بحران نرسید . سال گذشته را می توان سال پرخبر برای واردات خودرو دانست چرا که بسته شدن سایت ثبت سفارش در تابستان سال گذشته و اعلام تصمیمات متعدد پیش از بحران ارزی این بازار را تحت تاثیر قرار داده بود . بسیاری معتقدند با توجه به اتفاقات رخ داده ممنوعیت واردات خودرو قابل پیش بینی بود.

ایران سالیان طولانی با هدف حمایت از تولید داخلی نسبت به ممنوعیت واردات خودرو به کشور اقدام کرد . پیش از سال ۱۳۸۴، در دهه هفتاد نزدیک به ۲۰۰ هزار خودروی خارجی وارد بازار ایران شد تا ممنوعیت بار دیگر جان بگیرد اما در سال ۱۳۸۳ بود که مقرر شد با هدف ایجاد شرایط رقابتی برای صنعت خودرو ، واردات خودرو به کشور در دستور کار قرار گیرد. با این حال تعرفه بالای خودرو و کشش بازار در حوزه قیمت گذاری سبب شد قیمت خودروهای وارداتی در بازار ایران تفاوتی قابل توجه با بازار دیگر کشورها داشته باشد.

و اما بحران ارزی

بررسی ها نشان می دهد از ابتدای سال ۱۳۸۴ تا پایان اردیبهشت سال ۱۳۹۷ بیش از ۱۵ میلیارد و ۲۳۵ میلیون دلار ارز برای واردات ۶۸۴ هزار دستگاه خودرو از کشور خارج شده است. سال گذشته میزان خروج ارز برای واردات خودرو یک میلیارد و ۸۳۸ میلیون دلار برآورد شد. آمارهای ارائه شده از سوی گمرک نشان می دهد خودرو همواره در سال های گذشته یکی از اقلام مهم وارداتی در کشور است که در فهرست ۱۰ کالای عمده وارداتی به کشور جای می گیرد . اگر تا پیش از این حمایت از تولید داخلی دستمایه اعمال ممنوعیت و دیوارهای بلند تعرفه ای برای واردات این کالا بود، حالا مضیقه ارزی دستمایه اتخاذ چنین تصمیمی است.

بازار به کدام سو می‌رود؟

هر چند برخی فعالان بازار معتقدند اتخاذ این تصمیم می تواند انفجار قیمت ها در بازار خودروهای وارداتی را در پی داشته باشد اما برخی دیگر از منظر کارشناسی بر این تصمیم مهر تایید می زنند چرا که معتقدند در دوره های بحران و ابلاغ اولویت بندی برای کالاها، آزادی ورود کالاهای پرکشش می تواند زمینه سوء استفاده برخی را فراهم کند . مصداق این نکته را در رجوع به سخنان مرضیه وحید دستجردی ، وزیر برکنار شده بهداشت در دولت دوم احمدی نژاد می توان یافت آنجا که اعلام کرد ارز واردات دارو صرف واردات پورشه و خودروهای لوکس به کشور، آن هم در بحبوحه بحران ارزی اوایل دهه نود شد. جان گرفتن دوباره تحریم ها مهمترین دلیل بروز بحران ارزی در کشور است . ترامپ با خروج از برجام وعده برقراری مجدد تحریم های آمریکا علیه ایران را داده است.