احتمال بازگشت به دوران کالا‌های کوپنی

روزنامه اعتماد: «جنگ اقتصادي»؛ عبارتي كه بهروز بنيادي، نماينده اصلاح‌طلب اين روزهاي مجلس و پزشك روزهاي نه‌چندان دور كاشمري براي توصيف آنچه در نشست غيرعلني حدودا دوساعته ديروز مطرح شده، به‌نقل از اسحاق جهانگيري عنوان كرده است.

بنيادي به عنوان يكي از نمايندگان حاضر در جلسه، براي تشريح آنچه جهانگيري «جنگ اقتصادي» ناميده، ناگزير از اشاره به «جنگ تحميلي» است.

محور اصلي مباحث جلسه غيرعلني ديروز مجلس چه بود؟

شايد بتوانيم بگوييم كه خلاصه مطالبي كه در اين جلسه مطرح شد اين است كه در آستانه يك «جنگ اقتصادي» توسط يك تروريست اقتصادي قرار داريم و اينكه شايدشرايط آينده به‌مراتب سخت‌تر خواهد شد.

آقاي جهانگيري پيش از آغاز جلسه غيرعلني در نشست علني مجلس تاكيد كرد كه پس از خروج امريكا از برجام، هنوز مسائل را به‌طور شفاف با مجلس و مردم درميان نگذاشته‌ايم؛ آيا در اين جلسه چنين اتفاقي افتاد؟ آيا براي اعلام شكست برجام به مجلس آمده بود؟

هنوز به وضوح از شكست برجام صحبت نشده است اما به هر حال تاكيد بر اين بود كه ما شرايط بسيار سختي را پيش‌رو خواهيم داشت و لازم است مردم درجريان اين شرايط قراربگيرند و واقعيت‌ها بي‌پرده به شهروندان منتقل شود. اتفاقا معتقدم مردم به خوبي در جريان مسائل هستند و متوجه ورود كشور به اين اوضاع شده‌اند.

راه‌حل چيست؟ آقاي جهانگيري و ديگر دولتمردان در اين جلسه صحبتي درمورد راه‌هاي خروج از بحران نداشتند؟

آقاي جهانگيري در اين نشست به برخي راهكارها و گزاره‌ها اشاره داشت و درباره تشكيل چند ستاد مختلف براي مديريت اين شرايط صحبت كرد كه ازجمله به ستاد شوراي عالي هماهنگي اقتصادي متشكل از سران قوا، وزرا و مسوولان مختلف اشاره شد و گفتند كه مسوولان در اين ستاد و ديگر ستادها درحال انجام برنامه‌ريزي و تدوين راهكارهاي لازم براي حل اين مشكلات هستند. همچنين درمورد نحوه تخصيص ارز اقداماتي كه درحال انجام است، توضيح دادند و دولت سعي در مديريت بازار دارد. همچنين بحث تامين كالاهاي اساسي و دارو و مواد اوليه كارخانجات اولويت اصلي خواهدبود. به هر حال برنامه‌ريزي براي بدبينانه‌ترين حالت صورت مي‌گيرد.

با اين حساب هيچ اميدي به توسعه روابط خارجي نيست و دولت ناگزير به اتكا به توان داخلي و نگاه به داخل است؟

دقيقا شرايط جنگي است. در دوران جنگ تحميلي ما درگير جنگ نظامي بوديم و نفت‌مان با قيمت بسيار نازل به فروش مي‌رسيد، اجناس‌مان كوپني بود، بنزين‌مان سهميه‌بندي‌شده و كوپني بود. البته به احتمال قوي، در سال جاري مشكل خاصي نخواهيم داشت اما درصورت تداوم همين مسير، مشكلات جدي‌تر خواهد داشت.

درتشريح وضعيت «جنگ اقتصادي» در آينده نزديك، به وضعيت كشور در دوران جنگ تحميلي اشاره كرديد. مساله مهم تغيير ذائقه جامعه مصرفي امروز با مردمان قانع دهه ٦٠ است؛ آيا اساسا اين رويكرد مقاومتي و نگاه به داخل در جامعه امروز قابل‌تحقق است؟

دقيقا اين تحليل درستي است. واقعيت اين است كه نسل جديد در شرايط رفاهي بهتري نسبت به گذشته زندگي كرده و در تمام اين سال‌ها نيز با وعده‌ها و قول‌هايي روبه رو شده كه درمجموع منجر به بالارفتن انتظارات و توقعات آنها شده و همواره آينده‌اي روشن براي‌شان تصوير شده است. در اين شرايط حالا قرار است بگوييم بايد چند سال اوضاعي سخت را تحمل كنيد. باتوجه به اينكه اين نسل تحصيلكرده و جامعه در سطوح بالاي سواد قرار دارد و امروز همه با وجود اينترنت در يك دهكده جهاني قرار داريم و اطلاعات ساير حكومت‌ها را رصد مي‌كنند، ممكن است اين خواسته‌هاي حاكميت را نپذيرند يا با تحليل دقيق شرايط بگويند اصلا چرا بايد به اين شرايط برسيم يا چرا بايد تحمل كنيم؟ درحالي كه ممكن است راه‌هاي جايگزين ديگري براي بهبود شرايط وجود داشته باشد. معتقدم مجموعه حاكميت بايد بتواند به اين سوالات نيز پاسخ دهد؛ وگرنه ممكن است نسل جديد جامعه ما اين مسائل را به راحتي نپذيرد.