«گفتگو»؛ راه حل منازعات بین المللی ایران

فریدون مجلسی کارشناس مسائل بین‌الملل در روزنامه ایران نوشت: سومین سالروز توافق هسته‌ای ایران با قدرت‌های بزرگ جهانی در حالی فرا رسیده است که گرچه امریکا به عنوان یکی از اصلی‌ترین کشورهای طرف توافق از آن کناره‌گیری کرده است، اما مقاومت و پافشاری سایر قدرت‌ها در حفظ این پیمان مهم چندجانبه بر درستی رویکرد اعتدال‌جویانه ایران در صحنه سیاست بین‌الملل مهر تأیید زده است، رویکردی که محور اساسی آن گفت‌وگو به جای منازعه است.

هرچند تأکید دولت آقای روحانی بر رویکرد دیپلماسی دولت از سوی منتقدان و رقبای سیاسی مورد نقد و هجمه‌های گوناگون قرار گرفته است اما کمتر کسی تردید دارد که بهره‌گیری از چنین گزاره‌ای به از سرگیری مذاکرات جدی هسته‌ای در دولت یازدهم و دور شدن سایه جنگ از مرزهای ایران و رفع تحریم‌هایی که این انزوا را بر ایران تحمیل کرده بود، انجامید و نشان داد این رویکرد و مذاکراتی که در ماهیت خود الگوی برد- برد را دنبال می‌کرد، جنگ طلبی فرا منطقه‌ای و ایران هراسی منطقه‌ای را کمرنگ ساخت و اجازه نداد بدبینی و هراس افکنی دشمنان، مسیر پیشرفت ایران را با دشواری مواجه کند.

در نتیجه پیامد مثبت پیگیری چنین رویکردی از سوی جمهوری اسلامی است که در شرایطی که دولتمردان امریکا با خروج از توافقنامه‌های مختلف بین‌المللی بر ماحصل هر رویکرد جمعی و دیپلماتیک از جمله برجام خط بطلان می‌کشند اما این سو مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان می‌کوشند با پایبندی به تعهدات بین‌المللی خود و پیگیری راهکار مذاکره برای حل منازعات پیش کشیده از سوی امریکا نشان دهند که دنبال تنش‌آفرینی نیستند و به این ترتیب دنیا و بویژه شرکای تاریخی امریکا در کنار ایران می‌ایستند و از فرستاده‌های دیپلماتیک آن به کشورهای مختلف استقبال می‌کنند.

این رویداد نشان داده ایران با پشت سر گذاردن دوره‌ای که در آن با کناره‌جویی از رویکرد دیپلماسی هزینه‌های سنگینی را پرداخت کرده و تحریم‌های اقتصادی ناعادلانه‌ای را متقبل شده است، اینک به دنبال تکرار تاریخ نیست.

اگرچه کارشکنی امریکایی‌ها با خروج از برجام و کوششی که برای بازگرداندن ایران به عصر انزوا به عمل می‌آورند، شرایط بین‌المللی را برای بهره‌برداری ایران از برجام دشوار کرده اما در عین حال رویکرد گفت‌وگومدارانه کشورمان در چنین شرایطی به سدی در برابر تلاش‌های ضد ایرانی امریکایی‌ها تبدیل شده است. یعنی ایران ثابت کرده که منافعش را نه در خط و نشان کشیدن برای دنیا که در تعامل، تعادل و آرامش و بهره‌گیری از روش عقلانیت جست‌وجو می‌کند.

تداوم پیگیری رویکردعقلانی ایران بر پایه گفت‌وگو که اینک در پیش گرفته است در شرایط دشوار کنونی می‌تواند در گام نخست به مفاهمه درست از مسأله با بازیگران بزرگ جامعه بین‌الملل بینجامد، چنانکه تاکنون انجامیده و در ادامه از پیشبرد اهداف ضد ایرانی دولتمردان امریکا و اجماع دوباره جهان علیه ایران جلوگیری کند.

زیر سایه این الگوست که مسیر اجرای برجام هرچند با مانع تراشی‌های امریکا با دشواری رو‌به‌رو شده اما در واقع ایران با برجام نشان داده است که دنبال ماجراجویی نیست و خروج امریکا هم باعث نمی‌شود که سیاست اعتدال جویانه و مبتنی بر گفت‌وگویش را کنار بگذارد. امید می‌رود گفت‌وگو به عنوان راه حل بحران‌ها و منازعه‌ها رویکرد غالب در جهان شود تا آسیب‌های مترتب بر مشی زیاده‌خواهانه کمتر و کمتر گردد.