معامله پوتین و ترامپ بر سر سوریه چیست؟

اعتماد آنلاین: روسیه می‌خواهد از دستاورد‌هایش در سوریه به‌عنوان برگ برنده در مقابل ایالات‌متحده بر سر اوکراین و تحریم‌های اقتصادی استفاده کند.

ما هرگز نمی‌دانیم که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در نشست رودررو در هلسینکی درباره چه چیز صحبت کردند. اما کاملاً واضح است که «سوریه» یکی از موضوعات کلیدی در این دیدار بود.

درواقع، میان تمام موضوعاتی که بر روابط واشنگتن و مسکو تأثیر می‌گذارد (به‌عنوان مثال، دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶، اختلافات در اوکراین، گسترش ناتو و غیره)، شاید سوریه ساده‌ترین موضوع برای رسیدن به توافق باشد.

بعد از شکست داعش، به جز تمایل به محدود کردن ایران، آمریکا منافع زیادی در سوریه ندارد. از زمان آغاز بحران سوریه، آمریکا تلاش کرد تا دخالت نکند. تنها بعد از سقوط موصل، اعلام خلافت و گسترش داعش بود که ایالات‌متحده تصمیم به مداخله گرفت. حتی بعد از آن، تلاش‌های جنگی آمریکا محدود به مبارزه با داعش شد و واشنگتن مراقب بود تا در جنگ داخلی سوریه دخالت نکند.

رئیس‌جمهور آمریکا بارها تأکید کرد که پس از شکست داعش تمایلی به حفظ حضور نظامی در سوریه ندارد. با این حال، او همچنین گفت که می‌خواهد حضور نظامی ایران در سوریه و نفوذ منطقه‌ای آن را کاهش دهد. تنها را ه رسیدن به این دو هدف، همکاری با «روسیه» است.

در حالی که ایالات‌متحده و متحدان منطقه‌ای آن، از جمله اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج‌فارس در ازای خروج ایران از سوریه دیگر تلاشی برای سقوط رژیم بشار اسد نمی‌کنند، احتمال تجارت بین ۲ قدرت بزرگ دنیا وجود دارد. ادعاها مبنی بر این است که معامله همه را به‌جز ایران خوشحال می‌کند.

به گزارش برخی از رسانه‌ها، روسیه تمایل به همکاری در سوریه را دارد؛ اما تنها به‌عنوان اولین گام برای کنار آمدن با تفاوت‌های اساسی‌تر با واشنگتن. درواقع، هدف روسیه از مداخله در سوریه فراتر از حفظ قدرت بشار اسد است.

پس از گذشت ۲ دهه عقب‌نشینی از صحنه جهانی و نادیده گرفتن خاورمیانه، روسیه با مداخله نظامی در سوریه در سپتامبر ۲۰۱۵، همه را غافلگیر کرد. روسیه ایران را به‌عنوان شریک مهم خود در سوریه می‌بیند.

ایران به روسیه در دستیابی به اهداف مشترک، ازجمله شکست شورشیان تحت حمایت غرب در سوریه، جلوگیری از پیروزی ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس در جنگ سوریه کمک کرده است. پس از انجام همه این امور با کمک ایران، منافع دو متحد شروع به واگرایی کرد.

این گزارش مدعی می‌شود که روسیه می‌خواهد از دستاوردهایش در سوریه به‌عنوان برگ برنده در مقابل آمریکا برای رسیدن به اساسی‌ترین مسائل، ازجمله اوکراین و تحریم‌های اقتصادی استفاده کند. ایران می‌خواهد حضور نظامی خود را برای جلوگیری از حمله احتمالی آمریکا یا اسرائیل ارتقا دهد.

در حالی که آمریکا و اسرائیل تلاش می‌کنند تا حضور ایران در سوریه را کاهش دهند، نقش پوتین بسیار مهم می‌شود. اگر او تصمیم بگیرد که اتحاد خود را با ایران حفظ کند، تلاش‌های تل‌آویو و واشنگتن برای کاهش قدرت ایران شکست می‌خورد. به نظر می‌رسد که روسیه علاقه‌ای به توافق خروج ایران از سوریه ندارد.