روزنامه دولت: فیس بوک را قانونی کنید

تابناک: وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از لزوم بازگشايي فيس‌بوك و ديگر شبكه‌هاي اجتماعي سخن گفته است. او به واقعيت فراگيري استفاده از اين شبكه‌ها در بين مردم اشاره كرده و خواسته است تا قيد غيرقانوني از روي اين شبكه‌ها برداشته شود. علي جنتي همچنين گفته است با فيلترينگ نمي‌توان جلوي دسترسي آزاد به اطلاعات را گرفت.

روزنامه ایران نوشت: سخنان وزير ارشاد تازه‌ترين نمونه از تأكيد بر ديدگاهي است كه دولت حسن روحاني با تكيه برآن‌ها توانست رأي اكثريت مردم ايران را جلب كند. دولت يازدهم تاكنون نشان داده براي خواست اكثريت رأي دهندگان بخصوص در حوزه فضای مجازی احترام قايل است و صحبت‌هاي زمان انتخابات صرفاً شعارهاي انتخاباتي نبوده است. فيلترينگ اينترنت و بخصوص فيلترينگ فيس‌بوك و شبكه‌هاي اجتماعي مانند توييتر بحث و سابقه‌اي چندساله دارد. اين بحث، فراز و نشيب فراواني داشته و مسيرها و ديدگاه‌هاي مختلفي را در اين سالها طي كرده است.

بر خلاف بسياري از موضوعات پرمناقشه پيش رو براي اين دولت، امروز فيلترينگ فيس‌بوك و شبكه‌هاي اجتماعي موضوعي سياسي و امنيتي نيست (بخش عمده موجود در اين فضا به دامنه بحث‌هاي فرهنگي و اجتماعي مرتبط است). دولت قبل تمام تلاش خود را براي امنيتي كردن فضاي اينترنت انجام داد اما آنچه در نتيجه به دست آمد جز نارضايتي جامعه از فيلترينگ پر اشتباه و سختگيرانه و روي آوردن گسترده به مسيرهاي جايگزين و فيلترشكن‌ها نبود. فيلترينگ پر اشتباه، سايت‌هاي مفيد متعددي را از دسترس خارج كرد و ديدگاه همگان را نسبت به فيلترينگ - حتي در موارد لازم - دچار خدشه كرد. در واقع اين تلاش گسترده، پرهزينه وناموفق بود و حضور ميليون‌ها ايراني در شبكه‌اي چون فيس‌بوك نشان دهنده عدم موفقيت چنان ديدگاهي است.

حتی برخی از مقامات ارشد کشورمان حضوري مؤثر و مناسب در شبكه‌هاي اجتماعي چون اينستاگرام، توييتر، فيس‌بوك و... دارند و به خوبي ظرفيت‌هاي استفاده‌ از اين شبكه‌ها را به همگان نشان داده‌اند.

وزير امور خارجه در اين ميان نمونه‌اي مثال زدني در استفاده از فيس‌بوك را نه فقط به ايرانيان كه به همه سياستمداران جهان نشان داده است. هر پست محمدجواد ظريف در اين شبكه مانند يك خبر مهم بلافاصله به خبر اصلي تمامي خبرگزاري‌ها تبديل مي‌شود به اين ترتيب عملاً وزير امور خارجه يك كانال ارتباطي مستقيم بين خود و جامعه ايجاد كرده است. اما اين كانال ارتباطي يكسويه نيست و همگان با هر ديدگاهي مي‌توانند نظرات خود را با وزير امور خارجه در ميان بگذارند. سايت «فيس‌بوك» در چنين فرآيندي نقش يك رسانه‌ پويا را برعهده دارد كه بدون دخالت در محتوا، صرفاً بستري بي‌واسطه براي انتقال اطلاعات - بين وزير خارجه و مردم - فراهم كرده است.

امروزه بحث در حوزه شبكه‌هاي اجتماعي و اينترنت يك بحث محتوايي و فرهنگي است. جاي پرداختن به اين بحث نه نهادهاي قضايي و امنيتي كه نهادهاي فرهنگي‌ و اجتماعي‌اند. از اين رو اشاره وزير ارشاد به حضور تنها يك نماينده از اين وزارتخانه در كميته فيلترينگ اشاره دقيقي است.

البته با تغيير دولت حالا تعداد نمايندگان دولت در كميته فيلترينگ به مراتب بيشتر از نمايندگان نهادهاي ديگر است و اين زمينه را براي بازگشايي شبكه‌هاي اجتماعي مثل فيس‌بوك فراهم مي‌كند اما واقعيت اين است كه اساساً بحثي مانند فيلترينگ در جامعه امروز ايران كه بحث‌هاي اقتصادي و فرهنگي در اولويت قرار دارند بايد به نهادهاي فرهنگي يا نهادهاي بالادستي مثل شوراي عالي فضاي مجازي سپرده شود.

در عين حال انتظار بسياري از فعالان فضاي سايبري (شامل همه ديدگاه‌ها و بخصوص ديدگاه‌هاي انقلابي و اسلامي كه اتفاقاً در اين شبكه‌ها حضوري پررنگ دارند) نگاهي بازتر به مسائل ارتباطي است.

بر خلاف تصور معدود معتقدان به سختگيري‌هاي اينترنتي، مسدود كردن فضاي ارتباطي اتفاقاً در جهت خواست دشمنان ايران به ايزوله شدن و محدود شدن مردم كشور بوده است. به همين جهت تحريم‌هاي اينترنتي عليه كاربران ايراني نيز در سال‌هاي اخير روز به روز گسترش بيشتري پيدا كرده است. قانوني كردن استفاده از فيس‌بوك و شبكه‌هاي اجتماعي جز آن‌كه در مسير وعده‌هاي دولت آقاي روحاني به مردم است، مقابله با تحريم‌هاي اينترنتي، توسعه ديدگاه‌هاي فرهنگي در محيط مجازي، گسترش محتواي فارسي در فضاي ديجيتال و بخصوص تغيير ديدگاه جامعه نسبت به فيلترينگ و محدوديت‌ها را در پي دارد.