ماجرای حذف دریاچه ارومیه از جلد کتاب دوم دبستان

خبرگزاری فارس: طی روزهای گذشته، خبری در برخی رسانه‌ها مبنی بر حذف نقشه دریاچه ارومیه از طرح جلد کتاب فارسی دوم دبستان منتشر شد؛ خبری که در فضای مجازی به سرعت گسترش یافت.

هادی بهادری نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی نسبت به حذف نقشه دریاچه ارومیه از طرح روی جلد کتاب‌های درسی، انتقاد کرده و عنوان کرد، در این ارتباط به وزیر آموزش‌وپرورش تذکر جدی داده می‌شود.

بهادری با اشاره به حذف نقشه دریاچه ارومیه از طرح روی جلد کتاب‌های درسی اظهار داشت: «این اتفاق نباید به هر دلیلی روی دهد چراکه این دریاچه در هر وضعیتی که باشد یک سرمایه بزرگ برای این کشور است؛ در این ارتباط به وزیر آموزش‌وپرورش تذکر جدی داده می‌شود تا این کار دوباره تکرار نشود و در صورت تکرار از وی سؤال پرسیده می‌شود».

وی گفت: «اگر حذف دریاچه ارومیه از نقشه کشور تکرار شود این کار نشان‌دهنده عمدی‌بودن آن است که باید بررسی‌های لازم صورت بگیرد و افراد متخلف پاسخگو باشند».

اما نکته قابل توجه این است که در طرح روی جلد کتاب فارسی دوم دبستان، از همان ابتدا نقشه دریاچه ارومیه وجود نداشته است.

محمود امانی تهرانی مدیرکل دفتر تألیف کتب درسی ابتدایی و متوسطه نظری در این خصوص به خبرنگار گفت: «وقتی از کلمه «حذف» استفاده می‌شود، این موضوع به ذهن خطور می‌کند که نقشه دریاچه ارومیه وجود داشته و حذف شده است؛ در حالی که چنین چیزی نیست.

وی ادامه داد: درباره دریاچه ارومیه در کتاب‌های درسی حق مطلب ادا شده است و در کتاب‌های متعددی مانند جغرافیا، اجتماعی، انسان و محیط زیست و استان‌شناسی مملو از مطالب مختلف درباره دریاچه ارومیه است».

سال گذشته هم نادر قاضی‌پور نماینده مردم ارومیه در مجلس نسبت به حذف دریاچه ارومیه از کتاب درسی گلایه کرد.

آن زمان محمود امانی طهرانی مدیرکل دفتر تألیف کتب درسی ابتدایی و متوسطه نظری در این خصوص پاسخ داد: « ایشان در تذکری به وزیر آموزش و پرورش، گفت تصویر دریاچه ارومیه از کتاب‌های درسی حذف شده است.

البته به کتاب خاصی اشاره نکرد اما بررسی ما نشان می‌دهد احتمالا وی به کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم دبستان اشاره داشته که در درسی با نام «ایران و همسایگان آن» در صفحه ۹۷ نقشه‌ای آمده که در این نقشه، کشور ایران در مرکز است و همسایه‌های آن در اطراف قرار دارند.

در این نقشه به دلیل اینکه مرزها مورد توجه بوده،‌ هیچکدام از جزییات مربوط به هیچ کشوری ذکر نشده یعنی نه اسامی شهرها هست نه رودخانه‌ها نه دریاچه‌ها؛ بنابراین در این نقشه نبود دریاچه ارومیه کاملا طبیعی است چون تاکید فقط بر مرزها بوده.

اینکه دریای مازندران و خلیج فارس و دریای عمان در نقشه وجود دارد هم به این دلیل است که پدیده‌هایی هستند که به مرزها مرتبط می‌شوند، ولی به عنوان مثال دریاچه آرال، دریاچه وان یا بقیه مواردی که مرزی نیستند هم در نقشه وجود ندارد.

در همین درس در ادامه وقتی وارد کشورها می‌شویم بعضی از مهم‌ترین عوامل طبیعی مثل دریاچه ارومیه ذکر شده و در سایر نقشه‌هایی هم که در کتاب‌های درسی هست، این دریاچه دیده می‌شود بنابراین حذف دریاچه ارومیه از کتاب‌های درسی درست نیست».