مجلسی: آمریکا در حکم لاهه حق وتو ندارد

فریدون مجلسی کارشناس و تحلیلگر مسایل بین‎الملل در سرمقاله ای در روزنامه آرمان، نوشته است: نکته مهم دیگر این است که آیا آمریکا در اجرای این رأی حق وتو دارد؟ پاسخ این است که هیچ حق وتویی در اینجا وجود ندارد.

حق وتو مربوط به شورای امنیت است. حق وتو به نوعی تصمیم‎گیری در شورای امنیت است. دادگاه آمریکا ممکن است حکم صادرشده دادگاه لاهه را اجرا کند یا اینکه لطمه به حیثیت خود را بپذیرد و آن را اجرا نکند. چون در قرارداد مورد استناد ایران یعنی قرارداد مودت، مرجع رسیدگی با توافق طرفین، دادگاه لاهه اعلام شده است، بنابراین حکم دادگاه لاهه توسط طرفین قرارداد لازم‌الاجراست مگر اینکه آن قرارداد یعنی قراداد مودت لغو و بی‎اعتبار اعلام شده باشد.

نکته مهم دیگر این است که دادگاه لاهه حکمی صادر نکرده بلکه قرار موقت صادر کرده است. البته قرار موقت با توجه به رعایت اصول انسانی و حقوق بشر به نفع ایران است و آمریکا را ملزم به این مساله کرده است که مانع صدور قطعات هواپیما که به سلامت انسان‌ها مربوط است، نشود.

مانع صدور دارو نشود. همچنین مواد کشاورزی و غذایی را از تحریم‌ها مستثنی کند. وسایل مبادلات مالی آنها را فراهم کند و مزاحمتی در این زمینه ایجاد نکند. تا زمانی که به مساله اصلی رسیدگی شود و رأی اصلی صادر شود.

بنابراین این حکم به نوعی قرار موقت است. در حدی که این قرار موقت به مسائل دارویی، قطعات هواپیما و غیره به صورت مورد به مورد اشاره کرده است یعنی بقیه مسائل، جزو سیاست‎های کشورها در مقابل یکدیگر است.

این امر کلی بود با توجه به مسئولیت اصلی کل نظام بین‎المللی و سازمان ملل که دادگاه لاهه بخشی از آن است که باید حقوق بشر و همچنین مسائل اخلاقی و غیره رعایت شود.

پس از این موضوعات، صلاحیت رسیدگی دادگاه برای ورود به ماهیت دعواست و همچنین پس از این مرحله، اگر صلاحیت آن تایید شد، مرحله رسیدگی و رأی دادن است که هنوز این مراحل باقی مانده است. بنابراین این حکم دادگاه لاهه، حکم قرار موقت است و حکم اصلی و نهایی نیست.