غلط‌نویسی؛ پدیده‌ای خطرناک در فضای مجازی

ایسنا نوشت: محمدجعفر یاحقی می‌گوید شبکه‌های ارتباط جمعی سبب گسترش غلط‌نویسی‌ می‌شوند و این خطرناک است.

این پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان این‌که ویراستاری می‌تواند زبان را از آفت‌ها و کژتابی‌ها حفظ کند، به شرطی که سامان‌یافته و نظارت‌شده باشد، اظهار کرد: یک وجه در غلط‌نویسی‌ها این است که به طور طبیعی در زبان فارسی عناصر و عواملی مطرح می‌شود که ممکن است لازمه تکامل و تحول زبان باشد؛ شاید نشود اسم این‌ها را غلط گذاشت چون مصطلح و مورد استفاده عموم است.

او سپس با اشاره به این‌که آن‌جا که غلط‌نویسی ناشی از عمد، جهل و بی‌اطلاعی باشد، به زبان آسیب می‌زند، گفت: یک وقت چیزهایی هست که ناشی از کم‌اطلاعی، کم‌سوادی و حتی از روی غرض و نظر سوء است که قطعا آن‌ها بیشتر لطمه می‌زنند و این در ارتباط با شبکه‌های ارتباط جمعی موثرتر است، چرا که سبب گسترش این غلط‌نویسی‌ها می‌شود و همه هم از آن تبعیت می‌کنند و این خطرناک است.

یاحقی با بیان این‌که به طور طبیعی تحولاتی در زبان صورت می‌گیرد، بیان کرد: این تحولات شاید با استانداردهای طبیعی زبان سازگار نباشد، اما چون لازمه زبان است و زبان‌شناسان هم با آن موافق هستند از آن‌ها گریزی نداریم و اتفاق می‌افتند.

این نویسنده سپس درباره وضعیت ویرایش کتاب‌هایی که این روزها منتشر می‌شوند اظهار کرد: متاسفانه خیلی از کتاب‌ها ویرایش نمی‌شوند، یعنی بدون ویرایش منتشر می‌شوند و ناشران زیر بار هزینه‌هایی ویراستاری نمی‌روند و خودشان را هم متعهد نمی‌بینند. بعضی دیگر هم ویراستار دارند اما ویراستارهای‌شان سلایق خاصی دارند یا صلاحیت کافی برای این کار را ندارند، در نتیجه موجب آشفتگی در این حوزه می‌شوند.

او افزود: ناشران به ندرت درباره ویراستاری متعهد هستند و ویراستاران توانا و صاحب‌نظر دارند و بر اساس یک مبنای خاص عمل می‌کنند. به طور کلی وضعیت ویراستاری در کشور ما سروسامان و مبنا و استاندارد دقیق و درستی ندارد. هر سازمان و دستگاهی برای خودش ضوابطی دارد و همین موجب آشفتگی می‌شود، بخصوص وقتی ویراستاران صلاحیت ندارند.

یاحقی همچنین درباره وظیفه فرهنگستان زبان و ادب فارسی درباره غلط‌نویسی‌ها و ویراستاری نادرست گفت: فرهنگستان یک موسسه علمی است و قدرت اجرایی ندارد و چیزهایی را که به آن اعتقاد دارد یا به آن پایبند است نمی‌تواند اجرایی کند، اما اگر به آن‌ مراجعه شود یا سوالی باشد، حتی‌المقدور سعی می‌کند ضوابط را مراعات کند. به طور کلی آن‌قدر کارها وسیع و گسترده است که از توان فرهنگستان خارج شده و باید همکاری بین دستگاه‌ها باشد تا اهداف اجرایی شوند.