وضع مالی دولت چطور است؟

ایسنا: ۱۴ آذر زمانی است که دولت وعده داده لایحه بودجه ۱۳۹۸ را به مجلس تقدیم کند، اما همچنان بررسی‌ها درباره آن ادامه داشته و به گفته نوبخت- رئیس سازمان برنامه و بودجه- لایحه روز دوشنبه هفته پیش رو نهایی خواهد شد.

پیش‌بینی منابع درآمدی برای هزینه‌هایی که دولت در هر سال دارد، از مهم‌ترین مسائل مورد بررسی در بودجه سالانه است و اکنون نیز بحث‌ها و بررسی‌های بسیاری در دولت در رابطه با پیش‌بینی منابع بودجه سال بعد در حال انجام است و با حساسیت بیشتری پیش می‌رود.

این‌ در حالی است که با توجه به شرایطی که در نتیجه‌ تحریم‌های اعمال شده در سال جاری می‌تواند برای منابع درآمدی بودجه ایجاد شود، ‌ ‌ملاحظاتی لازم است و همان طورکه پیش از این نوبخت اعلام کرده است، بودجه سال آینده بر اساس شرایط خاص تدوین می‌شود، اما این به معنی عقب ماندن از اهداف بودجه‌ای نیست.

اما در آستانه ورود لایحه بودجه سال ۹۸ به مجلس، بررسی وضعیت بودجه سال جاری و آن چه که دولت در حال‌ حاضر برای منابع و مصارف در اختیار دارد نیز قابل توجه است؛ چرا که عملکرد مالی موجود یکی از محورهای اصلی پیش‌بینی بودجه سال آینده به شمار می‌رود.

دولت برای منابع امسال حدود ۳۸۶ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی کرده بود که رقم مصوب برای نیمه اول سال به ۱۹۶ هزار میلیارد تومان می‌رسد، اما نوسان در برخی از بخش‌های درآمدی موجب شده است که منابع عمومی دولت در این مدت تا ۱۶۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان محقق شود.

منابع عمومی دولت از محل درآمدها که مالیات را نیز در بر می‌گیرد تا حدود ۶۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برای شش ماهه اول سال بوده است که نسبت به ۱۱۰ هزار میلیارد تومانی که باید در این مدت کسب در آمد می‌شد تا ۴۷ هزار میلیارد تومان کسری دارد.

کاهش درآمدها تا حدودی در بخش درآمدهای نفتی جبران شده است؛ چرا که باید در شش ماهه اول امسال تا ۵۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان منابع نفتی کسب می‌شد که به دلیل افزایش قیمت نفت در بازار جهانی و افزایش قیمت دلار دولتی به ۶۳ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

بخش سوم منابع عمومی بودجه، دارایی‌های مالی است که دولت از انتشار آن به عنوان وسیله‌ای برای تسویه بدهی‌های خود استفاده می‌کند که تا مرز ۵۰ هزار میلیارد تومان محقق شده است و این رقم ۱۸ هزار میلیارد تومان بالاتر از منابع پیش‌بینی شده برای نیمه اول امسال است.

در مقابل منابع، ‌ دولت برای بودجه سال جاری و در شش ماهه اول حدود ۱۹۶ هزار میلیارد تومان مصارف در نظر داشته که با توجه به عدم تحقق منابع، صرفه جویی‌هایی نیز در این بخش انجام شده است و به عبارتی عدم پرداخت وجود دارد؛ به طوری که تا حدود ۱۶۲ هزار میلیارد تومان پرداختی داشته است.

بخش اصلی هزینه‌های دولت به هزینه‌های جاری که عمده آن حقوق و دستمزد است، اختصاص داشته است که به ۱۳۰ هزار میلیارد تومان در نیمه اول سال می‌رسد. این رقم البته از میزان مصوب برای این دوره تا ۲۰ هزار میلیارد تومان کمتر است.

در بخش عمرانی به عنوان دیگر مصارف بودجه‌ای، در نیمه اول سال حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده بود که ۲۶ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان آن محقق شد که در این میان عدم پرداخت بودجه عمرانی نیز یکی از محل های کاهش مصارف بوده است.

برای تملک دارایی‌های مالی که به تسویه اوراق منتشر شده در سال‌های قبل مربوط می‌شود، حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان در کل سال پیش‌بینی شده بود که باید در پایان نیمه اول ۱۵ هزار میلیارد تومان از این بابت پرداخت می‌شد اما حدود ۴۷۰۰ میلیارد تومان تحقق یافته است.

در مجموع اوضاع مالی دولت در نیمه ابتدایی سال جاری و در فاصله باقی‌ مانده تا ارائه لایحه بودجه ۱۳۹۸ چندان بد نیست و گر چه عدم تحقق در منابع و مصارف وجود دارد، اما کسری بودجه در آمارها دیده نمی‌شود؛ به طوری که حدود ۱۶۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان منابع در نیمه اول امسال کسب شده و در سوی مقابل ۱۶۱ هزار و میلیارد تومان مصارف وجود داشته است.