وضعیت نفت، دلار و دستمزد در بودجه ۹۸

روزنامه شرق: نخستین گمانه‌زنی از اعداد بودجه که قرار است روز یکشنبه اعلام شود، صادرات نفت را تا سطح یک میلیون بشکه در روز کاهش داده است. صادرات نفت در بودجه سال آتی در حالی تا این سطح آب رفته است که در بودجه ۹۷ پیش‌بینی شده بود روزانه دو میلیون و ۴۱۰ میلیون بشکه نفت صادر شود.

بناست قیمت نفت در بودجه سال بعد ۶۰ دلار در هر بشکه در نظر گرفته شود که این عدد نسبت به نفت ۵۵ دلاری سال ۹۷ اندکی خوش‌بینانه‌تر است.

براساس همین گزارش، دولت برای سال آینده نرخ دلار را هشت هزار تومان پیش‌بینی کرده است که نسبت به عدد چهار هزار تومان در بودجه ۹۷، دو برابر رشد خواهد داشت. طبق آنچه محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه‌و‌بودجه گفته است، بناست دولت لایحه بودجه سال ۹۸ را روز یکشنبه نهایی کرده و ۱۵ آذر به مجلس تقدیم کند.

وحید شقاقی، اقتصاددان، درباره فشار‌های درآمدی سال آینده دولت می‌گوید: «همان‌طور که می‌دانید قیمت نفت ظرف یک ماه اخیر حدود ۲۵ دلار کاهش داشته است. این کاهش قیمت که بسیار عجیب بود و در رسانه‌های داخلی نیز به شکل مناسب به آن پرداخته نشد، تکانه بسیار بزرگی بود که اقتصاد ما را نیز تحت تأثیر قرار داد. درحالی‌که قیمت نفت تا ۸۰ دلار افزایش یافته بود، ظرف یک ماه به مرز ۵۵ دلار رسیده که تداوم این وضعیت بر منابع ارزی دولت فشار سنگینی وارد خواهد کرد.

درباره قیمت نفت برای سال آینده نیز پیش‌بینی‌های مختلفی بین ۵۵ تا ۷۰ دلار وجود دارد. از سوی دیگر، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه آبان سال جاری نسبت به آبان گذشته ۳۵ درصد بوده و پیش‌بینی می‌شود متوسط نرخ تورم در سال ۹۷ در پایان سال بین ۲۵ تا ۳۰ درصد باشد.

درباره نرخ دلار نیز پیش‌بینی‌ها متفاوت است و اگر کانال مالی بین ایران و اروپا برقرار شود، پیش‌بینی می‌شود نرخ دلار به کانال ۹ هزار تومان بیاید و در غیر این صورت ممکن است روند افزایشی را در پیش بگیرد.

درباره میزان افزایش دستمزد‌ها نیز شنیده‌ام که دو سناریوی ۱۵ و ۲۰ درصدی برای افزایش دستمزد در نظر گرفته شده است که این نیز به دولت فشار سنگینی خواهد آورد و کسری بودجه به بار می‌آورد. همان‌طور که می‌دانید نزدیک به ۸۰ درصد از بودجه دولت همین اعتبارات هزینه‌ای هستند که در سال جاری ۲۹۳ هزار میلیارد تومان بود. دولت برای جبران چنین فشار‌هایی به سمت انتشار اوراق بدهی خواهد رفت که در واقع نوعی آینده‌فروشی منابع است.

خودِ این اوراق هم وقتی وارد بازار می‌شوند، بازار‌های دیگر را به هم می‌ریزند. این اوراق که چند سال است انتشار آن آغاز شده، بر کلیت اقتصاد ایران فشار می‌آورد و انباشت آن‌ها به معنی آینده‌فروشی و تعویق مشکلات به آینده است. از سوی دیگر، سال آینده بخش تولید ما نیز با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو خواهد بود که منجر به کاهش درآمد‌های مالیاتی دولت خواهد شد».

شقاقی درباره درآمد‌های مالیاتی دولت می‌گوید: در شش ماه ابتدایی سال جاری فقط ۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی از ۷۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی‌شده برای این مدت محقق شده و پیش‌بینی می‌شود از ۱۴۲ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی درآمد مالیاتی برای سال جاری حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان محقق شود. وقتی در شش ماهی که هنوز تحریم‌ها انجام نشده بود.

درآمد مالیاتی محقق نشده، چطور ممکن است در سال آینده و با فشار‌هایی که وارد خواهد شد این درآمد محقق شود و حتی آن‌طور که می‌گوید افزایش آن هم پیش‌بینی شود! میزان تقاضای مصرفی اقتصاد در سال آینده کاهش خواهد یافت که به معنی کاهش درآمد مالیات بر ارزش افزوده است، از سوی دیگر وقتی فروش بنگاه‌های تولیدی کاهش پیدا می‌کند، به معنای کاهش مالیات آن‌ها نیز خواهد بود؛ بنابراین دولت با نظام مالیاتی فعلی نمی‌تواند انتظار افزایش درآمد مالیاتی را داشته باشد.