روش‌های نوین مهار گلسنگ در تخت جمشید

خبرگزاری مهر: محققان روش های نوینی را برای مهار گلسنگ ها در تخت جمشید طراحی کردند تا این مهمان ناخوانده از عظیم ترین بنای سنگی جهان رانده شود.

تخت جمشید عظیم ترین بنای سنگی جهان است. این بنای عظیم که به عنوان یکی از شاهکارهای معماری کشور نیز محسوب می شود در طول دوران های مختلف با خطرات و تهدیدات طبیعی مواجه بوده است.

یکی از این خطرات گلسنگ ها محسوب می شود. گلسنگ هایی که به نظر محققان شرایط برای رشد آنها در کتیبه ها و سایر بخش های این بنا فراهم است و چنانچه این روند ادامه یابد، نقوش تخت جمشید با آسیب های جدی مواجه خواهد شد.

بر اساس اعلام محققان تاکنون بالغ بر ۱۰۰ نمونه گلسنگ در تخت جمشید شناسایی شده که هرکدام در محو کردن نقوش و کتیبه های این بنای عظیم جهانی نقش تاثیرگذاری دارند در حالیکه در سال ۸۲ تعداد ۶۵ نمونه گلسنگ در این مجموعه شناسایی شده بود.

سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید( پارسه) در گفت و گو با خبرنگار مهر از گلسنگ ها به عنوان یک عامل تهدید کننده برای این بناها یاد کرد.

حمید فدایی افزود: طی چند سال اخیر به ویژه در دو سال گذشته اقدامات زیادی برای مهار این پدیده در مجموعه جهانی تخت جمشید انجام شده است.

وی ادامه داد: در این مدت اقدامات زیادی برای پایش و شناسایی این گلسنگ ها انجام شده است.

سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید( پارسه) با اشاره به اینکه علاوه بر تخت جمشید پایش پاسارگاد هم دنبال می شود، اظهار کرد: این پایش ها به صورت مستمر انجام می شود و در این مدت توقیفات زیادی حاصل شده است.

وی پیرامون انجام این پایش ها بیان کرد: شناسایی و کنترل این پدیده به روشهای علمی یکی از اهدافی است که در دو مجموعه جهانی پاسارگاد و تخت جمشید انجام می شود.

فدایی با اشاره به اینکه با طور حتم انجام روشهای غیرعلمی می تواند باعث توسعه این پدیده شود، گفت: پاکسازی تخت جمشید و بناهای سنگی به این سادگی نیست که بتوان با یک برس اقدام کرد بلکه باید با روشهای علمی انجام شود زیرا روشهای غیرعلمی می تواند باعث گسترش این پدیده شود.

وی با بیان اینکه بعضا برخی از این گلسنگ ها در سنگ نفوذ کرده، تاکید کرد: بخش مهمی از موضوع گلسنگ‌ها به شناخت نسبت به این پدیده بر می گردد، از این رو در اقدامات بعدی ارائه طرحهای اصولی در دستور کار است.

تهیه اطلس گلسنگ ها

سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت جمشید( پارسه) از تهیه اطلس گلسنگ ها در سال جاری خبرداد و افزود: بخش مهمی از موضوع گلسنگ‌ها به شناخت نسبت به این پدیده بر می گردد و اگر شناخت کافی نسبت به پدیده گلسنگ‌ها به وجود آید به طور حتم می توان در اقدامات بعدی نسبت به کنترل و یا مهار آن اقدام کرد.

وی با اشاره به اینکه هر اقدامی در حوزه حفاظت از مجموعه جهانی تخت جمشید باید بر پایه شناخت باشد، گفت: اگر بر پایه مطالعه و شناخت نباشد نه تنها موفق نخواهیم بود بلکه به توسعه و رشد آن نیز کمک کرده ایم.

در این رابطه یک دکترای گلسنگ شناسی از کشف یک اختراع روش نوین مقابله با گلسنگ‌های تخت جمشید خبرداد و گفت: چندی قبل یک گروه اسپانیایی آمده و مقرر شد که از بهمن ماه در صورت فراهم کردن امکانات فعالیت پیرامون مهار گلسنگ از بهمن ماه آغاز می شود.

روش‌های نوین گلسنگ زدایی برای از بین بردن گلسنگ‌ها در تخت جمشید طراحی شده که هیچگونه تخریبی در نقوش ندارد محمد سهرابی افزود: روش‌های نوین گلسنگ زدایی برای از بین بردن گلسنگ‌ها در این مجموعه طراحی شده ، این روش به نام مبارزه نرم با گلسنگ‌هاست که هیچ‌گونه تخریب، تغییر رنگ و یا ضرر دیگری برای نقش برجسته و سایر نقوش ندارد.

وی در خصوص اختراع این روش علمی برای گلسنگ زدایی بیان کرد: بر این اساس یکی از دستاوردهای پژوهش در تخت جمشید شناسایی روش بسیار سالم و بی‌خطر بدون آسیب به نقوش برجسته است که کارهای مقدماتی ثبت اختراع در حال انجام است.

این دکترای گلسنگ افزود: گلسنگ‌ها از زمان پیدایش زمین در سطح سنگ‌ها وجود داشته و کماکان نیز وجود دارند اما بعد از پیدایش تمدن، انسان‌ها یادگارانی از خود برجای گذاشتند که نیاز به حفاظت دارند.

وی تاکید کرد: در قرن اخیر با شروع و رشد صنعت گردشگری و گفتگوهای بین فرهنگ‌ها، تلاش برای حفاظت از سرمایه‌های فرهنگی شدت گرفته و ملت‌ها به دنبال حفاظت از دستاوردهای پیشینیان خود هستند، ازاین‌رو رشد گلسنگ‌ها را بر روی سطوح تاریخی مخرب می‌دانند.

سهرابی با تأکید بر اینکه هجوم و رشد گلسنگ‌ها بر روی آثار تاریخی فقط مربوط به بناهای تاریخی ایران نیست، اظهار کرد: در حال حاضر مطالعات پیرامون گلسنگها در تخت جمشید انجام شده و اگر اعتبار تخصیص یابد به طور حتم روشهای مهار و از بین بردن گلسنگ در این مجموعه عملیاتی می شود.

وی همچنین اظهار امیدواری کرد که در صورت انجام این عملیات قطعا پدیده گلسنگ مهار خواهد شد.