تهران تا دو سال آينده قفل خواهد شد

روزنامه ابتکار: چندان دور نيست روزي كه تمامي‌خيابان‌هاي تهران و ديگر كلانشهرهاي كشور به پارکينگ دائمي‌خودروها تبديل شود. روند تصاعدي ورود خودروهاي جديد، نزديك به صفر بودن بازنشستگي خودروهاي مستهلك، ميل عجيب شهروندان به تردد روزانه با خودروي شخصي و ضعف قوانين بازدارنده دست به دست هم داده است تا تعداد خودروهايي كه روزانه در سطح شهري مثل تهران در حال ترددند با رقم شهرونداني كه از خانه بيرون زده اند برابري كند و هر روز بيش از ۵۰۰هزار خودرو براي پيداکردن جاي پارک مناسب تا نيم ساعت وقت صرف مي‌کنند.

مشکل جاي پارک در پايتخت چالشي قديمي است، مشکلي که زمان و هزينه بسياري به پايتخت و شهروندانش تحميل کرده است. در اين ميان تلاش‌هاي مديريت شهري براي توسعه فضاي پارک نيز به نتيجه نرسيده است. برخي اعضاي شوراي شهر تهران پيشنهادات تازه اي براي حل اين معضل قديمي در پايتخت دارند مانند فروش پارکينگ و زير زميني شدن فضاي پارک.

شماره‌گذاري بي‌رويه خودروهاي جديد و تلاش خودروسازان داخلي آن هم به روش‌هاي مختلف براي فروش محصولات خود باعث شده تا کمبود جاي پارک به يک معضل در کلانشهرها تبديل شود. معضلي که به گفته کارشناسان حمل و نقل در آينده‌اي نه چندان دور تمامي‌خيابان‌هاي شهرهاي بزرگ را به پارکينگ دائمي‌خودروها تبديل خواهد کرد.

براساس آمارهاي ارائه شده روزانه بيش از ۵۰۰هزار خودرو براي پيداکردن جاي پارک مناسب بين ۱۵ تا ۳۵ دقيقه وقت صرف مي‌کنند، اما اين مسئله تنها به اتلاف زمان خلاصه نمي‌شود. طبق تحقيقات به عمل آمده در سازمان بهينه‌سازي مصرف سوخت در هر نيم ساعت زمان براي يافتن جاي پارک مناسب حداقل ۲۲۵ هزار ليتر بنزين هدر مي‌رود و روزانه حدود چهار تا پنج ميليون ليتر از سوخت کشور صرف پيداکردن جاي پارک مي‌شود. به اين ترتيب همين ترددهاي غيرمهم براي يافتن جاي پارک روزانه ثروتي برابر با قيمت‌هاي يارانه‌اي و يک ميليارد و ۶۰۰ ميليون تومان به قيمت‌هاي غير‌يارانه‌اي را هدر مي‌دهد که با اين اعتبار مي‌توان روزانه چند پارکينگ احداث کرد.

تهران تا دو سال آينده قفل خواهد شد

اهميت سرمايه‌گذاري براي ساخت پارکينگ به‌قدري مهم است که اگر تدبيري در اين بخش انديشيده نشود، ترافيک تهران تا دو سال آينده قفل خواهد شد. اما چرا گره کور کمبود پارکينگ در پايتخت گشوده نمي‌شود ؟مرتضي طلايي، نايب رئيس شوراي شهر تهران معتقد است:اگر سيستم نظارتي در شهرداري درست اعمال شود بخشي از معضل کمبود پارکينگ در تهران برطرف مي‌شود. متأسفانه در اين زمينه اعمال نظارت جدي از سوي شهرداري صورت نمي‌گيرد در نتيجه افراد بعد از تهيه نقشه اوليه و دريافت پروانه ساخت و ساز تغييرات دلخواه خود را در ساخت بنا لحاظ و پارکينگ را به واحد تجاري يا مسکوني تبديل مي‌کنند.

پارکينگ‌ها قابل فروش باشند

او پيشنهاد مي‌دهد: اعتبار مربوط به ساخت پارکينگ بايد افزايش يابد در واقع بايد پارکينگ‌ها قابل خريد و فروش باشد و بتوان براي آن سند صادر کرد تا سرمايه‌گذار در نتيجه ارزش افزوده ناشي از انجام اين کار ترغيب به سرمايه‌گذاري در اين حوزه شود.

طلايي با بيان اينکه شهرداري بايد براي ساخت پارکينگ محکم بايستد، مي‌گويد: در طول ۶ سال گذشته‌‌اي که در کميسيون ماده ۱۰۰ بودم از موضوع پارکينگ به راحتي عبور نمي‌کردم و اصرار داشتم پارکينگ مورد نياز همه پروژه‌ها بايد تأمين شود. به هر حال برخورد با اين موضوع به اعمال مديريت بستگي دارد، اگر سازنده احساس کند مي‌تواند با شهرداري کنار بيايد به تغيير کاربري اقدام مي‌کند.

در چند سال گذشته با هشدارهايي که کارشناسان حمل و نقل عمومي‌براي حل معضل کمبود پارکينگ در کلانشهرها داده‌اند، اغلب سياست‌ها و برنامه‌هاي مديريت شهري کلانشهرها رفع اين مشکل بوده است. در تهران نيز اقداماتي براي حل معضل جاي پارک انجام شده است.

به گفته کارشناسان همچنان يکي از مهم‌ترين دلايل ترافيک در پايتخت کمبود جاي پارک است.

سيدجعفر تشکري هاشمي، معاون حمل‌و‌نقل و ترافيک شهرداري تهران درباره معضل پارکينگ در پايتخت مي‌گويد: آمارها نشان مي‌دهد که روزانه بيش از يک ميليون خودرو در معابر شهري پايتخت پارک مي‌شود، اين در حالي است که معابر نه تنها طي روز بلکه شب‌ها نيز در تصرف و اشغال خودروهاي درحال پارک قرار دارند.در حالي که در شرايط مطلوب و متناسب با استانداردهاي بين‌المللي شهرسازي و ترافيکي ظرفيت پارک حاشيه‌اي در سطح سواره‌رو تنها بايد ۳۰ درصد از کل تقاضاي پارک را به خود اختصاص دهد اما در برخي از خيابان‌هاي تهران اين امر به صورت وارونه است.

پيشنهاد ساخت پارکينگ‌هاي زير زميني

رضا تقي‌پور سخنگوي شوراي اسلامي شهر تهران هم با بيان اينکه براي حل معضل پارکينگ در تهران پيشنهاد دارد به مهر مي‌گويد: البته پيشنهاد مذکور نيازمند مدل سازي و توجيه اقتصادي است اما به هر ترتيب اجراي آن بهتر از تبديل شدن خيابان‌ها به پارکينگ است.

سخنگوي شوراي اسلامي شهر تهران اضافه مي‌کند: در راستاي تأمين پارکينگ مي‌توان ساختمان‌هاي جديد را ملزم به احداث پارکينگ بر اساس نياز و تعداد واحد‌ها در زير زمين کرد، در واقع بايد از فضاي زير زمين براي اين امر بهره‌مند شد؛ البته پيشنهاد مذکور نيازمند مدل سازي و توجيه اقتصادي است اما به هر ترتيب اجراي آن بهتر از تبديل شدن خيابان‌ها به پارکينگ است.

پيشنهادهايي از اين دست نيازمند کار کارشناسي است ولي در تهران مي‌توان در وهله نخست بر روي استفاده از زير زمين متمرکز شد.

عضو کميسيون برنامه و بودجه شوراي اسلامي شهر تهران با اشاره به احداث زيرگذر در برخي ميادين و معابر،‌ خاطرنشان مي‌کند: در حال حاضر بسياري از ميادين و معابر شهر وضعيت بسيار نامناسبي از نظر تردد دارند و عبور خودورها و عابران پياده هرج‌و مرج ايجاد کرده است بنابراين با ايجاد زيرگذرهايي براي عبور عابران که در برخي کشورهاي دنيا انجام شده به اين وضعيت سامان داد.

به عقيده کارشناسان شهري در کشورهاي پيشرفته قبل از آنکه خودرو وارد چرخه توليد و استفاده شود ابتدا سرانه فضاي خيابان‌ها و جاده‌ها و پارکينگ تعريف و آماده مي‌شود حتي سازندگان مسکن مجبورند براي هر واحد آپارتمان دو واحد پارکينگ يا بيشتر پيش‌بيني کنند، اين در حالي است که در تهران اغلب ساختمان‌ها فاقد پارکينگ کافي براي ساکنان آن هستند در چنين شرايطي گرايش خانواده‌ها به خريد دوياچند خودرو، مشکل پارک در حاشيه خيابان‌ها و افزايش ترافيک را هر روز بيشتر مي‌کند.