سروش و کدیور؛ از اتهام‌زنی تا ادعا‌ها علیه نظام

خبرگزاری فارس در گزارشی به بررسی مستند «بهتان» پرداخت و نوشت: «بهتان؛ برای حفظ نظام» مستند جدید بی‌بی‌سی با حضور افرادی ساخته شده است که سابقه آنها مملو از بهتان به دیگران است؛ تا آنجا که همدیگر را هم از اتهام زنی مستثنی نکرده‌اند!

هفته گذشته مستند «بهتان برای حفظ نظام» از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. در توضیح این مستند آمده است "استفاده حکومت ایران از انتشار تهمت -و حتی تهمت‌‌های جنسی- علیه منتقدان و دگراندیشان، حکایت آشنایی در دهه‌های گذشته است..." این مستند تلاش کرده نشان دهد، جمهوری اسلامی به‌جهت مبنایی، معتقد است برای حذف دشمن می‌توان به هرکاری متوسل شود از جمله بهتان.

گرچه این مستند تلاش کرده تا نشان دهد، تهمت زدن به مخالفان اسلام از نظر این قفها اشکالی ندارد اما در همان ۵ دقیقه ابتدایی این مستند نشان می‌دهد که هیچ فقیهی با این شیوه موافق نیست.

اما فارغ از ضعف روایی و ایده «بهتان برای حفظ نظام»، شخصیتهای حاضر در مستند که از طریق آنها تلاش شده این اتهام به جمهوری اسلامی و شخصیت‌های آن نسبت داده شود، افرادی با سابقه‌های مملو از بهتان‌زنی هستند که دست کم آنها را از منظر اخلاقی فاقد هرگونه شایستگی لازم برای قضاوت اخلاقی درباره دیگران و بویژه یک حکومت می‌سازد.

عبدالکریم سروش از حاضران در این مستند که جمهوری اسلامی و فقهای موثر آن را به توجیه بهتان متهم می‌‌کند، شخصیتی است که در گذشته تلویحاً پیامبر اسلام(ص) را نیز از بهتان در امان نگاه نداشته است. او در آخرین نظراتش ادعا می‌کند قرآن نه کلام مستقیم خداوند، بلکه کلمات خود پیامبر(ص) هستند که بر پایه‌ی یک نوع وحی و بعضاً رویای صادقانه به ایشان القا شده. اما نهایتاً قرآن کلام خود پیامبر(ص) است. هرچند عبدالکریم سروش به این موضوع به صراحت اشاره نمی‌کند اما از تبعات ضمنی این حرف آن است که نعوذبالله پیامبر کلمات خودش را به عنوان کلام‌الله جا زده است! یا دست کم پیامبر در جایی این موضوع را به روشنی برای مسلمین شفاف‌سازی نکرده است.

اما گذشته از این، بخش جالب‌تر ماجرا آنجاست که افراد حاضر در مستند «بهتان برای حفظ نظام»، غیر از بهتان زدن‌های به امام و رهبری و فقها و کلیت جمهوری اسلامی، پیش از این به همدیگر هم بهتان‌های سنگینی نسبت داده‌اند!

مثلاً محسن کدیور در ۱۹ آبان ۱۳۹۴ در سخنرانی خود با عنوان تأملاتی درباره‌ی نواندیشی دینی در ایران معاصر، عملاً عبدالکریم سروش را خارج شده اعتقادی از اسلام معرفی می‌کند! و می‌گوید: «برخی روشنفکران دینی، مانند آقای دکتر سروش، از نظر اعتقادی (نه از نظر عملی و فردی) از اسلام عبور کرده‌اند و اصول دین اسلام را به طور بنیادی تغییر داده و در عین حال خود را به مخاطبان مانند گذشته، قبل از عبور، عرضه می‌کنند.»

اما سروش هم این شبه بهتان محسن کدیور را بی‌پاسخ نمی‌گذارد و او را «تکفیری» توصیف می‌کند! سروش در مصاحبه با سایت زیتون در پاسخ به نقدهای کدیور می‌گوید: «من حتی پاره‌ای از روحانیان را که انتظار از آنها نمی‌رفت، می ‌بینم که کم کم در ایمان روشنفکران دینی تشکیک می‌کنند و سلاح زنگ زده تکفیر را که هیچ برشی ندارد جز به نفع حاکمان جائر، به دست گرفته‌اند. این یک خطای مسلم شرعی و تاریخی است.»

اما بی‌بی‌سی فارسی به عنوان رسانه‌ی تولیدکننده این مستند خود سابقه‌ای بسیار پررنگ از بهتان‌زنی‌های عجیب به افراد دارد که شرح مفصل آنها قاعدتاً در مجال یک نوشته نمی‌گنجد، اما برای اشاره به چند نمونه اخیر آنها: دو روز مانده به بیست وهفتمین سالگرد ارتحال امام، شبکه بی‌بی‌سی فارسی در برنامه خبری خود در گزارشی با عنوان «پیام محرمانه آیت‌الله خمینی به دولت کندی، رئیس‌جمهور دموکرات آمریکا، چه بود؟»

ادعا کرد «به اسنادی دست یافته که از تماس‌های سِری آیت‌الله خمینی، با دولت‌های جان اف کندی و جیمی کارتر حکایت دارد». این شبکه مدعی شده بود که «بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران که آمریکا را شیطان بزرگ می‌خواند و می‌گفت تمام گرفتاریها از آمریکاست،‌ دست کم دوبار با رؤسای جمهوری آمریکا تماس مستقیم برقرار کرده بود». بی‌بی‌سی فارسی همچنین در گزارش خود مدعی شده بود که فردی به نام حجت‌الاسلام کمره‌ای پیامرسان امام خمینی به سفارت آمریکا بوده است.

این ادعای بی بی سی اگرچه در عالی‌ترین سطوح مقامات نظام، یعنی مقام معظم رهبری، طی سخنرانی در ۱۴ خرداد ۹۵ حرم امام تکذیب شد و البته سیدحسن خمینی هم در برنامه زنده تلویزیونی خود این ادعا را رد کرد، اما برخی تاریخ نگاران و تاریخ پژوهان هم به این ادعا بر اساس مستندات تاریخی پاسخ دادند و البته آن را تکذیب کردند.

ادعای بی‌بی‌سی به اندازه‌ای جعلی بود که سیدعطاءالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت محمد خاتمی که معاونش (آقای علی اصغر رمضان‌پور ) از همکاران و گردانندگان بی‌بی‌سی فارسی بود هم ساعاتی پس از انتشار ادعای بی‌بی‌سی درباره امام خمینی به رد این ادعاها پرداخت.