رمز‌گشایی اصولگرایانه از نحوه ساخت دانشگاه آزاد

روزنامه اصولگرای فرهیختگان نوشت: خانواده دانشگاه آزاد اسلامی طی روزهای گذشته داغدار از دست دادن تعدادی از دانشجویان در حادثه واژگونی اتوبوس واحد علوم و تحقیقات است. اما «ساخت دانشگاه در ارتفاع ۱۸۰۰ متری» موضوعی است که شاید ریشه اصلی حادثه ناگوار واژگونی اتوبوس واحد علوم و تحقیقات باشد. دراین‌باره بررسی تاریخی چگونگی ساخت و توسعه دانشگاه می‌تواند پاسخگو باشد.

احمد خرم، وزیر اسبق راه و ترابری، ساخت واحد علوم و تحقیقات را قلدرمآبانه خواند و گفت: «طرح احداث دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در شمال غرب تهران در دولت پنجم یا ششم و زمان شهرداری آقای کرباسچی مطرح شد. این دانشگاه در ارتفاع بالای ۱۸۰۰ متری ساخته شده که در اختیار منابع ملی بود و قانونا ساخت‌وساز در آنجا غیرمجاز محسوب می‌شد. همان زمان بنده وزیر راه و ترابری بودم و در آن دوره و قبل از آن مسئولیت کمیته راهبردی سبزکردن دامنه البرز را برعهده داشتم که با این پروژه مخالفت کردیم، اما به‌دلیل حمایت‌هایی که از دانشگاه آزاد اسلامی صورت می‌گرفت، یک تکه زمین را تصرف کردند و سپس هر از گاهی ده‌ها هکتار دیگر را به تصرف خود درمی‌آوردند.»

رئیس اسبق سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران همچنین گفته است: «طبق طرحی که ارائه دادیم قرار شد مسئولیت سبزکردن ارتفاع ۱۸۰۰ متری در مناطق یک، ۲ و ۴ و ارتفاع ۱۴۰۰ متری در منطقه پنج را انجام دهیم که دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات نیز در این محدوده قرار داشت. ما سه سال در آنجا کار کردیم و بعد از آن مانع اجرای فعالیت‌مان شدند. در آن سه سال دانشگاه آزاد اسلامی را کنترل می‌کردیم که تصرف بیش از این صورت نگیرد، اما کاملا غیرقانونی و قلدرمآبانه این کار را انجام دادند و به این قلدری هم افتخار می‌کردند. محل احداث دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در منطقه پنج تهران یکی از بدترین مکان‌های استقرار در جهان است.

طبق اصول شهرسازی، محیط دانشگاه و اطراف آن حتما باید برای عبور عابرپیاده، دوچرخه‌سوار و خودرو شیب ملایم داشته باشد و به‌هیچ‌عنوان نباید در محیط ناهموار این‌چنینی اقدام به ساخت‌وساز کرد. اساسا ساخت‌وساز در شیب بالای پنج درجه خطرناک است و این دانشگاه با شیب‌های غیرمجاز در نقطه‌ارتفاعی در منطقه‌ای برف‌گیر و دارای یخ‌زدگی ساخته شده است. وقتی آنجا یخبندان می‌شود، عابرپیاده هم سر می‌خورد، چه برسد به ماشین.»

با کدهای تاریخی که احمد خرم داده است می‌توان به ریشه برخی وقایع دست یافت. دولت مورد اشاره احمد خرم، دولت‌های سازندگی به ریاست‌جمهوری هاشمی‌رفسنجانی است. خاطرات منتشرشده از آقای هاشمی نیز به‌نوعی موید آن روحیه مورد اشاره است. عمده اعتراضات هم از این جنس است که مثلا مجوز تاسیس رشته‌ای گرفته نشده یا برخی اقدامات با اساسنامه مغایرت داشته، اما مدیریت وقت بی‌توجه به این مسائل و با حمایت آقای هاشمی کار خود را انجام می‌داده. این اقدامات صرفا در حوزه توسعه دانشگاه نیز نبوده است. به‌عنوان مثال مدیریت وقت، قبل از تصویب اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی دوره دکتری راه‌اندازی می‌کند.

آن‌طور که از خاطرات برمی‌آید، توسعه دانشگاه آزاد اسلامی با مخالفت‌های اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی مواجه می‌شود، اما ظاهرا با همان روحیه مورد اشاره احمد خرم کارها پیش می‌رود. در خاطرات آقای هاشمی در همان سال‌های تاسیس واحد علوم و تحقیقات هست که «در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی شرکت کردم. بحث درباره دانشگاه آزاد اسلامی بود. جمعی با توسعه آن مخالفند.»