سازمان بنادر: بندر چابهار را نفروخته‌ایم

خبرگزاری ایرنا: در روزهای گذشته برای چندمین بار در برخی از کانال‌های خبری ادعا شد که بندر چابهار به هندی‌ها واگذار یا حتی فروخته شده است. برای روشن شدن موضوع با محمدعلی حسن‌زاده، عضو هیأت عامل و معاون امور بندری و اقتصادی سازمان بنادر و دریانوردی گفت‌وگو کردیم.

حسن‌زاده درباره ضرورت استفاده از یک شرکت خارجی برای گسترش بندر چابهار می‌گوید: بخش‌هایی از اکثر بنادر دنیا توسط شرکت‌های داخلی کشورهای متبوع اعم از اپراتور یا خطوط کشتیرانی راهبری می‌شود، اما بخش عمده توسط شرکت‌های خارجی دیگر راهبری می‌شود که این شرکت‌ها می‌توانند اپراتور یا خط کشتیرانی باشند.

همچنین گاهی صاحب یک کالای عمده،‌ بخشی از بندر را در اختیار گرفته و آن را راهبری می‌کند. در نتیجه، استفاده از شرکت‌های خارجی در حوزه بنادر یک امر رایج است. در بنادر اکثر کشورهای همسایه ما نیز حداقل یک یا دو شرکت خارجی به‌عنوان اپراتور یا بنگاه‌هایی که فعالیت کسب‌وکاری دارند، مشغول فعالیت هستند.

وی با اشاره به اینکه تا کنون در ایران چنین کاری نکرده‌ایم، اظهار می‌کند: همواره در این زمینه نگرانی‌هایی وجود داشته، اما باید توجه کرد که اگر این رویکرد مزیتی دارد که باعث شده در دنیا آن را دنبال کنند، ما خود را از آن مزیت‌ها محروم کرده‌ایم.

حسن‌زاده درباره سابقه مذاکره با طرف هندی بیان می‌کند: از سال‌ها قبل، هندی‌ها علاقه‌مند بودند خود را از طریق چابهار به کشورهای CIS و افغانستان برسانند. این مربوط به قبل از سال ۱۳۹۴ است. در این سال موضوع جدی شد و سال ۱۳۹۵ قرارداد اولیه بین ما و شرکت هندی منعقد شد که بر اساس آن قرار شد شرکت هندی در تجهیزات فاز اول طرح توسعه بندر شهید بهشتی سرمایه‌گذاری کند. بعدها تغییراتی از سوی شرکت هندی ایجاد شد. این قرارداد هنوز اجرایی نشده و فرآیند آن زمان‌بر است، زیرا شرکت هندی باید تجهیزاتی خریداری کرده و به بندر بیاورد تا قرارداد اجرایی شود.

حتی اجازه فروش یک متر مربع زمین را نداریم

وی درباره نوع همکاری با شرکت خارجی و شایعه فروش بندر می‌گوید: در کل کشور ما اجازه فروش یک متر مربع زمین حتی به ایرانی‌ها را نداریم، چه رسد به خارجی‌ها. سازمان بنادر و دریانوردی بخشی از دولت است که در حوزه بندر و دریا فعالیت می‌کند. یعنی ما اجازه نداریم که بنادر کشور را به خارجی‌ها بفروشیم. این‌ها فقط در بنادر ما راهبری می‌کنند، مانند همان کاری که در سایر بنادر دنیا از جمله بنادر کشورهای همسایه ما در حال انجام است.

حسن‌زاده با تأکید بر اینکه اشتغال‌زایی انجام شده نیز برای ایرانیان است، اظهار می‌کند: ممکن است اگر نیاز باشد یک یا دو نفر به‌عنوان مدیر ترمینال از هند بیاورند. در حالی که شرکت هندی در همین قرارداد کوتاه‌مدت نیز مکلف شده‌ که از شریک ایرانی استفاده کند و اکنون نیز شریک ایرانی دارد. توصیه ما نیز این بوده که در حوزه اشتغال و به‌کارگیری افراد نیز ترجیحاً از ساکنان شهرستان چابهار و بومی‌های استان استفاده شود.

ممکن است تا چند ماه که افراد بومی‌ را آموزش دهند، نیروهایی را از بنادر دیگر بیاورند، اما آن نیروها موقتی بوده و در نهایت فرصت‌های شغلی ایجاد شده مختص شهرستان چابهار و استان سیستان و بلوچستان است. قرار نیست کارگر، سرکارگر و اپراتور از هند بیاید. قطعاً تیم‌هایی در هندوستان هستند که عملیات را رصد و بررسی کرده، شاخص‌ها را ارزیابی و موقعیت را تحلیل کنند. اما این‌گونه نیست که روی اسکله افرادی از هندوستان حضور داشته باشند.