خرازی: قرار نیست تا ابد در برجام بمانیم

دیپلماسی ایرانی: مدت‌ها از خروج ترامپ از برجام می‌گذرد و تحریم‌های اقتصادی امریکا علیه ایران یکی پس از دیگری در حال اجرایی شدن هستند. اروپا بارها اعلام کرده که به برجام پایبند است و تلاش می‌کند سازوکارهای مالی برای انتفاع ایران از برجام را عملی سازد. ولی در عمل هنوز هیچ اقدام قابل ملاحظه‌ای از سوی اروپا صورت نگرفته است تا جایی که ناظران بین‌المللی نگرانی خود از سرریز شدن صبر ایران را مخفی نمی‌کنند.

همین رابطه نماینده ایران در اتحادیه اروپا هشدار جدی مطرح کرده و اروپا را متوجه خطرات بی عملی خود می‌کند. اما ایران تا چه زمانی می‌تواند متعهد به برجام باقی بماند؟ این سؤالی است که با صادق خرازی، سفیر اسبق ایران در فرانسه و کارشناس امور بین‌الملل در میان گذاشته‌ایم.

ایران باید چه بر نامه‌ای در دستور کار داشته باشد؟

قطعاً جمهوری اسلامی ایران بر اساس دو فاکتور از پیش اعلام شده حرکت خواهد کرد. ۱ـ پایبندی به برجام همانند پایبندی به سایر قواعد و مقررات بین‌المللی که تاکنون جمهوری اسلامی آن را اثبات کرده است. ۲ـ در صورت عدم دستیابی به منافع حاصل از برجام هیچ دلیلی وجود ندارد که ایران برای همیشه و تا ابد در برجام ماندگار شود. چرا؟ برای اینکه اروپایی‌ها علی رغم تلاش‌های کمی که صورت دادند به هیچ نتیجه ملموسی که در واقع تأمین کننده منافع ایران باشد دست نیافته‌اند.

در حقیقت آنها مدت‌ها بحث کانا‌ل‌های مالی را معطوف به مسائل فنی کردند و باز هم جمهوری اسلامی به آنها فرصت داد. اما آرام آرام ما به این نتیجه نزدیک می‌شویم که اگر اروپا بخواهد این مشکل تکنیکی و فنی، دستمایه و دستاویزی برای کم تحرکی آنها جهت رسیدن به مسیر تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران شود، تهران هم دلیلی نمی‌بیند که دست بسته کناری بنشیند و به برجام و به دستاوردهایی که چیزی نصیب جمهوری اسلامی ایران نکرده است، نگاه کند.

در این بحث آیا تنها منافع اقتصادی مد نظر ایران است؟

اروپایی‌ها باید بدانند که یک بار برای همیشه تکلیف خود را با این توافقنامه مشخص کنند و آن این است که داشتن رابطه با جمهوری اسلامی ایران فقط منافع تجاری و اقتصادی نیست بلکه حفظ برجام می‌تواند منافع امنیتی برای اروپا داشته باشد. چیزی که امریکایی‌ها نه نیاز به آن دارند و نه اهمیتی به این موضوع می‌دهند. اما این اروپا است که این فاکتور مهم را باید در نظر داشته باشد. بنابراین گذشته از منافع تجاری، فاکتور امنیتی حاصل از برجام را هم مد نظر داشته باشد و ببیند که تلاش‌های جمهوری اسلامی بوده که توافقنامه برجام را تاکنون سرپا نگه داشته است.

بر اساس گزارش همه مراکز ذیربط از جمله آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، چه قبل از خروج ترامپ از برجام چه بعد از خروج او از برجام، جمهوری اسلامی ایران به طور کامل به تعهدات خود پایبند بوده و همه نرم‌ها و مقررات بین‌المللی را رعایت کرده است و می‌کند. اما این دلیل نمی‌شود که دیگر طرف‌های این توافقنامه از آن سوء استفاده کنند و نگذارند ایران از منافع حاصل از برجام بهره ببرد. همان طور که بارها اعلام شده است صبر و مدارای جمهوری اسلامی ایران هم اندازه‌ای دارد.

اگر راهکار مناسبی برای توسعه مناسبات جمهوری اسلامی ایران و حذف مشکلات بر سر راه چه در زمینه تجارت، چه در زمینه بیمه و چه در زمینه سرمایه‌گذاری از سوی اتحادیه اروپا، قدمی برای گشوده شدن این گره برداشته نشود، طبیعتاً ایران هم اقدامات مناسب دیگری را انجام خواهد داد.

با این وصف شما خروج از برجام را به صلاح ایران می‌دانید؟

خروج برجام مورد نظر جمهوری اسلامی ایران نیست اما ادامه این روش هم تأمین کننده منافع ملی ما نیست. بنابراین من معتقدم مسئولین ذیربط به راهکار میانه‌ای دست پیدا خواهند کرد تا این که اتحادیه اروپا تلاش خود را بیشتر کند و بتواند حضور مثمر ثمری در برجام داشته باشد. اروپا به یاد بیاورد که دوره گفتار درمانی به پایان رسیده و تاریخ آن منقضی شده است و باید عملاً اقدام مناسب انجام دهند.