دریای خزر به زادگاه روسای جمهور می رسد؟!

مجله مهر: زمانی که دو سال پیش انتقال آب دریاچه خزر به فلات مرکزی ایران مطرح شد،منتقدان گفتند که احمدی نژاد، رئیس جمهور وقت، می خواهد آب دریای خزر را به زادگاه خودش ببرد.

هرچند که با مخالفت های زیاد مسئولان محیط زیست، این طرح در دوره احمدی نژاد اجرا نشد اما به نظر می رسد وزارت نیروی دولت یازدهم هم قصد دارد این طرح را به سرانجام برساند. دو روز پیش قائم مقام وزیر نیرو اعلام کرد سازمان محیط زیست با این طرح موافق است اما معاون دریایی این سازمان، این خبر را تکذیب کرده و باز هم معلوم نیست رییس جمهور سمنانی فعلی می تواند این کار را به پایان برساند یا نه!

انتقال آب خزر به فلات مرکزی ایران و به خصوص سمنان، فروردین سال ۹۰ مطرح شد. همان زمان مدیرعامل وقت شرکت مدیریت منابع آب ، این پروژه را بزرگ‌ترین طرح استفاده از آب‌های غیرمتعارف در خاورمیانه توصیف کرد و استاندار سمنان هم از اختصاص ۱۰ میلیارد ریال اعتبار برای مطالعه انتقال آب این دریاچه به سمنان خبر داد و گفت که کار مطالعات این طرح پایان سال گذشته انجام شده است و عملیات اجرایی آن در حال پیگیری است.

طرحی که برای حل مشکل کم‌آبی شمال شرق کشور قرار بود توسط قرارگاه خاتم‌الانبیا انجام شود. بعد از گذشت یک سال و پس از مخالفت و انتقادهای فراوان ، معاون وقت وزیر نیرو از آغاز عمليات اجرايي طرح شيرين سازي و انتقال آب درياي خزر به حوضه فلات مركزي ايران خبر داد اما هنوز هم این طرح اجرا نشده و هنوز هم مخالفت ها ادامه دارد.

معاون دریایی سازمان محیط زیست امروز اعلام کرده که این سازمان هیچ مجوزی برای اجرای این طرح صادر نکرده و بارها مخالفت خود را هم با طرح انتقال آب از خزر به سمنان اعلام کرده . آن هم به دلیل آسیبهای زیست محیطی که این کار برای اکوسیستم خزر دارد.

دکتر محمد رضا کرباسی گفته که اسراف و هدر دادن منابع آب برای ایران که از مناطق خشک کره زمین است، غیر قابل توجیه بوده و وزارت نیرو با سرمایه سه میلیارد دلاری که برای این طرح هزینه می کند می تواند از هدر رفت میلیونها متر مکعب آب در بخش کشاورزی با سرمایه گذاری در پروژه آبیاری تحت فشار جلوگیری کند.

کرباسی با اشاره به اینکه راندمان آبیاری در کشور در حال حاضر کمتز از ۳۰ درصد است تصریح کرد: با سرمایه گذاری در این بخش سالانه می توان بیش از ۲۵۰ میلیون متر مکعب آب صرفه جویی کرد.

خزر شورتر می شود!

قرار است در این طرح سالانه یک میلیارد و ۲۰۰میلیون متر مکعب آب از خزر به استان سمنان منتقل شود اما به گفته کارشناسان محیط زیست، شوری دریای خزر بسیاری بالاست و با انتقال آب به منطقه خشک سمنان این میزان شوری بر اثر تبخیر افزایش پیدا می‌کند و تنها درصورت شیرین‌کردن می‌توان از این آب استفاده کرد.

اما معاون دریایی سازمان محیط زیست می گوید: در صورت استفاده از آب شیرین‌کن‌ها میزان نمک دریای خزر در طول یکسال ۳۲ میلیون تن افزوده می شود، که این میزان شوری برای اکوسیستم خزر فاجعه زیست محیطی به بار می آورد.

دکتر حسین آخانی، مدرس منابع طبیعی درباره آسیب های زیست محیطی این طرح می گوید:« حفر تونل هم علاوه بر هزینه سنگین، باعث نفوذ آب شور به عرصه‌های جنگلی و اراضی‌ اطراف تونل می‌شود و باعث نابودی اکوسیستم‌های منطقه خواهد شد و گونه‌های گیاهی و تنوع زیستی را با خطر مواجه خواهد ساخت. علاوه بر این مخاطرات، ساحل خزر ۲۶ متر پایین‌تر از سطح دریاست درحالی‌که میانگین ارتفاع سطح استان سمنان بیش از ۱۰۰۰ متر از سطح دریاست که برای انتقال آب ناگزیر به پمپاژ هستیم.»

با وجود این مخالفت ها قائم مقام وزیر نیرو اعلام کرده که فاز اول مطالعه برای انتقال آب دریای خزر به سمنان انجام شده و ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب برای مصارف شرب و صنعت، به فلات مرکزی ایران منتقل می شود.

بعد از گذشت دو سال از مطرح شدن انتقال آب دریای خزر به سمنان، هنوز به نظر می رسد که این طرح در پیچ و خم مخالفت ها و انتقادها مانده است و سرنوشت آن معلوم نیست. آن هم در شرایطی که دریاچه ارومیه با خطر مرگ رو به روست و کارشناسان محیط زیست نگران این هستند که با انتقال آب، دریاچه بزرگ خزر هم به این سرنوشت دچار شود.