عذرخواهی مدیر نشر حکمت کلمه از ابراهیم گلستان

خبرآنلاین: فریاد ناصری،‌ مدیر نشر حکمت کلمه درباره اتفاقاتی که طی روزهای گذشته بابت انتشار کتاب «مسیو ابراهیم و گل‌های قرآن» رخ داد، از ابراهیم گلستان عذرخواهی کرد.

چندی پیش ترجمه‌ دیگری از کتاب «مسیو ابراهیم و گل‌های قرآن» اثر اریک امانوئل اشمیت منتشر شد که روی جلد این اثر نام ابراهیم گلستان به عنوان، مصحح و ویراستار کتاب آمده بود.

بعد از انتشار این اثر و باخبر شدن گلستان از این موضوع او در یادداشتی که در اختیار روزنامه شرق قرار داد از این موضوع ابراز بی‌اطلاعی کرد. او در بخشی از این یادداشت آورده است: «کتابی را که با عنوان «مسیو ابراهیم و گل‌های قرآن» با اسم مترجم حسین منصوری در بنگاه نشر کلمه در ایران درآمده است نه با تصحیح و ویرایش من برای کتاب و چاپ بوده است و نه ذکر چنین تصحیح و ویرایشی برای کتاب با اطلاع یا به اجازه من، نه بنگاه «نشر حکمت کلمه» و نه حسین منصوری پیش یا پس از این نشر به من از چنین قصدشان یا از چنین کارشان خبری داده بودند و نه من از چنین قصد و چنین کارشان کلمه‌ای در رد یا قبول نه به آنها به کس دیگر گفته بودم یا می‌توانستم با چنین بی‌خبری کامل گفته باشم. من از این همه مطلقا و کلا بی خبر بوده‌ام...»

در همین راستا به سراغ نشر حکمت کلمه رفتیم و موضوع را پیگیری کردیم که این نشر در جواب اتفاقات رخ داده، یادداشت کوتاهی را در اختیار ما قرار داد که در ادامه می‌خوانید:

«بعد از انتشار نامه‌ی آقای گلستان در روزنامه‌ی شرق و پی‌گیری‌های نشر از مترجم کتاب چند نکته بایسته است که روشن شود:

نخست اینکه نشر به دلیل اعتماد به آقای حسین منصوری و تایید و تاکید ایشان، نام آقای ابراهیم گلستان را به‌عنوان مصحح و ویراستار در کتاب آورده است.

دوم آقای منصوری قبول دارند که در گرفتن تایید نهایی برای آوردن نام آقای گلستان در کتاب سهل‌انگاری کرده‌اند.

سوم ناشر می‌پذیرد به دلیل رعایت یک امری اخلاقی -اعتماد به قول و سخن مترجم و روابط‌شان با آقای گلستان- مرتکب یک اشتباه حقوقی و اخلاقی دیگر شده است و از همین‌جا از آقای گلستان عذرخواهی می‌کند.»

با این حال در یادداشتی که در انتهای کتاب آمده است حسین منصوری به ویرایش کتاب از سوی گلستان اشاره کرده است؛ در این یادداشت می‌خوانیم: «توضیح یک نکته را در مورد ترجمه‌ی «مسیو ابراهیم و ...» ضروری می‌دانم: در بخشی که راوی در متن زبان اصلی داستان که زبان فرانسوی است با مسیو عبدالله روبرو می‌شود و به معرفی او می‌پردازد همچنین متذکر می‌گردد که: « ... مسیو عبدالله بیشتر اوقات سخنانی از رومی بر زبان می‌راند ... » این جمله اما در متن فارسی به شکل زیر ترجمه شده است: «مسیو عبدالله بیشتر اوقات سخنانی از شمس بر زبان می‌راند ...»

نویسنده‌ کتاب، آقای اشمیت، به دلایل نامعلوم عباراتی را به جلال‌الدین رومی نسبت داده است که در اصل از جلال‌الدین مولوی نیست. او این عبارات را به زبان نثر آورده است و منبع آن را نیز ذکر نکرده است. من هفته‌های متوالی کلیه‌ی آثار مولوی را در جستجوی متن اصلی گذراندم ولی هیچ کجا شعری یا نقل قولی با مضمونی که مورد نظر نویسنده بوده نیافتم. کار ترجمه‌ی کتاب از این رو تا مدت‌ها با این گره دست به گریبان بود تا این که آقای ابراهیم گلستان که ترجمه را یک بار خوانده بودند و با مشکل مورد نظر آشنایی داشتند مرا به آقای دکتر محمدعلی موحد رجوع دادند و ایشان بلافاصله پس از دریافت نامه‌ی من در فاکسی که به آلمان مخابره فرمودند گرهِ ترجمه را گشودند. ایشان در این فاکس خاطر نشان ساختند که:

«آنچه از کتاب اشمیت نقل کرده‌اید از سطر دوم به بعد سخن شمس تبریزی است...اصل آن را در صفحه‌ی ۷۹۰ از کتاب مقالات شمس که من آن را چاپ کرده‌ام خواهید یافت...»

من از آقای دکتر موحد که گره ترجمه را گشودند تشکر می‌کنم و همچنین از آقای ابراهیم گلستان که متن ترجمه را مطالعه فرمودند و مرا متوجه پاره‌ای نارسایی‌ها کردند. حسین منصوری تابستان ۱۳۸۳، مونیخ»

با توجه به نامه نشر حکمت کلمه انتظار می‌رود که این مشکل در چاپ‌های بعدی این اثر برطرف شود؛ اما نکته حائز اهمیت این است که در چنین موارد نادری، ناشران برای آوردن نام این افراد استعلام‌های لازم را از نویسنده، مترجم و مصحح دریافت و بعد از آن اقدام به انتشار اثر کنند.