ردپای حاتمی کیا پس از ۲۰ سال در جشنواره فجر؟

خبرآنلاین: نشست خبری فیلم «دیدن این فیلم جرم است» که امشب (سه‌شنبه ۱۶ بهمن) با حضور عوامل در سینمای اهالی رسانه جشنواره فجر برگزار شد، بیشتر حول موضوعاتی چون کاپیتولاسیون، عبور از خط قرمزها و شباهت اثر با «آژانس شیشه‌ای» ابراهیم حاتمی‌کیا دور می‌زد.

محمدرضا شفاه، تهیه‌کننده فیلم «دیدن این فیلم جرم است» در باره موانع برای ساخت این اثر سینمایی، گفت: «درباره این سوال زیاد صحبت شده است. داستان اولیه فیلمنامه قبل‌تر نوشته شده است. دو سال پیش ما این فیلمنامه را تصمیم گرفتیم بسازیم که در مراحل اولیه گرفتن مجوز متوقف شد.

بعد از آن از اسفند سال گذشته این بحث به طور جدی در حوزه هنری مطرح شد و یک بار دیگر تصمیم گرفتیم که این فیلم را بسازیم. می‌دانستیم موانع زیاد است ولی تلاش کردیم با مذاکره کار را پیش ببریم.

در نهایت مجوز را به نام سازمان حوزه هنری صادر کردند. بعد از این هم که ساخته شد، نام تهیه‌کننده حقیقی هم که بنده بودم را به فیلم اضافه کردند.»

رضا زهتابچیان، کارگردان فیلم هم در پاسخ به این پرسش که «آیا فیلم نگاهی به موضوع کاپیتولاسیون دارد و آیا این موضوع می‌تواند مانع اکران فیلم شود»، گفت: «حتی بدون کاپیتولاسیون هم احتمال اکران نشدن فیلم وجود دارد. این فیلم درباره کاپیتولاسیون نیست. من یک خطای سیستمی را به پرده می‌آورم.

اما من به دنبال این هستم که چرا چنین خطایی در این سیستم وجود دارد. من می‌خواهم بگویم چرا اصلا چنین مرد مستی باید به این شوکت برسد. برخی منتقدین نوشته بودند که کارگردان فیلم اسلحه را بر قلم مقدم می‌داند و هرگونه مذاکره با غرب را مایه خفت می‌داند.

اگر بحث ما کاپیتولاسیون بود، دیگر سرهنگ نیروی انتظامی و فرمانده سپاه و آن روحانی وارد داستان نمی‌شدند. آن مرد مست سطح قصه است و در عمقش چیز دیگری وجود دارد.»

او در مورد سفارشی بودن فیلمش و همچنین پرداختن به مقوله غیرت سیاسی گفت: «فقط در همین حد بگویم که چنین حرف‌هایی قابل اثبات نیست. فیلم سفارشی یعنی از سمت نهادهای حکومتی حمایت شود که اگر این‌طور بود چنین فیلمی ساخته نمی‌شد. من این فیلم را به دندان گرفتم و ساختم.

به ما پروانه ساخت ندادند و گفتند این فیلم خط قرمز ماست. در نهایت حوزه هنری پای کار آمد و کمک کرد این فیلم را بسازیم. ما محروم بودیم از دریافت مجوز. مجوزی که همه فیلم‌ها به راحتی می‌روند و می‌گیرند. کدام کار سفارشی؟»

کارگردان «دیدن این فیلم جرم است» در ادامه درباره نهادهایی که برای ساخت این فیلم به آنها مراجعه کرده است، گفت: «تقریبا به تمام نهادهای مربوطه و حتی نهادهایی که فیلم به آنها مرتبط می‌شود، پای کار نیامدند.

بعضی‌ها می گفتند این فیلمنامه را دوست داریم و فلان بخش آن حرف دل خود ما است. هیچ کس نیامد و فقط حوزه هنری پای کار و به رغم تمام مخالفت‌ها یک تنه ایستاد تا کار به اینجا رسید.»

رضا زهتابچیان درباره اینکه ۲۰ سال پیش، ابراهیم حاتمی‌کیا، «آژانس شیشه‌ای» را با موضوع بی‌عدالتی ساخت و حالا شما این را ساختید و آیا ممکن است ۲۰ سال بعد هم کارگردان دیگری باز هم از بی‌عدالتی فیلم بسازد، گفت: «این آسیب‌پذیری اصلا قضای خداوندی و یک مساله فلسفی است.

همه چیز در حال تغییر است و نیاز به مراقبت دارد. ضمن اینکه با فرض اول شما موافق نیستم. «آژانس شیشه‌ای» را استادی ساخته که من خیلی او را دوست دارم و به او شبیه هستم. فیلم «آژانس شیشه‌ای» خیلی درباره بی‌عدالتی نبود..»

سوال بعدی از رضا زهتابچیان پرسیده شد که «آیا شخصیت انگلیسی فیلم قرار بود تحریم‌ها را دور بزند؟»، کارگردان «دیدن این فیلم جرم است» در پاسخ گفت: «اصلا چه کسی گفت این فرد انگلیسی است. عمدا این فرد یک ایرانی‌الاصل است که «تو ای پری» گوش می‌کند. سیستم‌ها از داخل م‌پوسند و ما می‌خواستیم این را نشان بدهیم.»