چند راهکار برای مقابله با سردردهای میگرنی

روزنامه شهروند نوشت: میگرن تنها یک سردرد ساده ‏نیست، بسیاری از اوقات با علائم مختلف و آزاردهنده همراه است که عملکرد و فعالیت‌های روزانه فرد را مختل ‏می‌کند.

آمارها نشان می‌دهد میزان ابتلاء به سردردهای میگرنی در ایران، بالاتر از میانگین جهانی است.

‏گفته می‌شود حدود ١٠‌‬ درصد مردان و ٢٠‌‬ درصد زنان ایرانی، سردردهای میگرنی دارند. متخصصان مغز و ‏اعصاب می‌گویند ١٠‌میلیون ایرانی مبتلا به سردردهای میگرنی، تعداد بیشتری به سردردهای تنشی و یک و ‏نیم‌میلیون نفر به سردردهای مزمن مبتلا هستند؛ یعنی در بیش از نیمی از روزهای یک ماه، سردرد دارند.

حالا زنان اصلی‌ترین قربانیان سردردهای میگرنی‌اند؛ به طوری که اعلام می‌شود آنها ٤ برابر مردان ‏دچار این سردردها می‌شوند.

این سردردها را باید از سردردهای دوره بارداری و پس از زایمان به‌ویژه در شش ‏هفته اول بارداری جدا کرد، همچنین به گفته متخصصان مغز و اعصاب، برخی دیگر از سردردها به آرتروز ‏گردن یا گرفتگی عضلات گردن در زنان مربوط است، بنابراین منشأ اصلی سردرد مشکلات در گردن است نه سردردهای میگرنی و تنشی که با معاینه و عکسبرداری قابل تشخیص است‎.

میگرن تنها یک سردرد ساده نیست، بسیاری از اوقات با علائم مختلف و آزاردهنده همراه است که عملکرد و فعالیت‌های روزانه فرد را مختل ‏می‌کند.

تهوع شدید، مشکلات شناختی، مشکلات بینایی و آشفتگی، تنها بخشی از پیامدهای آن است که ‏ممکن است ساعت‌ها و حتی روزها، فرد را درگیر کند. در گزارشی که بر روی سایت اطلاعات دارویی قرار ‏گرفته چند راهکار برای همزیستی مسالمت‌آمیز با میگرن پیشنهاد شده است.

میگرن چیست؟

میگرن یک حمله سردرد شدید است که می‌تواند ٤ تا ٧٢ ساعت طول بکشد و با علائمی مثل تهوع و ‏استفراغ شدید، حساسیت به نور و صدا و در برخی موارد اختلالات شناختی و حساسیت عصبی، همراه باشد. ‏حساسیت بیمار می‌تواند در این دوره به‌حدی زیاد شود که با یک لمس ساده، احساس درد و ناراحتی داشته ‏باشد.

شروع تجربه حملات میگرن ممکن است از کودکی باشد و شدت آن در بزرگسالی - ٣٥ تا ٣٩ سالگی ‏‏- بیشتر شود. احتمال ایجاد حملات میگرن در زنان سه برابر مردان است، همچنین مدت زمان حمله میگرنی ‏در زنان طولانی‌تر است. تحقیقات نشان می‌دهد ابتلاء به میگرن مزمن، کیفیت زندگی و میزان فعالیت بیمار را ‏کاهش می‌دهد. ‏

٥ پیشنهاد برای کاهش دردهای میگرن

داروهای تجویزی و بدون نسخه: برای کنترل درد حملات میگرن، مصرف ضد دردهای غیر استروییدی‎ ‎‎(NSAIDs) ‎‏ مثل آسپرین، ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن شایع است.‏

تریپتان‌ها و آگونیست، گیرنده‌های سروتونین هستند و با فعال شدن گیرنده‌های سروتونین، ‏سطح آنها سروتونین در بدن افزایش می‌یابد.

بر اساس مطالعه‌های انجام شده، کاهش سطح سروتونین بدن یکی از علت‌های شروع حملات میگرن است، از‎ ‎ این رو تریپتان‌ها برای کنترل و پیشگیری از حملات میگرن تجویز ‏می‌شوند اما در همه افراد جوابگو نیستند.

‏‎ارگوتامین یک ماده شیمیایی است که برای کنترل سریع درد به کار ‏می‬‌رود. این دارو معمولاً در بیمارانی که فاصله حملات سردرد میگرن در آنها طولانی است و به‌طور متناوب ‏مبتلا به سردرد نمی‌شوند، تجویز می‌شود‎.

ارگوتامین یک منقبض‌کننده عروق خونی است. یعنی با انقباض عروق مغزی موجب کاهش جریان خون می‌‏شود.

البته این عملکرد می‌تواند زمینه عوارض قلبی - عروقی را هم فراهم کند به همین دلیل مصرف آن در ‏افرادی که فاصله حملات میگرن در آنها کم است، توصیه می‌شود‬ داروهای ضد تهوع در مواردی که حملات با تهوع و استفراغ شدید همراه باشد، همراه با سایر داروهای ضد ‏میگرن مورد استفاده قرار می‌گیرند‎.‎‏

‏‎متخصصان توصیه می‌کنند مصرف داروهای کنترل‌کننده حملات میگرن، بهتر است هرچه سریع‌تر و در شروع حمله یا احساس شروع حمله مصرف شوند تا با شروع اثر سریع‌تر ‏بتوانیم به حداکثر اثرگذاری و کنترل حمله دست یابیم‎.‎‏

داروهای پیشگیری‌کننده از حملات هم برای برخی ‏بیماران تجویز می‌شوند اما بیشتر به کنترل علائم بیمار می‌پردازند و همزیستی با این بیماری را آسان‌تر ‏می‌کنند‎.‎‏

داروهای پیشگیری‌کننده میگرن می‌توانند از دسته داروهای ضد فشار خون، ضد تشنج و یا ضد ‏افسردگی باشند با این وجود، بیشتر درمان‌ها می‌توانند عوارضی داشته باشند و به همین دلیل با اقبال کمتری مواجه هستند.

مکمل‌های دارویی: ‏‎برخی مکمل‌ها در پیشگیری از حملات میگرن استفاده می‌شوند. از آن‌‬ جا که مکمل‌های دارویی به راحتی در دسترس هستند و عوارض داروهای شیمیایی را ندارند، مصرف آنها مورد ‏توجه بیماران است.‏
‏

*منیزیم یک ماده معدنی است که در بسیاری از پروسه‌های داخل بدن مثل متابولیسم و تنظیم فشار خون ‏نقش اساسی دارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که مکمل‌های حاوی منیزیم، در کاهش تعداد دفعات و فواصل حملات سردرد میگرنی مؤثر است، اما این فرضیه هنوز به‌طور کامل پذیرفته نشده است‎.‎

ملاتونین هورمونی است که در تنظیم خواب و بیماری در جانوران و محافظت سلول‌ها در برابر استرس‌های ‏اکسیداتیو که منجر به تخریب و مرگ سلولی می‌شوند در گیاهان، نقش دارد.

‏‎برخی مطالعات هم نشان داده که این هورمون می‌تواند در پیشگیری از حملات میگرن مؤثر باشد و در مقایسه با داروهای دیگر پیشگیری ‏کننده، فواید آن بیشتر است و در عین حال عوارض کمی دارد‎.‎
‎

گیاه بابا آدم، ‏‎عصاره ریشه این گیاه در اروپا و برخی نواحی آمریکای شمالی و آسیا رشد می‌کند، این گیاه بر ‏روی پیشگیری از حملات میگرن مؤثر است، اما برخی متخصصان معتقدند استفاده از مکمل‌های گیاهی و ‏غذایی برای درمان بیماری‌ها باید با احتیاط صورت گیرد‎.‎

نورومدولاسیون درمانی‎‏: ‏‎نورومدولاسیون درمانی با تحریک مغز ‏و اعصاب نخاعی، می‌تواند منجر به بهبود یا مهار عملکردهای متنوعی در سیستم عصبی شود.

بعضی مواقع این درمان با روش ایمپلنت تجهیزات تخصصی در بدن انجام می‌شود‎.‎ این نوع از درمان بیشتر برای بیماری‌های ‏مزمن که با دردهای شدید یا تشنج درگیرند، استفاده می‌شود‎.‎

روش‌های ‏T-SNS‏ و ‏STMS‏ در حال حاضر مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفته است که ‏STMS برای درمان میگرن حاد با گذاشتن تجهیزات بر روی سر بیمار و مخابره امواج مغناطیسی و‎ TSNS ‎با ‏نصب تجهیزات روی پیشانی و مخابره امواج مغناطیسی به پیشانی، چشم‌ها و سینوس‌ها برای درمان پیشگیری ‏کننده در میگرن مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفته است‎ .‎

مدیتیشن (مراقبه): ‎‎مدیتیشن تأثیر بسزایی در کاهش استرس و درد دارد و این اثر به‌عنوان یک خبر ‏پزشکی در دنیای امروز مخابره و تأیید شده است‎.‎‏ تحقیقات نشان می‌دهد که مراقبه روحی، می‌تواند تحمل ‏ درد را افزایش دهد و منجر به کاهش تعداد دفعات حمله میگرن می‌شود.

طب سوزنی‎: ژورنال‎ MNT ‎در مطالعات خود در گذشته، گزارش کرده که طب سوزنی می‌تواند به‌عنوان درمان جایگزین در دردهای مزمن مؤثر باشد.

اخیراً مقاله‌ای در ژورنال‎ JAMA ‎به چاپ رسیده که نشان ‏می‌دهد، طب سوزنی می‌تواند در کاهش تعداد دفعات و شدت حملات میگرنی که بدون احساس اولیه (اختلال بینایی، یا مشکل شناختی، توهم صدا یا بویایی) هستند، نقش داشته باشد .‎

این مسأله از مطالعات ‏قدیمی حمایت می‌کند. به همین دلیل طب سوزنی در افراد مبتلا به میگرن که قصد دارو درمانی ندارند، ‏توصیه می‌شود.

‎اگرچه میگرن می‌تواند آزاردهنده و مخل فعالیت‌های روزمره شود، اما با شناخت راهکارها و ‏رعایت شرایط پیشگیری از حملات میگرن و عمل به توصیه‌های پزشک، می‌توان با آن همزیستی مسالمت ‏آمیزی برقرار کرد‎.