۶ نکته مهم در مورد سفر ناگهانی اسد به تهران

انتخاب: عبد الباری عطوان، سردبیر نشریه رأی الیوم در تحلیلی ابعاد سفر ناگهانی بشار اسد به تهران را مورد بررسی قرار داده و به ۶ نکته مهم اشاره کرده است.

اینکه بشار اسد شخصا برای تبریک سالروز پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری ایران، به این کشور سفر کند، منعکس کننده یک تحول راهبردی بی سابقه است که دلایل آن عبارتند از:

۱-این اولین بار است که از زمان آغاز بحران سوریه، اسد به پایتختی غیر از مسکو می رود؛ امری که منعکس کننده حالتی از اعتماد، اقدامات امنیتی دقیق و بهبود اوضاع سوریه در سطوح مختلف است.

۲-انتخاب تهران از سوی بشار اسد، برای اینکه اولین مقصد او باشد، نشان دهنده عمق روابط استراتژیک بین دو کشور و ایستادگی آنها در یک جبهه واحد در برابر تروریسم و طرح غربی آمریکایی در منطقه است که به معنای ارسال پیامی برای آمریکا و اسرائیل است، مبنی بر اینکه نیروهای ایرانی در سوریه باقی می مانند.

۳-قطعا این سفر نه تنها با هدف تبریک گفتن، بلکه برای هماهنگی در خصوص چگونگی برخورد با تهدیدات اسرائیل و آمریکا انجام شد؛ تهدیداتی که دو کشور ایران و سوریه را هدف قرار داده و مستلزم وضع یک استراتژی مشخص برای مقابله با آن است.

۴-دادن پاسخ عملی به تمام ادعاهایی که در برخی رسانه ها در خصوص محاصره اسد در کاخش مطرح می شود و براساس این ادعاها، رئیس جمهور سوریه تنها امکان سفر به مسکو را دارد.

۵- نکته مهم در این سفر، دیدار اسد با حسن روحانی بود که در جریان آن، رئیس جمهور ایران، اسد را از نتایج نشست سه جانبه سوچی، با حضور ایران، روسیه و ترکیه آگاه کرد. اینکه رئیس جمهور سوریه به صورت مستقیم و از همتای ایرانی خود آنچه در سوچی گذشته است را بشنود، تفاوت زیادی دارد با دریافت پیامهای کتبی یا شفاهی نمایندگانش در این باره. از این جهت، می توان دیدار مذکور را بسیار با اهمیت تلقی کرد.

۶- مساله دیگری که نمی توان از آن گذشت، صحبتهای دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، علی شمخانی در گفتگو با خبرگزاری تسنیم بود که طی آن تصریح کرد پاسخ ایران و سوریه به حملات اسرائیل، در دفعات بعدی متفاوت خواهد بود. وی تاکید نمود که محور مقاومت بیش از ۹۰ درصد اهدافش در سوریه را محقق کرده است.

این اظهارات همزمان شد با رونمایی ایران از زیردریایی خود که قادر به شلیک موشکهای بالستیک است و همچنین، رونمایی از موشک جدیدی که برد آن به ۱۳۰۰ کیلومتر می رسد و توان حمل کلاهکهای هوشمند را دارد. ضمن اینکه مانورهای دریایی ایران در تنگه هرمز، دریای عمان و اقیانوس هند نیز تا سه روز به طول انجامید.

نمی دانیم بشار اسد چگونه به تهران پرواز کرد؛ همانطور که از هیئت همراه او و مسیر هواپیمایی که وی در آن بود و نظامی یا شهری بودن آن، اطلاعی نداریم. اما می دانیم که وی بدون هیچ مانعی به سلامت به دمشق بازگشت و طبق عادتِ اینگونه دیدار ها، پس از پایان یافتن علنی آن، و بازگشت سالم رئیس جمهور سوریه به پایتخت این کشور، سفر اسد به تهران علنی شد. همچنانکه سفرهای قبلی او به مسکو نیز به همین شکل انجام شد. علت این مساله آن است که آسمان سوریه پر است از جنگنده های آمریکایی و غربی و دهها ماهواره جاسوسی که گفته می شود حتی حرکت مورچه روی زمین را تشخیص می دهند؛ در چنین شرایطی، ملاحظات امنیتی ضروری به نظر می رسد.

در پایان باید بگویم این سفر سریع، منعکس کننده شتاب در بهبود اوضاع سیاسی و نظامی سوریه است و چه بسا در آینده نزدیک، زمینه ساز سفرهای دیگر بشار اسد به دیگر پایتختهای عربی و بین المللی شود. اما آیا تونس در ماه آینده پذیرای اسد خواهد بود؟ احتمال این مساله ضعیف است؛ چرا که بشار اسد ترجیح می دهد دیگران به سمت او بروند، پیش از آنکه خود قصد آنها را کند.

گفتنی است سفیر سوریه در تهران روز چهارشنبه در تماسی تلفنی با دکتر ظریف دعوت بشار اسد رئیس جمهور سوریه از وزیر امور خارجه ایران برای سفر به سوریه را ارائه کرد.

پیش از این ظریف با ولید المعلم وزیر خارجه سوریه به‌صورت تلفنی گفتگو کرده بود.

در این تماس تلفنی، راه‌های تقویت روابط استراتژیک میان دو کشور و نیز نتایج سفر اخیر بشار اسد به تهران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.