خانه مادری «هوشنگ ابتهاج» تخریب شد

خبرگزاری ایسنا: خانه مادری هوشنگ ابتهاج (هـ. ا. سایه) در رشت پس از حدود دو سال کش و قوس تخریب شد.

حرف و صدای هوشنگ ابتهاج هم نتوانست مانع تخریب خانه مادری این شاعر پیشکسوت در رشت شود و مالک خانه که می‌گفت قصد فروش ندارد سرانجام تیشه به ریشه خانه‌ای زد که بحث بر سر انتسابش به ابتهاج مانع از ثبت ملی آن شده بود و ظاهرا پیچ و خم‌های اداری مانع نجات آن شد.

هوشنگ ابتهاج (هـ. ا. سایه) در دی‌ماه سال ۹۷ سرانجام سکوتش را درباره خانه مادری‌اش در رشت شکست و با این‌که می‌گفت آدم‌هایی که در این خانه زندگی می‌کردند برایش اهمیت داشتند و حالا هر بلایی می‌خواهند سر این خانه بیاورند، در عین حال تاکید داشت این خانه حیف است و یادگاری است و اگر مرکز فرهنگی شود بهتر از این است که به یک اداره‌ تبدیل شود.

این شاعر پیشکسوت در گفت‌وگو یی درباره این‌که ثبت این خانه در فهرست آثار ملی را به ارائه یک سند - چه عکس یا دست‌نوشته‌ای از او - به میراث فرهنگی منوط کرده‌ بودند گفته بود: چرا من باید این دو خط را بنویسم؟ همه می‌دانند این خانه برای ماست. اهالی آن‌جا این را می‌دانند. آدم‌هایی که در شهرداری هستند این را می‌دانند.

واقعا به چنین چیزی احتیاج است؟ برای من خیلی خنده‌دار است وقتی سند ثبتی اسناد شهری با جزئیات وجود دارد و این‌که خانه مطابق صورت مجلس فلان به تاریخ فلان به فلانی و از فلانی ارث رسیده است، از من دست‌خط بخواهند. حضرات در شهرداری رشت و در هر جای دیگر هم این سند را دارند، این‌که نوشته دوخطی از من بخواهند، شوخی است.

همان زمان شهرود امیرانتخابی - مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان - اعلام کرد: هیاتی از شورای ثبت تهران برای بررسی انتساب خانه ابتهاج به گیلان سفر می‌کند.

***

اما ماجرا از خردادماه سال ۱۳۹۶ شروع شد که برخی از همشهریان هوشنگ ابتهاج (هـ. ا. سایه) از احتمال تخریب خانه مادری او به دلیل این‌که ثبت ملی نبود خبر دادند. در آن شرایط میراث فرهنگی استان گیلان معتقد بود نخست باید تعلق این بنا توسط خانواده ابتهاج تایید شود. چندی بعد در مردادماه همان سال، رضا علیزاده - مدیرکل وقت میراث‌ فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان - از گذراندن مراحل آخر ثبت خانه‌ «ابتهاج» در میراث فرهنگی خبر داد.

اما بعد از گذشت چند ماه، فرهاد نظری - مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی - در آبان‌ماه سال ۹۶ اعلام کرد پرونده خانه «ابتهاج» ناقص است و گفت: در نامه‌ای به اداره کل میراث‌ فرهنگی استان گیلان درخواست کرده‌ایم تا اسناد و مدارک متعلق به این خانه تکمیل شود، دست‌کم به یک دست‌نوشته از آقای ابتهاج نیاز داریم تا تعلق این خانه به خانواده ابتهاج ثابت شود.

همچنین چندی بعد از تولد ۹۰ سالگی ابتهاج، رضا رسولی - عضو شورای شهر رشت - از تصویب طرحی خبر داد که قرار بود الزام شهرداری رشت به خرید خانه زادگاه هوشنگ ابتهاج و گلچین گیلانی در محله استادسرا و تبدیل آن به «بنیاد شعر و غزل سایه» را در پی داشته باشد.

بعد از گذشت یک‌ سال دوباره زمزمه‌های تخریب این خانه بلند شد. آن زمان شهرود امیرانتخابی - مدیرکل میراث‌ فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان - در توضیحی درباره صدور مجوز تخریب خانه پدری این شاعر پیشکسوت و اقدام این نهاد برای مقابله با آن گفت: ما پیگیر ثبت این خانه هستیم و با مالک فعلی خانه صحبت کردیم تا به ما فرصتی بدهد که این خانه خریداری شود. استادار گیلان نیز وارد این موضوع شده است و می‌خواهد به هر نحوی که شده خانه را حفظ، ثبت و نگهداری کنیم.

حالا در فروردین‌ماه سال ۱۳۹۸ خانه مادری سایه تخریب شده و هیچ‌کدام از این حرف‌ها کمکی به حفظ آن نکرد.