روابط ایران و پاکستان؛ کمی نزدیک‌تر، کمی گرم‌تر

برترین‌ها: همزمان با هفتادمین سال روابط ایران و پاکستان، عمران خان نخست وزیر این کشور در راس هیاتی اقتصادی-سیاسی به ایران سفر می کند.

بعد از وقوع حوادث متعدد تلخ تروریستی در مرزهای مشترک ایران و پاکستان مخصوصا در سال گذشته، سفر نخست وزیر این کشور به تهران به دعوت رئیس جمهوری اسلامی ایران در ابتدای سال ۹۸ نویدبخش فصلی جدید در روابط این دو کشور دوست و همسایه است.

با توجه به روابط دو کشور همسایه در بالاترین سطح قرار دارد، در سفر قریب الوقوع عمران خان به تهران، طیف وسیعی از موضوع های مورد علاقه طرفین از جمله همکاری های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، مرزی، مبارزه باتروریسم گرفته تا برخی موضوع های مهم منطقه ای و بین المللی در دستور کار این سفر خواهد بود.

در چارچوب روابط دوجانبه، اگرچه همه موضوع های همکاری میان ایران و پاکستان برای هر دو کشور از اهمیت بالایی برخوردار است اما با توجه به شرایط کنونی دو کشور در حوزه اقتصاد، این موضوع را می توان در اولویت فهرست زمینه های مشترک همکاری میان دو همسایه قرارداد.

موضوع امنیت مرزی یکهزار کیلومتری میان دو همسایه که باید مرز صلح و دوستی باشد، بدون تردید از جمله مهم ترین موضوع های مورد گفت وگو در جریان سفر عمران خان به تهران خواهد بود.

پاکستان با توجه به مناسبات خوبی که هم با عربستان و هم با ایران دارد، خودش را در موقعیتی می‌بیند که بتواند برای کاهش تنش‌ها بین این دو کشور به‌نوعی میانجیگری کند. این یکی از بحث‌هایی است که به ‌نظرم آقای عمران خان پیگیری خواهد کرد. منافع پاکستان در این است که تنش‌ها بین ایران و عربستان‌سعودی کاهش یابد. اگر این تنش‌ها افزایش پیدا کند، پاکستان در حفظ تعادل خود بین این دو کشور، به مشکل می‌خورد.

بحث دیگر، «امنیت مرزی» است. ایران و پاکستان در این زمینه دیدگاه‌های متفاوتی دارند. دیدگاه پاکستانی‌ها این است که ایران باید امنیت مرزها را تأمین کند. آنها مرزهای ایران را برای خودشان امن تصور می‌کنند. واقعیت این است که اولویت‌های امنیت مرزی برای آنها در مرزهای هند (کشمیر) و افغانستان (تورخم) است؛ بنابراین خیلی حاضر نیستند در مرزهای ایران هزینه کنند. ایران هم انتظار دارد که پاکستان برای امنیت مرزها به‌طور مناسب‌تری عمل کند. به نظرم این موضوع دیگری است که مورد بحث طرفین قرار خواهد گرفت.

در کنار موضوعات قبل باید مسئله بندر چابهار (در ایران) و بندر گوادر (در پاکستان) را هم دید. در گوادر چینی‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند‌ و اخیرا عربستان‌سعودی به این کار متمایل شده است. در چابهار ایران، هندوستان سرمایه‌گذاری کرده است. بین چین و هند هم نوعی رقابت وجود دارد. گفته می‌شود اینکه آمریکایی‌ها چابهار را از تحریم‌ها استثنا کرده‌اند به‌خاطر منافع بلندمدتی است که برای هند در نظر دارند؛ آمریکایی‌ها سعی می‌کنند که چینی‌ها نتوانند بر منطقه به‌طور کامل مسلط شوند. از این زاویه به ‌نظر می‌رسد که موضوع چابهار و گوادر هم مطرح باشد.

عمران خان روز گذشته در دیداری که با مهدی هنردوست، سفیر ایران در پاکستان داشت، تأکید کرد که این کشور اهمیت فراوانی برای همسایگانش بویژه ایران که علائق و اشتراکات فراوانی با پاکستان دارند، قائل است.

تأکید نخست وزیر پاکستان برای گسترش رابطه با تهران در حالی که او بر مهیا شدن شرایط برای بهبود و ارتقای سطح تبادلات دو کشور و ادامه روابط مبتنی بر احترام و صراحت تأکید دارد، می‌تواند نشان دهنده آن باشد که پاکستان سعی دارد با میانه روی در بحبوحه تحولات منطقه بر تصویر مطلوب رابطه همسایگی مهر تایید بزند.

وزیر امور حقوق بشر پاکستان که به عنوان یکی از اعضای هیات همراه با «عمران خان» نخست وزیر پاکستان به تهران خواهد آمد، با اشاره به نقش و جایگاه دو کشور در منطقه، در تشریح انتظارات از این سفر گفت: می تواند صلح را برای منطقه به ارمغان آورد.

مرتضی صفاری‌نطنزی؛ عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس هم در خصوص اینکه آیا می‌توان گفت عمران خان حامل پیامی از سوی ریاض برای تهران است، گفت: این امکان وجود دارد و اگر پاکستان هم این توانمندی را داشته باشد تا اندکی روابط ایران و عربستان را تلطیف کند، قطعا اقدام خوبی است.

آنچه مسلم است اینکه اراده سیاسی مستحکم و سازنده ای میان مقامات عالی رتبه تهران و اسلام آباد برای گسترش و تعمیق همکاری ها به وجود آمده است. ایران که همواره حسن همجواری و تعامل سازنده با همه همسایگانش را جزو اصول سیاست خارجی خود قرار داده، با توجه به منافع متقابل سیاسی، امنیتی و اقتصادی، از گسترش روابط با پاکستان استقبال می کند.

عمران خان به دعوت رسمی حسن روحانی رئیس جمهوری ایران به تهران سفر می کند.

در این دیدار دو روزه، نخست وزیر پاکستان با رهبر عالی ایران و حسن روحانی دیدار و گفت و گو می کند.