دانستنی‌هایی درباره چربی بدن

عصر ایران به نقل از " لیو استرانگ" نوشت: در طول سالیان، چربی از شهرت بدی بین مردم برخوردار شده است. اما باید به این نکته توجه داشت که برخی انواع چربی بدن در مقادیر سالم برای حفظ سلامت انسان ضروری هستند.

بیش از یک نوع چربی در بدن انسان وجود دارد و بر خلاف باور عمومی درباره بد بودن چربی، ما برای حفظ سلامت مطلوب خود به این ماده نیاز داریم.

چربی برای عملکردهای مختلف مانند تنظیم دمای بدن، ذخیره و انتقال ویتامین‌های محلول در چربی، کمک به باروری، ترشح هورمون‌ها و عایق کردن بدن مورد نیاز است.

چربی سفید در برابر چربی قهوه‌ای

دو نوع چربی اصلی بدن شامل چربی سفید و چربی قهوه‌ای می‌شوند. چربی سفید که معمولاً به عنوان بافت آدیپوز شناخته می‌شود، شایع‌ترین نوع چربی و همچنین شایع‌ترین چربی در بدن انسان است.

از سوی دیگر، شاید آشنایی کمتری با چربی قهوه‌ای داشته باشید زیرا تنها پنج درصد از توده بدن انسان را تشکیل می‌دهد. چربی قهوه‌ای به عنوان چربی خوب در نظر گرفته می‌شود زیرا توانایی تقویت سوخت و ساز و انرژی سوزی بیشتر را دارد. چربی قهوه‌ای نه تنها به سوزاندن کالری‌های اضافه کمک می‌کند، بلکه فضای کمتری در بدن اشغال کرده و می‌تواند چربی سفید را به چربی قهوه‌ای تبدیل کند.

اگرچه میزان چربی قهوه‌ای موجود در بدن انسان به هنگام تولد با گذشت زمان کاهش می‌یابد، اما برخی اقدامات از جمله قرار گرفتن در معرض دماهای سرد و ورزش منظم می‌توانند به تقویت تولید آن کمک کنند.

چربی احشایی در برابر چربی زیرپوستی

چربی سفید و چربی قهوه‌ای به دو گروه دیگر شامل چربی احشایی و چربی زیرپوستی تقسیم می‌شوند. چربی احشایی که از چربی سفید شکل می‌گیرد می‌تواند سطوح کلسترول بد را افزایش داده، و مواد شیمیایی التهاب‌زا را تحریک کند که این شرایط می‌تواند موجب بیماری قلبی و حتی سرطان شود.

چربی احشایی - نوعی که مسئول چربی شکم است - بدترین نوع چربی در نظر گرفته می‌شود زیرا اطراف اندام‌ها و درون حفره شکم انباشته شده و استرس شدیدی را به این اندام‌ها وارد می‌کند که احتمال بروز مشکلات سلامت بیشتر را افزایش می‌دهد. از آنجایی که میزان بیش از حد چربی احشایی می‌تواند مشکل آفرین باشد، بهترین گزینه کنترل سطوح آن است.

حدود ۱۰ درصد از کل چربی بدن از چربی احشایی تشکیل شده است. از این رو، اگر کل چربی بدن خود را محاسبه کرده و سپس ۱۰ درصد آن را در نظر بگیرید می‌توانید میزان چربی احشایی خود را تخمین بزنید.

از سوی دیگر، چربی زیرپوستی همان گونه که از نام آن مشخص است چربی سفیدی است که زیر پوست قرار دارد. این نوع چربی برای تعیین درصد چربی بدن اندازه گیری می‌شود. این نوع چربی در سراسر بدن یافت می‌شود، اما به طور ویژه در ران‌ها، باسن و پشت بازوها دیده می‌شود.

چربی بدن ضروری در برابر چربی بدن غیر ضروری

چربی بدن غیرضروری شامل چربی زیرپوستی و احشایی می‌شود زیرا آنها برای عملکرد عادی بدن ضروری نیستند. اما هر فردی به مقدار مشخص از چربی - به عنوان چربی ضروری شناخته می‌شود - برای عملکرد مطلوب بدن خود نیاز دارد.

به گفته شورای ورزش آمریکا، ۱۰ تا ۱۳ درصد چربی بدن به عنوان چربی ضروری برای زنان و دو تا پنج درصد برای مردان در نظر گرفته شده است. این نوع از چربی در ماهیچه‌ها و برخی اندام‌ها، مانند مغز یافت می‌شود. در حقیقت، نزدیک به ۶۰ درصد مغز از چربی تشکیل شده است.

درصد مطلوب چربی بدن

این ایده که انسان برای حفظ سلامت خود به پنج درصد یا کمتر از چربی بدن نیاز دارد، درست نیست. حتی ورزشکاران نیز دارای چربی بدن ۶ تا ۱۳ درصد برای مردان و ۱۴ تا ۲۰ درصد برای زنان هستند.

پس این پرسش مطرح می‌شود که چه میزان چربی بدن به عنوان میزان سالم در نظر گرفته می‌شود؟ پاسخ کوتاه این است که از فردی به فرد دیگر متفاوت است. عواملی مانند سن، قد، جنسیت، و سطح فعالیت همگی در این فرآیند نقش دارند.

به گفته شورای ورزش آمریکا، درصد چربی بدن عادی (غیر چاق) در محدوده ۲۱ تا ۳۱ درصد برای زنان و ۱۴ تا ۲۵ درصد برای مردان قرار دارد.

محاسبه درصد چربی بدن

احتمالاً پرسش بعدی این است که چگونه میزان چربی بدن خود را محاسبه کنیم؟ تنها روش ۱۰۰ درصد دقیق استفاده از سی‌تی اسکن و ام‌آرآی است. با این وجود، مراجعه به پزشک یا یک متخصص سلامت و تناسب اندام حرفه ای نیز می‌تواند در برآورد درصد چربی بدن به شما کمک کند.

فرد متخصص معمولاً یکی از روش‌های زیر را مد نظر قرار می‌دهد:

- یک مقیاس چربی بدن، که از جریان‌های الکتریکی برای تعیین درصد چربی بدن استفاده می‌کند

- استفاده از کولیس برای اندازه گیری میزان چربی

- اندازه گیری با کمک متر نواری

- اندازه گیری وزن زیر آب یا هایدرودنسیتومتری (Hydrodensitometry)

- باد پاد (Bod Pod) که از نظر محاسبات مشابه با اندازه گیری وزن زیر آب بوده، اما بدون آب انجام می‌شود.