ساخت طلایی به نرمی آب در یزد!

خبرگزاری ایسنا: «علی اصغر صمدیانی یزد» اظهار می‌کند: در آثار کشف شده در منطقه تاریخی غربالبیز مهریز، زیورآلاتی از جنس طلا متعلق به دوران اشکانی کشف شده که قدمت آن‌ها به حدود ۲۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.

وی با بیان این که قبلاً نیز در برخی از دیگر سایت‌های باستان‌شناسی استان، زیورآلاتی با قدمت‌هایی مشابه کشف شده است، اضافه می‌کند: نکته جالب توجه این است که آثار مکشوفه‌ی اخیر از ظرافت‌های بیشتر و بسیار پیشرفته‌تری نسبت به طلاهای متعلق به عصر صفوی و دوران پس از اسلام تاکنون، برخوردار هستند.

این مسئول با بیان این که قدمت زرگری در یزد تنها به زیور آلات محدود نمی‌شود، می‌گوید: پارچه‌های «گلابتون» و «زری‌بافی» که اکنون بافت آنها کاملاً منسوخ شد، روزگاری در این دیار با استفاده از مفتول‌های طلا و نخ ابریشم انجام می‌شده که نحوه بافت و زیبایی آنها با توجه به قدمت آنها، در آن دوران بسیار حیرت‌انگیز بوده است. چ

صمدیانی با اشاره به ثبت برخی مصنوعات زرگری یزد در فهرست آثار ناملموس کشور، بیان می‌کند: زنجیرهای «چینابی»، «هل و گل»، «هل» و «توپ ملیله یزدی» و همچنین دستبند «اشرفی» به ثبت ملی رسیده است که در این بین زنجیر «چینابی» معروفترین اثر به ثبت رسیده است.

وی با اشاره به ویژگی این هنر صنعت تصریح می‌کند: شیوه‌ی ساخت خلاقانه و پیچیده این زیورآلات منجر شده تا کپی‌برداری دستگاهی از این آثار ممکن نباشد و نمونه‌هایی از آن‌ها که حتی قدمتی حدود ۵۰۰ سال نیز دارند، جز در حیطه‌ی صنایع دستی یزد موجود نباشد.

معاون میراث فرهنگی استان در ادامه به زنجیر «چینابی» به عنوان یکی از زیوآلات سنتی یزد اشاره و در مورد ان اظهار می‌کند: نام این زنجیر به نوع و نحوه‌ی ساخت آن مربوط می‌شود چرا که نرمی این زنجیر باید مانند آب باشد به عبارتی باید چیده شده به نرمی آب باشد.

وی دو مدل «ساده» و «کنیک یا مخروطی» را برای این نوع رنجیر برمی‌شمارد و با بیان این که اصول و پایه ساخت این نوع زنجیر شامل رشته‌ها و مفتول‌های نرم طلاست، می‌گوید: زنجیر چینابی با حلقه‌های تابیده‌ی طلا در عیار ۲۰ که عیار مخصوص طلای یزد است و نیز با بکارگیری آلیاژهای مس و نقره، ساخته می‌شود.

صمدیانی با بیان این که زنجیر «هل و گل» و «هل» به رغم تشابه اسمی کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند، بیان می‌کند: زنجیر هل با روش ملیله و با استفاده از مفتول‌های طلا ساخته می‌شود تا این که به مجموعه‌ی زیبای هل و گل تبدیل شود، در حالی که برای ساختن زنجیر هل از قاب‌هایی که مفتول‌های طلا را در آن تعبیه می‌کنند، استفاده می‌شود و میان این هل‌ها، زنجیرهای چینابی قرار می‌گیرد.

این مسئول در پایان خاطرنشان می‌کند: سایر زیورآلات ثبت شده نیز دارای روش‌های ساخت پیچیده و جالب توجهی هستند که امید است علاوه بر ثبت ملی، بتوانیم آن‌ها را به ثبت جهانی نیز برسانیم.