رمضان و تاثیر باور‌ها و اعتقادات بر کاهش جرایم

علی بهرامی، معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان گلستان در پایگاه خبری پلیس نوشت: براساس تحقیقات مراجع رسمی، آسیب‌های اجتماعی و جرایم در ماه مبارک رمضان کاهش پیدا می‌کند که این مسئله نشان ‌می‌دهد عموم افراد جامعه حتی بزهکاران نیز تحت تاثیر فضای معنوی قرار گرفته و از انجام اعمال ناهنجار دوری می‌کنند.

هرساله با شروع ماه مبارک رمضان ، حال و هوا و فضای اجتماع تغییر کرده به گونه ای که اقشار مختلف جامعه سعی می‌کنند با رعایت مسائل دینی و همراه شدن با سایرین در امور معنوی مشارکت داشته و حرمت این ماه عزیز را نگه دارند.

در همین راستا برخی از افراد با ورود به این ماه مبارک از رفتارهایی که در زیر مجموعه جرایم و آسیب ها و ناهنجاری های اجتماعی جای می‌گیرد، خودداری می‌کنند. به عبارتی آمار رسمی پلیس و کارشناسان اجتماعی نشان می‌دهد جرم و جنایت و بزهکاری در این یک ماه، کاهش چشمگیری دارد و این امر حاکی از آن است که هنجارشکنان و بزهکاران نیز تحت تاثیر فضای معنوی قرار می‌گیرند و از انجام کارهای خلاف دوری می‌کنند.

کاهش آمار جرایم و آسیب های اجتماعی در ماه رمضان، در بسیاری از سیاست گذاری های اجتماعی کشور موثر است به طوری این الگو می تواند در رسیدن به روش‌های کنترل جرایم در دیگر ایام سال به کار آید.

مبانی دینی که از دل مبانی فرهنگی بیرون می آید چون ریشه در اصول راستین و باورهای عمیق مردم دارد، شرایط خاصی را ایجاد می کنند که جامعه را به رفتارهای اخلاق مدارانه‌تر و همراه با وجدان بیدار سوق دهد.

اساسا دین تمامی جنبه های اخلاق، وجدان و عقلانیت را در خود جای داده است و ماه مبارک رمضان تجلی بارز مناسک دینی است بنابراین در این ماه، طبیعی است که جامعه نسبت به رفتارهای خود با حساسیت بیشتری عمل کند.

نخستين و مهمترين عاملی که باعث می‌شود، افراد در این ایام از جرم و جنایت دور شده و گرایش به انجام کارهای نامناسب و زشت نداشته باشند، ماهيت معنوي "اين ماه خرم وتقویت فضای معنوی و باورهای دینی است ".

اين ماه از چنان عظمت و معنويتي برخوردار است كه جماعت مومنان با ورود به آن "روح " سرشار از نغمه الهي شان بيش از هر زماني خود را عيان مي سازد و تيرگي ها و ناخالصي ها را از ميان مي راند؛ در واقع پایبندی به اصول دینی موجب می‌شود، افراد در برابر زشتی‌ها و کارهای خلاف مقاومت کنند و همراه با سایر افراد جامعه در این یک ماه به مسائل مذهبی بپردازند. بر همین اساس برخی کشورهای غربی تلاش می کنند باورهای دینی را در بین شهروندان خود تقویت کرده و از راه خانواده و حضور در مراسم‌های مذهبی این مسائل را در جامعه ترویج کنند.

دومين عامل مهم ديگر " حرمت داري" عمومي است، همه بر اين واقعيت اذعان داريم كه يكي از وجوه مميزه فرهنگ ما از ديگر فرهنگ‌ها " حرمت نگه داشتن " بعضي ايام و مناسبت ها است، به همين سبب ، حتي آناني كه نقشه كجروي و طرح خلافكاري در سر دارند در ماه بزرگ رمضان حيا مي كنند و اگر نه به تمامي، حداقل تا حدودي رفتارهاي خلاف خود را به كناري مي نهند و چه بسيار خلافكاراني كه اين ماه بخشش را به فرصتي براي " توبه " تبديل مي کنند.

زمینه بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی، تعارضات میان عقل و احساس و کمرنگ شدن عواطف و وجدان است و نقطه مقابل آن، دینداری قرار دارد که با ایجاد هماهنگی و رفع تعارض‌های رفتاری و تضاد میان عقل و احساس، شرایط را برای بهبود رفتارهای فردی و جمعی فراهم می کند.

بی آلایشی و خلوص فردی از جمله نتایجی است که برای فرد روزه دار حاصل می شود و کارشناسان معتقدند همین عامل از دلایل اصلی کمرنگ شدن جرایم و آسیب های اجتماعی در ماه رمضان است؛ بسیاری از جرایم خرد در اثر غفلت و ناآگاهی رخ می دهد به طوری که فرد خاطی از قبل برنامه ای برای انجام آن نداشته بلکه یک لحظه عصبانیت و از دست دادن کنترل منجر به برخی ناهنجاری ها می شود.

بیشتر کارهایی که در این ماه انجام می‌دهیم با جمع و جماعت معنا پیدا می‌کند و مردم هوای اجتماعی و معنوی در این ایام را استشمام می‌کنند؛ افرادی که کارها و رفتارهای نادرستی را که شاید قبل از این انجام می‌دادند، کنار گذاشته و با جماعت همراه می‌شوند. هر فردی در طول عمر خود، باورها و اعتقاداتی دارد که وقتی با آنها مواجه می‌شود، عکس العمل نشان می‌دهد.

چگونه می‌توان این رویکرد را در ماه های دیگر هم ادامه داد؟

باورها و اعتقادات دینی را باید طوری برای افراد نهادینه کنیم که در ایام دیگر نیز طبق این اصول عمل کنند. باید مسائل دینی را برای مردم از طرق مختلف بازگو و تکرار کنیم. خانواده‌ها می‌توانند در این مورد نقش بسیارمهمی داشته باشند.

وجود آموزه‌های دینی در کتاب‌های درسی و نقش آموزش و پرورش در این مورد غیرقابل انکار است. در واقع با فرهنگ‌سازی برای سنین مختلف می‌توان روح معنوی را در بین مردم گسترش داد به گونه ای که در ماه‌های دیگر به غیر از ماه رمضان، جرایم و بزهکاری ها نیز در جامعه کاهش پیدا کند.