شینزو آبه از تهران دست پُر بر می‌گردد؟

رویداد ۲۴ نوشت: کیوشی اوتا در المانیتور ‏نوشت: شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن این هفته برای کاهش تنش ها بین جمهوری اسلامی ‏ایران و آمریکا عازم تهران خواهد شد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا سال ‏گذشته از توافق هسته ای برجام خارج شد و تحریم های اقتصادی علیه ایران را ‏بازگرداند. افزایش تنش ها در هفته های اخیر بین تهران و واشنگتن به یک بن ‏بست دیپلماتیک منجر شده است.‏

در ادامه این مطلب آمده است: آمریکا در روزهای اخیر برای مقابله با ایران، تعدادی نیرو به منطقه فرستاد. ‏دولت ترامپ همچنین متحدان خود از جمله ژاپن را وادار کرده است که خرید نفت ‏از ایران را متوقف کنند.

اما مقامات دولت ژاپن اشاره کردند که شینزو آبه قصد ندارد فهرستی از درخواست ‏ها یا پیام دولت ترامپ را به ایران منتقل کند. در عوض، آبه تلاش خواهد ‏کرد که به عنوان یک میانجی بی طرف بین دو کشور عمل کند.‏

مایکل بوساک، مشاور ویژه روابط دولتی در شورای مطالعات آسیا-پاسیفیک ‏معتقد است که سفر آقای آبه می تواند مثمر ثمر باشد. ‏

بوساک در این ارتباط گفت: «با توجه به این موضوع که تندروها در ایران ‏دیدگاه منفی نسبت به کشورهای غربی دارند و تمایلی به پذیرش راه حل های ‏پیشنهادی آن ها نشان نداده اند، ژاپن در موقعیت بهتری برای میانجیگری بین ‏تهران و واشنگتن قرار خواهد داشت».‏ این اول بار از سال ۱۹۷۸ است که نخست وزیر ‏ژاپن از ایران بازدید می کند.‏

ترامپ ماه گذشته به ژاپن سفر کرده بود و از سفر آبه برای میانجی گری بین تهران ‏و واشنگتن استقبال کرد. مقامات دو کشور امیدوارند که دیدار آبه با رهبران ایران ‏نتایج مثبتی به همراه داشته باشد. ‏

یوهیشید سوگا، سخنگوی کابینه ژاپن پیش از سفر آبه به تهران گفت: «ما ‏معتقدیم که رهبران ایران باید به عنوان یک قدرت بزرگ در سطح منطقه برای ‏کاهش تنش ها، ادامه توافق هسته ای برجام و بهبود ثبات در خاورمیانه تلاش ‏کنند».‏

تحلیلگران ایرانی نیز معتقدند که آبه می تواند به عنوان میانجی بین دو کشور ‏مفید باشد. ابراهیم رحیم پور، معاون سابق وزارت خارجه ایران گفته: «سفر آبه به تهران بعد از ملاقات با ترامپ انجام خواهد ‏شد. بنا براین، به نظر می رسد آمریکایی ها قصد دارند از ژاپن به عنوان یک کانال ‏دیپلماتیک استفاده کنند. ایران مواضع و حقوق مشروع خود را بیان خواهد کرد و ‏ژاپن نیز می تواند پیام های آقای ترامپ را منتقل کند».‏

اما اگرچه ژاپن روابط طولانی با هر دو کشور دارد، کارشناسان معتقدند که آبه ‏نفوذ زیادی برای تغییر دادن دیدگاه های دو طرف ندارد و کار دشواری پیش رو ‏خواهد داشت. ‏

توبیاس هریس، تحلیلگر گروه مشاوره تنئو در مورد سفر آبه گفت: ‏‏«موانع زیادی در مقابل آبه وجود دارد و بعید است که دیدار او با رهبران ایران ‏دستاوری به همراه داشته باشد. اگرچه ژاپن روابط خوبی با هر دو کشور داشته ‏است، نفوذ کافی برای تغییر دادن سیاست های آن ها ندارد».‏

اما ژاپن تنها نقش یک میانجی را بر عهده ندارد. منافع این کشور نیز در خطر است. ژاپن پیش از تحریم های آمریکا تقریبا ۵ درصد از نفت خود را از ایران وارد ‏می کرد و افزایش قیمت نفت خام می تواند به اقتصاد ژاپن ضربه بزند.‏

این سفر همچنین فرصت نادری در اختیار آبه قرار می دهد تا به عنوان یک ‏رهبر بین المللی عملکرد ناامید کننده ژاپن در بحران های دیپلماتیک را بهبود ببخشد. ‏سال گذشته تلاش های ژاپن برای حل اختلافات دراز مدت با روسیه بر سر تعدادی ‏جزایر مورد مناقشه به جایی نرسیدند. ‏

کره شمالی نیز به عنوان یکی از مهم ترین چالش های دیپلماتیک برای ژاپن به حساب می آید. تتسورو کاتو، پروفسور علوم سیاسی در دانشگاه توکیو در ‏این ارتباط گفت: «آبه برای حل بحران های کره شمالی و روسیه به یک ‏نمایش موفقیت آمیز دیپلماتیک در سطح بین المللی نیاز دارد». ‏

اما تحلیلگران هشدار دادند که نباید انتظارات بالایی برای این سفر داشته باشیم. کاتو ادامه داد: «ژاپن هیچ وقت نقش فعالی در حل مشکلات خاورمیانه نداشته ‏است. من انتظار ندارم که سفر آقای آبه نتیجه ای به همراه داشته باشد». ‏

مایکل بوساک نیز همین دیدگاه را دارد و تصریح کرده است: «در حال حاضر ‏همه به دنبال جلوگیری از شروع درگیری نظامی در منطقه هستند. به همین خاطر ‏آقای آبه قصد دارد به عنوان میانجی یک کانال دیپلماتیک بین تهران و واشنگتن ‏برقرار کند. شاید تلاش او برای کاهش تنش ها بین دو کشور نتیجه بخش باشد».‏