لزوم بررسی مشکلات میل جنسی در مردان و زنان

ایسنا: سید علی آذین، دبیر علمی نشست نگاهی به تعیین کننده‌ها و مشکلات میل جنسی در اولین جلسه از سلسله نشست‌های سلامت جنسی که از سوی معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی در محل پژوهشکده غدد درون ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد با تاکید بر اینکه در رابطه با تعیین کننده‌ها و مشکلات میل جنسی باید به صورت چند بعدی و از دیدگاه‌های زیستی، روانشناختی و اجتماعی به موضوع نگاه کنیم، اظهار کرد: در تمامی این حوزه‌ها حرف‌های زیادی برای گفتن وجود دارد که باید برای حل مشکلات جنسی به تمامی آن‌ها توجه شود.

وی با اشاره به نقطه نظرات مختلفی که در دوره‌های مختلف در رابطه با میل جنسی مطرح بوده است، گفت: به عنوان نمونه فروید کلیه فعالیت‌ها و تکانه‌های لذت بخش را جنسی می‌دانست ولی روانشناسان بعدی از جمله "کارل یونگ" اغلب معتقدند فروید بیش از حد روی تکامل بیولوژیک تمرکز کرده و تأثیر فرهنگ و عوامل اجتماعی را در نگرش و رفتار جنسی کمرنگ دیده است. در حالی که نظریه پردازان جدید معتقدند میل جنسی به عنوان یک پتانسیل از " بیولوژی انسانی" سرچشمه می‌گیرد و بعد از آن بطور وسیعی توسط فرهنگ و تجربیات شخص و با توجه به تفاوت هنجارها و مفهوم رضایت جنسی در جوامع مختلف شکل می‌گیرد.

وی در ادامه با اشاره به تعیین کننده‌های عمده در ایجاد میل جنسی و تداوم رفتار جنسی، تصریح کرد: تعادل هورمون‌ها و نوروترانسمیترها، سلامت جسمی متعارف، سلامت روان، ملاحظات محیطی و اجتماعی، روابط بین فردی و تعامل زناشویی و تجارب لذت بخش و خوشایند قبلی برخی از این تعین کننده‌ها محسوب می‌شوند.

کمبود تستوسترون در همه مردان با علائم بالینی همراه نیست

آذین در ادامه با اشاره به نقش هورمون‌ها در این مساله و با بیان اینکه کمبود تستوسترون یک شرایط پزشکی شایع در مردان است که می‌تواند با علائم بالینی و سطح پایین تستوسترون سرمی، خود را نشان دهد، گفت: کمبودتستوسترون در همه مردان با علائم بالینی همراه نیست، بنابراین تشخیص باید بر اساس ترکیبی از ملاک‌های بالینی و آزمایشگاهی باشد.

وی با بیان اینکه نقش تستوسترون تنها در کارکردهای جنسی نیست، تصریح کرد: سلامت عمومی آقایان و حتی خانم‌ها تا حد بالایی به حضور تستوسترون بستگی دارد و به عبارت دیگر میزان آن نقش تعیین کننده در خلق و خو، تحریک خون‌سازی در مغز استخوان، حفظ صفات ثانویه جنسی و توده عضلانی، تولید اسپرم، پیشگیری از پوکی استخوان و بسیاری دیگر از شاخص‌های سلامت فرد دارد. همچنین میزان پایین این هورمون می‌تواند در مسائل جنسی فرد نیز اختلالاتی ایجاد کند.

این متخصص پزشکی اجتماعی و سلامت جنسی با طرح این سوال که آیا سطح تستوسترون می‌تواند شاخصی برای سلامت فرد باشد؟ عنوان کرد: در سال‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره‌ی رابطه‌ی بین کمبود تستوسترون با سندروم متابولیک وجود داشته است. تستوسترون پایین نه تنها با سندرم متابولیک بلکه با تک تک اجزا آن مثل مقاومت به انسولین یا دیابت تیپ ۲، چاقی احشایی، بالا بودن چربی خون و بالا بودن فشار خون مرتبط است. علائم اختصاصی‌تر کمبود تستوسترون شامل اختلال در کارکرد جنسی و حتی مشکلاتی در قدرت باروری فرد است.

تأثیر درمان هورمونی جایگزین بر سلامت قلبی عروقی

آذین با بیان اینکه همواره نگرانی‌هایی در خصوص تأثیر درمان هورمونی جایگزین بر سلامت قلبی عروقی و سلامت پروستات وجود داشته است، گفت: موارد منع درمان محدودی در این مورد وجود دارد از جمله سرطان پروستات تشخیص داده شده در فرد، سرطان پستان، وجود ندول یا هر سفتی ارزیابی نشده در پروستات، نارسایی احتقانیقلب (CHF) کنترل نشده.

این عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی در ادامه با اشاره به فرمولاسیون‌های مختلف دارویی تستوسترون، تصریح کرد: ترکیبات تجاری متعددی برای جایگزینی تستوسترون معرفی شده که تفاوت این فرمولاسیون‌ها در نحوه مصرف، دوز و ایمنی آنهاست. این داروها در اشکال مختلف فرمولاسیون خوراکی، بوکال (Buccal)، پوستی و همچنین تزریقی تهیه شده ولی اکثر آن در داخل کشور موجود نیست.

نباید از نقش تستوسترون در سلامت زنان غافل باشیم

آذین در بخش دیگر سخنان خود با بیان اینکه نباید از نقش تستوسترون در سلامت زنان غافل باشیم، اظهار کرد: تستوسترون از بالاترین هورمون‌های جنسی در خون خانم‌هاست که ۵۰ درصد آن از غدد فوق کلیوی و ۵۰ درصد از تخمدان‌ها ترشح می‌شود، بنابراین در ارزیابی مشکلات میل جنسی در خانم‌ها نباید تعیین کننده‌های زیست شناختی آن نادیده گرفته شود.

وی با اشاره به نقش فاکتورهای مختلف در میل جنسی خانم‌ها، اظهار کرد: اگر برای تعیین فاکتورهای تأثیرگذار در میل جنسی خانم‌ها یک ترازو را متصور شویم، تأثیر و وزن فاکتورهای زیست شناختی و پزشکی نسبت به فاکتورهای ارتباطی و روانشناختی در میل جنسی خانم‌ها بسیار کمتر است.

در درمان‌های دارویی دست ما خیلی بسته است

دبیر علمی نشست سلامت جنسی در خاتمه با بیان اینکه در این حوزه در درمان‌های دارویی دست ما خیلی بسته است، گفت: موضوع بسیار پیچیده است و مثل یک عفونت شناخته شده نیست که بتوان آن را با آنتی‌بیوتیک‌های خاصی درمان کرد. به جز در شرایطی که مشخصاً مشکلات هورمونی یا بیماری‌های خاص روانپزشکی وجود دارد، رژیم‌های دارویی برای درمان میل جنسی کماکان خیلی محدود است.