ابطحی: در قالب نقد دولت به اتهام‌زنی رو آورده‌اند

روزنامه اعتماد با محمدعلی ابطحی، رئیس دفتر سید محمدخاتمی در دولت اصلاحات گفتگو کرده است.

بخشی از این گفتگو را بخوانید:

منتقدان امروز دولت با اينكه اغلب خود را دولت در سايه معرفي مي‌كنند اما به نظر مي‌رسد كه برخي از آنها وابستگي‌هايي به برخي مراكز قدرت دارند كه در قالب دولت پنهان بيش از انتقاد به دنبال تخريب و افزايش فشار به دولت هستند. اين فشارها بيش از هر چيز متوجه وزارتخانه‌ها و بخش‌هاي اقتصادي دولت است. آيا شما با اين تحليل موافق هستيد كه بيش از انتقاد، دست‌هايي در قالب دولت پنهان تلاش دارد در كار دولت مستقر اختلال ايجاد كند؟

تشكيل دولت در سايه در دنيا به صورت رسمي دراختيار احزاب رسمي است. در فضاي سياسيِ اغلب كشورهايي كه توسعه‌يافتگي سياسي را تجربه مي‌كنند، برخي احزاب نزديك به دولت اتاق‌هاي فكري تشكيل مي‌دهند تا با بحث‌هاي كارشناسي كمكي براي دولت مستقر باشند. برخي ديگر از احزاب كه نقش اپوزيسيون دولت را ايفا مي‌كنند نيز در قالب دولت در سايه عملكرد دولت مستقر را تحت نظر داشته و براي بسياري از گره‌ها و مشكلات راه‌حل ارايه مي‌دهند. هر دوي اين گروه‌ها مي‌توانند كمك خوبي براي دولت‌هاي مستقر باشند اما آنچه در ايران اتفاق مي‌افتد از سوي احزاب انجام نمي‌شود. در واقع اين احزاب رسمي نيستند كه سيبل انتقادي از دولت را در دست دارند.

به صورتي كه كاملا حزب قابل شناسايي، شناسنامه‌دار با اسم و رسم و خط مشي مشخصي باشد كه انتقادها را همراه با راه‌حل ارايه دهد، ضمن اينكه مسووليت نقدها و گفتار و عمل اعضا را بپذيرد و پيگير ارايه پيشنهادات منطقي به دولت باشد. در ايران احزاب و تشكيلات به معناي واقعي كلمه وجود ندارند كه بتوانند منتقدان جدي دولت باشند. همچنين شخصيت‌هاي سياسي در قالب نقد دولت به اتهام‌زني، مچ‌گيري يا دشمني رو آورده‌اند و ادبيات‌شان، ادبيات نقد نيست.

درواقع وقتي به مجموعه‌اي دولت در سايه اطلاق مي‌شود كه خودشان را در قامت و مقام اداره كشور مي‌بينند، خارج از قدرت قرار دارند اما براي رسيدن به قدرت طراحي يا به عبارتي برنامه‌ريزي مي‌كنند كه اگر به قدرت رسيدند در چه مسير و راهي براي رسيدن به اهداف‌شان حركت كنند، كدام روش و خط‌مشي دولت مستقر خوب است و چه روش‌هايي مناسب نيست.

آنها همچنين پيشنهادهايي متناسب با واقعيت را به دولت مستقر ارايه مي‌كنند. ارايه پيشنهادهاي مبتني بر واقعيت نكته بسيار حايز اهميتي است. اين نكته قابل‌توجه است كه برخي از نقدهاي امروز غيرمسوولانه است و باتوجه به امكانات و واقعيت‌هاي موجود نيست اما اگر كسي، گروه و جريان خود را دولت در سايه مي‌داند اولين توقع از او اين است كه ديدگاه‌ها و پيشنهاداتش متناسب با واقعيات مثبت و منفي روز باشد. در شرايط بحراني كه امروز در آن قرار داريم و باتوجه به اينكه به وجود آورنده اين شرايط داخل كشور نيست و ترامپ با رفتار غيرسياسي و غيرنرمال اين وضعيت را ايجاد كرده، كسي، گروه يا جرياني مي‌خواهد دولت در سايه باشد بايد بتواند باتوجه به اين شرايط مسائل را حل و فصل كند اما متاسفانه تخريب‌هايي عليه دولتي صورت مي‌گيرد كه علاوه بر فشار خارجي باعث افزايش فشار داخلي نيز مي‌شود. درنهايت به نظر مي‌رسد وضعيت موجود در چارچوب جنگ قدرت قرار دارد و قابل تحليل است نه در راستاي اصلاح كشور.

به نظر شما در اثر فشارهايي كه دولت پنهان به دولت مستقر وارد مي‌كند در ماه‌هاي آينده پروژه‌هايي چون استعفا يا عدم كفايت روحاني يا حتي استعفاي اعضاي كابينه كه ازسوي جريان‌هاي مخالف دولت دنبال مي‌شد را مي‌توان محتمل دانست؟

دولت متاسفانه چند ژنرال بيشتر ندارد كه استعفا، بركناري يا به‌طور كلي رفتن آنها از دولت براي افكار عمومي مهم خواهد بود. بودن يا نبودن، رفتن يا نرفتن بقيه گويا براي افكار عمومي اهميت چنداني ندارد. وزارت نفت، وزارت خارجه، معاون اول و... چند سمتي هستند كه در افكار عمومي تاثيرگذار خواهند بود. براي تغيير غيرژنرال‌ها كه فشاري نيست و ژنرال‌هاي كابينه همچنين روحيه‌اي ندارند كه در شرايط سخت كنار بروند و با رفتن‌شان بحراني جديد براي دولت و كشور ايجاد كنند.

در واقع هم وجدان خودشان و هم وجدان عمومي اين مطالبه را دارند كه در شرايط بحراني همه‌چيز رها نشود. مخالفان دولت نيز آن‌قدر هزينه زيادي در سطح كنار گذاشتن رييس‌جمهوري يا تغيير وزرا از طريق مجلس را تحمل نمي‌كنند. به نظر من تنها اقدامي كه ادامه‌دار خواهد بود بمباران اخبار جعلي براي وزارتخانه‌ها و چهره‌هاي مهم دولت است.