اطلاع رسانی هدفمند، راهبردی اساسی در پیشگیری اجتماعی از جرایم و آسیب‌ها

پایگاه خبری پلیس: با اطلاع رسانی به موقع و هدفمند، پلیس می تواند امنیت پایدار و رضایتمندی عمومی را در سطح جامعه توسعه دهد؛ بخش عمده ای از این کار، مرهون فعالیت های شبانه روزی و صادقانه خبرنگارانی است که با تلاش بی وقفه برای آگاهی بخشی به مردم، شفافیت و صیانت از آرامش جامعه، یار و همراه پلیس هستند.

اطلاع رسانی یکی از ابزارهای پلیس برای تقویت تدابیر پیشگیرانه انتظامی به منظور توسعه پیشگیری اجتماعی است که در کشورهای مختلف به صورت های متفاوتی از آن استفاده می شود. مطالعات متعدد به عمل آمده نشان می دهند که انجام تدابیر انتظامی صرف توسط پلیس، اثر محدودی در زمینه پیشگیری از جرم دارد، اما در صورتی که پلیس در کنار این اقدامات، اطلاع رسانی هدفمند و به موقع را در دستور کار خود قرار داده و به جامعه منتقل کند، اثرات پیشگیرانه اقدامات پلیس تشدید شده و طیف وسیع تری از مردم را تحت پوشش قرار خواهد داد.

در این میان ، خبرنگاران به عنوان پل ارتباطی پلیس با مردم نقش بسزایی در برقراری نظم و امنیت پایدار جامعه دارند، در سال های اخیر بارها شاهد بوده ایم که دشمنان با فضاسازی های غیرواقعی و گسترش شایعات مختلف قصد برهم زدن آرامش مردم را داشته اند که هر بار با هوشیاری، سرعت عمل و درک صحیح فعالان حوزه خبر از شرایط جامعه و انعکاس به موقع اخبار، همه برنامه های شوم بیگانگان نقش بر آب شده است.

پلیس در مواردی به دلیل گستردگی اقدامات در عرصه پیشگیری و هم چنین تنوع متولیان این امر در قوانین کشور و سازمان های دخیل، به عنوان همکاری و هماهنگی با آن ها، ممکن است در مواردی تحت مدیریت و سیاست گذاری آنان فعالیت کند، البته این امر مورد اعتراض پلیس نخواهد بود. ولیکن فراتر از این گونه موارد، لازم است پلیس جهت رفع دغدغه های خود و اثربخشی بیشتر اقدامات در راستای تحقق پیشگیری اجتماعی، به طور مستقیم وارد عرصه مدیریت و سیاست گذاری پیشگیری از وقوع جرم شود، بدین منظور ناجا نیازمند اتخاذ راهبردی مناسب جهت مدیریت و هدایت جامعه در مسیر پیشگیری اجتماعی است.

راهبردی که مسلما از سیاست کلی پلیس جامعه محور جدا نبوده و از درون آن استخراج می شود. راهبرد پلیس جامعه محور بر ۲ پایه استوار است: اولین پایه را لزوم برقراری تعامل پلیس با ارکان مختلف جامعه به منظور امکان خدمتگزاری بهتر به مردم تشکیل می دهد و دومین پایه، جامعه محوری و عمومی تلقی کردن مقوله نظم و امنیت اجتماعی است.

لذا می توان راهبرد پلیس در عرصه پیشگیری را بدین شکل مطرح کرد که پلیس جامعه محور در نظر دارد با ارتقاء سطح آگاهی های ارکان مختلف جامعه از طریق اطلاع رسانی و ابزار رسانه ، آن ها را به سمت مسیری هدایت کند که در نتیجه آن از جرم و جنایت پیشگیری شود.

با توجه به كاركردهاي مختلف ويژگي هايي مانند گسترده بودن، كثرت مخاطب، سرعت انتقال و وسعت انتشار، نقش اطلاع رسانی در پيشگيري اجتماعی از وقوع جرم بسيار بالاست، لذا پلیس با ابزار رسانه و همکاری خبرنگاران مي تواند از مردم در تامین امنیت پایدار استفاده كند.

بر این اساس، نیروی انتظامی باید موضوعات مختلفی که اطلاع رسانی آن ها ارتقاء سطح آگاهی های ارکان مختلف جامعه را فراهم می آورد، شناسایی و اقدامات خود را با توجه به ملاحظات هر کدام، تعریف کند.

اطلاع رساني درست، به موقع و هدفمند از شاخصه هاي مهم پيشگيري به شمار مي رود. بنابراين اتخاذ سياست هاي مدون در اين راستا از محوري ترين برنامه هاي نيروى انتظامي است. پليس به عنوان متولي اصلي حفظ نظم و امنيت جامعه براي پيشگيري از جرم بايد با نهادهاي مختلف در ارتباط باشد. در اين راستا ناجا سعي كرده تا با محوريت قرار دادن پيشگيري اجتماعي، نقش بسزایی در کاهش جرايم داشته باشد. نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران با تكيه بر اصولي كه به آن اشاره شد، كوشش كرده تا زمينه هاي حضور جدي در جامعه و مشاركت هر چه بيشتر شهروندان در برقراري نظم و امنيت عمومي را فراهم آورد.

انواع اطلاع رسانی انتظامی

اطلاع رسانی انتظامی با هدف پیشگیری از وقوع جرم تدوین می شود، لذا لازم است عوامل و زمینه های ارتکاب جرم به منظور شناسایی موضوعات اطلاع رسانی و هم چنین توجه به رفع آن ها در اطلاع رسانی ها احصاء شود.

پلیس با توجه به مطالب مطروحه، جهت کاهش جرم و جنایت یا به عبارتی تحقق امنیت پایدار، دو موضوع را می تواند محور اقدامات خود قرار دهد که عبارتند از:

الف) اطلاع رسانی توصیه ها و هشدارهای پلیسی به بزه دیدگان به منظور تقلیل زمینه های وضعی وقوع جرم

ب) اطلاع رسانی طرح ها و خدمات انتظامی به مردم جهت آشنایی آن ها به وظیفه و کار پلیس

اطلاع رسانی توصیه ها و هشدارهای پلیسی

این نوع اطلاع رسانی به دنبال آگاهی دادن به مردم نسبت به جرایم و شیوه های اخاذی ازسوی مجرمان به دنبال تقلیل موقعیت های وقوع جرم است. تحقیقات نشان داده که بسیاری از جرایم ارتکابی به وسیله مجرمان بر اثر ضعف سیستم ایمنی و یا سهل انگاری مردم و خانواده ها انجام می گیرد.

اطلاع رسانی طرح ها و خدمات انتظامی

منظور از این اطلاع رسانی، نحوه ارائه خدمات مختلف، ارائه امور مربوط به مستندات، روش انجام کار و... از طریق کلیه وسایل ارتباط عمومی، رسانه ها، فضای مجازی و نشریات است.

با توجه به حیطه عملکرد پلیس که کلیت جامعه را در بر می گیرد، اطلاع رسانی طرح ها و خدمات انتظامی شامل مستند و مکتوب کردن خدمات و طرح های پلیسی و اطلاع رسانی آن به کل جامعه است. اهداف این گونه اطلاع رسانی عبارتند از:

افزایش رضایت مندی مردم
افزایش اعتماد شهروندان به پلیس
افزایش همکاری و مشارکت مردم
پیشگیری از وقوع جرم

با اطلاع رسانی به موقع و هدفمند، پلیس می تواند امنیت پایدار را در سطح جامعه توسعه داده و به طور غیر مستقیم موجب ارتقاء اقتدار خود و از طرف دیگر باعث افزایش ضریب رضایتمندی مردم شود که بخش عمده ای از این کار مرهون فعالیت های شبانه روزی و صادقانه خبرنگارانی است که با تلاش بی وقفه برای آگاهی بخشی به مردم، شفافیت و صیانت از آرامش جامعه، یار و همراه پلیس هستند.

نتیجه گیری:

جهان امروز در معرض دگرگونی و تغییر و تحولات فزاینده ای قرار دارد و در این میان رسانه ها و خبرنگاران بر روند این تحولات شتاب بیشتری بخشیده اند. رسانه ها سهم بسیار مهمی در پیشگیری اجتماعی از جرایم بر عهده دارند.

در بسیاری از سازمان های پليسی كشورهاي مختلف جهان، واحدهايي تخصصي براي پيشگيري ازجرم تشكيل شده است. يكي از اهداف اصلي اين واحدها، پيشگيري از طريق ترغيب اعضاي جامعه براي انجام تدابير حفاظتي از خود و اموال شان است.

بدون همكاري بدنه اجتماع، توفيق پليس درپيشگيري ازجرم ناممكن به نظرمي رسد. اما همكاري جامعه نيز مستلزم آگاهي مردم از مسئله جرم و شيوه هاي پيشگيري از آن است در واقع تبليغات پيشگيرانه پلیس، شكل خاصي از اطلاع رساني است.

امروزه گستردگی ، نفوذ و اهمیت رسانه ها در جهت پیشگیری اجتماعی از جرایم و اطلاع رسانی عمومی بر کسی پوشیده نیست. پلیس جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان سازمانی جامعه محور، بروز و پویا، همزمان با تحولات جامعه رشد کرده و به گواه بسیاری از اهل فن به بلوغ فکری و سازمانی در حوزه اطلاع رسانی رسیده است تا بدانجا که منبع رسانه های جمعی و معتبر بوده و با تلاش بی وقفه در راستای افزایش سطح آگاهی مردم، نقش موثری در کاهش انواع جرایم و آسیب های اجتماعی داشته است.#

نویسنده: سرتیپ دوم پاسدار "روح الامین قاسمی"؛ فرمانده انتظامی گلستان