امارات چرخش قابل ملاحظه‌ای به سمت ایران داشته

نامه نیوز: تنش‌های گسترده بین ایران و امارات متحده تاکنون علاوه بر فرصت‌های دیپلماتیک، فرصت‌های اقتصادی بسیاری را از بین برده است. بازار حدود ۲۰میلیارد دلاری تجارت ایران و امارات و سهم ۳۰درصدی تجار ایرانی از سرمایه‌های این کشور، همه و همه امتیازاتی بودند که با از بین رفتن روابط مناسب دیپلماتیک میان دو کشور، رو به زوال نهادند. اما چرخش اخیر دولت این کشور از عربستان و فاصله‌گرفتن آن با سیاست‌های تندروانه کسانی مانند محمدبن سلمان، شرایط را برای بازگشت آن دوران طلایی فراهم آورده است. در این زمینه به سراغ «یحیی آل اسحاق» اقتصاددان، رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران و رئیس فعلی اتاق ایران و عراق -که سال‌ها با شرکای اماراتی ایران فعالیت داشته- رفتیم و در این رابطه آخرین تحولات را جویا شدیم.

ریشه‌های روابط اقتصادی ایران و امارات تاریخی است

آل اسحاق در پاسخ به این سوال که چرا رابطه اقتصادی ایرانیان با اماراتی‌ها چنان جایگاهی یافته که آنان را دوباره به بازار تحریم‌شده و تحت فشار ایران برگردانده، اظهار کرد: ایرانیان از بدو شکل‌گیری کشور امارات، روابط گسترده اقتصادی با این کشور داشته‌اند و این مبادلات گسترده تجاری، سنتی دیرینه در روابط فی‌مابین بوده است. در دوره‌های مختلف ما با نوسان این رابطه اقتصادی مواجه بوده‌ایم اما هرگز شاهد قطع شدن این رابطه نبوده‌ایم.

وی با تاکید بر اینکه واقعیت‌های راهبردی و استراتژیک در عرصه اقتصادی مانع از بریدن شدن طناب نازک رابطه میان امارات و ایران شد، بیان کرد: معیار و ملاک قراردادن مسائلی مانند قدرت منطقه‌ای، مناسبات سیاسی و امثالهم باعث شد تا در برهه‌هایی اماراتی‌ها به این تحلیل برسند که قطع همکاری و ارتباط با ایران به‌نفع‌ ایشان است.

عضو عالی‌رتبه اتاق بازرگانی ایران ضمن اشاره به حجم تجارت ایران و امارات گفت: باتوجه به کریدور بودن تجاری بنادر امارات، ظرفیت بالایی در این کشور وجود داشت که در سال‌های اخیر باوجود فراز نشیب‌ها به حدود ۱۴میلیارد دلار رسیده بود. تعاملات ما در گذشته با امارات در حدی بود که این کشور پایگاهی برای حل و فصل مسائل و مذاکرات مربوط به دوران جنگ تحمیلی نیز بوده است و در زمینه ظرفیت‌های سیاسی و راهبردی این کشور با ایران، تاکنون مطالعات عمیقی در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص و ریاست جمهوری صورت گرفته است. ما روابط در هم تنیده‌ای با هم داریم و به نفع دو طرف است که رابطه خویش را بخصوص در عرصه بانکی و پولی ادامه دهیم.

آل اسحاق از قطع شدن رابطه ارزی و پولی ایران با امارات یاد کرد و گفت: شرط تداوم رابطه این است که امارات نباید خود و منافع خود را بازیچه کشورهای خارجی کند و این کشور را به پایگاه نظامی کشورهای بیگانه برای تهدید امنیت ایران قرار دهد. اما در گذشته ما شاهد این بودیم که در اوج تنش‌های میان دو کشور، بسیاری از تجار ایرانی در آن سال‌ها آزار دیده و دچار زیان شدند. بحث تبادلات ارزی و دلاری ما با امارات چنان وضعیت بدی پیدا کرد که پس لرزه‌های بیشتری پیدا کرد. نوع برخورد مسئولان اقتصادی امارات و صرافی‌های آنجا با ایران چنان بد بود که باعث کاهش بخشی از سرمایه‌گذاری خارجی امارات در آن سال‌ها شد. گزارشات تاجرانی که سال‌ها از ایران در امارات فعالیت می‌کردند حاکی از بی ثباتی گسترده در تصمیمات و رویکردهای آنها بود.

چشم‌پوشی امارات از بازی‌های منطقه‌ای

این کارشناس اقتصادی در پایان درپاسخ به سوالی پیرامون آینده منطقه و رویکرد اقتصادی اماراتی‌ها گفت: حاکمان دوبی و ابوظبی در سال‌های اخیر باتوجه به بن‌بستی که در سیاست‌های خود داشته‌اند، سعی کردند از بلندپروازی‌های سیاسی و بازی‌هایی که برای تبدیل شدن به قدرت منطقه‌ای داشته‌اند، صرف‌نظر کرده و به یک شریک عادی برای دیگر کشورهای اطراف خویش بدل شوند. آنها اکنون متوجه شدند که راه را اشتباه رفتند و باید بازی را از اول با اولویت قراردادن منافع واقعی و ملی خود جلو ببرند. به‌نظر می‌رسد در آینده تعاملات ما درحوزه‌های نفتی و غیر نفتی دوباره افزایش یابد و راه افتادن برخی کانال‌های مالی در این حوزه، تاییدی بر صحت این رویکرد در بین حاکمان امارات است.