قراردادی به فارسی که وضعِ کشمیر را مشخص کرد

خبرآنلاین: یک پژوهشگر و محقق اسیایی می گوید که در زمان شاه جهان قراردادی به زبان فارسی وجود دارد که نشان می دهد کشمیر تحت الحمایه هندانگلیس درآمده است.

دکتر محمد عجم گفت: کشمیر یک ناحیه مسلمان نشین واقع در داخل غرب رشته کوه هیمالیا است که از نظر تمدن، نژاد، زبان و قبایل به نوعی ادامه جغرافیایی خراسان بزرگ تاریخی است و از لحاظ تاریخی و نژادی وابستگی چندانی به قبایل فلات هند ندارد و در دوره های متعدد تاریخی مستقل بوده است. برای اولین بار در دوره شاه جهان که هند بصورت امپراطوری گسترده ای درآمدمنطقه کشمیر نیز زیر نظر امپراتوری گورکانی قرار گرفت که به اشتباه امپراتوری مغولی نامیده می شود.

حتی شاه جهان فرمانی هم در این راستا دارد که به زبان فارسی نگاشته شده و سنگ نوشته زیبای آن نیز در مسجد جامع کشمیر هنوز سالم مانده است. سپس در سال ۱۸۴۶ و در دوره گلاب سینگ و بر اساس قراردادی که به زبان فارسی است کشمیر تحت الحمایه هندانگلیس در آمد.

در دوره استعمار زدایی و انقلاب هند ، عوامل متعدد عینی و ذهنی سبب شد تا هند تقسیم شود، ابهامی وجود داشت که کشمیر باید به پاکستان الحاق شود یا هند و یا اینکه کاملا مستقل شود.

در آن برهه هری سینگ مهاراجه ای که از طرف دولت انگلستان آنجا حکومت می کرد، ابتدا با پاکستان قراردادی را امضا کرد اما الحاق کشمیر به پاکستان عملی نشد و چند روز پس از تشکیل پاکستان 1947 مردان مسلح پاکستان(هنوز ارتش شکل نگرفته بود) به کشمیر حمله کردند و سرینگر را تصرف کردند و هری سینگ به هند پناه برد و اولین جنگ هند با پاکستان بر سر کشمیر رخ داد.

در ادامه نیز هری سینگ با دولت هند قراردادی منعقد کرد کی طی آن کشمیر به ایالتی خودمختار و تحت الحمایه هند تبدیل شود یعنی در امور دفاعی و روابط خارجی تابع هند باشد.

حتی این موضوع در قانون اساسی هند در ماده 370 فصل یازدهم نیز اضافه شد. اکثریت مردم کشمیر بطور طبیعی مخالف الحاق به هند بودند لذا ماده 370 موقت بود و امتیازی را به کشمیر می داد تا در هر زمانی که لازم باشد ادعای استقلال کند. مجلس موسسان این ایالت این حق را محفوظ داشت که هرگاه لازم دید به رئیس جمهور هند پیشنهادی را ارئه کند و آن قرارداد را فسخ کند تا به نوعی مستقل شود.

طی تلگراف هایی که در سه نوبت جواهر لعل نهرو به لیاقت علی خان فرستاد اذعان داشت که موضوع کشمیر تنها با رفراندوم و یا نظرسنجی تعیین سرنوشت خواهد شد و به زور به کشوری ملحق نخواهد شد. این عوامل سبب دلگرمی کشمیری ها شد و امیدوار بودند که طی پروسه قانونی انتخاباتی برگزار شود و سرنوشتشان هم در این راستا معین شود. کشمیر در آن برهه دارای خودمختاری، پارلمان، قانون اساسی، دادگاه عالی و غیره بود ودر همه امور داخلی مستقل بود و تنها در مسائل نظامی و دفاعی به هند وابسته بود اما هند بودجه لازم را صرف کشمیر نمی کرد و این موضوع باعث عدم پیشرفت کشمیر شد. هندی ها در این صدد بودند تا با ایجاد فشار کشمیر از روی ناچاری الحاق کامل به هند را بپذیرد.

اما در سال 2014 حزب تندرو یعنی بی جی پی قدرت گرفت که یکی از وعده های انتخاباتی آنان حل بحران کشمیر و موضوع مبارزه با تروریسم بود. این حزب تروریسم را به کشمیر مرتبط می کرد و مرتب اعلام می کردند که ریشه اصلی تروریسم از کشمیر و پاکستان نشأت می گیرد.

این موضوع همیشه در رقابت های انتخاباتی مطرح می شد ولی اجرا نشد. اما سرانجام حزب هندوتوای بی جی پی امسال در انتخابات پارلمانی پیروزی قاطعی بدست آورد و توانستند اقدامی که چندین سال آن را وعده می دادند عملی کنند که البته با مخالفت بسیاری از حقوقدانان هند و دیگر بخش ها روبرو شد چرا که آنها معقتد بودند وضعیت فعلی کشمیر باید به همین شکل تداوم داشته باشد و بدون رضایت مردم اقدامی قهری صورت نگیرد. در همین حال شرایط داخلی و بین المللی بسیار مناسبی برای هند فراهم شد و آنها توانستند قوانین گذشته را لغو کنند و زحمات نیم قرن اخیر نیز از بین رفت. این موضوع سبب افزایش خشونت ها در هند خواهد شد و به تروریسم نیز بیشتر دامن خواهد زد.

اکثریت کشمیر مسلمان هستند و سکوت نخواهند کرد و شاید انگیزه و تحریک بیشتری برای مبارزه مسلحانه پیدا کنند. موضوع کشمیر در ابتدا بین المللی بود اما هندی ها با لابی های متعدد و قوی این موضوع را در حد پاکستان، هند، چین و مردم کشمیر تقلیل دادند و موضوع را از شورای امنیت که بیشتر از یازده قطعنامه در این موضوع داشت بیرون آوردند و مشکل را سه جانبه کردند.

هند دارای 400 موسسه مطالعاتی است که عموما روی موضوعات استراتژیک و همسایگان مراقبت و برنامه ریزی می کنند. آرزوی اکثریت مردم کشمیر داشتن یک حکومت مستقل است. البته بخشی از این مردم طرفدار الحاق به پاکستان و عده ای نیز طرفدار الحاق به هند هستند بخشی نیز بیطرف هستند. هند معتقد است که مشارکت 60 درصدی کشمیر در انتخابات 2014 نشان داد که اکثریت طرفدار هند هستند. اما افکار سنجی های بیطرف نشان می دهدعموم افراد موثر در کشمیر بر انتخابات تعیین سرنوشت که از قواعد آمره حقوق بین الملل در مورد مستعمرات است تا کید دارند.