واسطه‌های ریاض برای مذاکرات محرمانه با تهران

ایسنا: روزنامه الاخبار لبنان درگزارشی با اشاره به اینکه گفت‌ وگوی تهران و ریاض با توجه به مسائل ژئوپلتیک، امنیتی و اقتصادی یک ضرورت مشترک است، نوشت که عربستان برای ایجاد کانال ارتباطی محرمانه با ایران وساطت هایی قرار داده و بغداد در این راستا نقش فعالی ایفا کرده است. دشمنی نظام حاکم در عربستان با ایران، اظهارات محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی مبنی بر کشاندن جنگ به داخل ایران و ساخت انیمیشن حمله به ایران از سوی عربستان و سقوط تهران باعث از دست رفتن فرصت های دیدار و گفت وگو میان دو کشور شد.

در ادامه این گزارش با اشاره به شکست تمام ائتلاف های ضد ایرانی از جمله ناتوی عربی، ناتوی منطقه ای، نشت ورشو آمده است که تلاش های واشنگتن، ریاض و تل آویو برا ایجاد ائتلاف علیه ایران با شکست مواجه شده است و اهداف آمریکا و عربستان در رابطه با ایران با هم تطابق ندارند، زیرا آمریکا نه توانایی حمله به ایران را دارد و نه می تواند از عربستان حمایت کند و از سوی دیگر توهین های ترامپ علیه سعودی ها اخیرا بسیار زیاد شده است.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است که گفت وگوی ایرانی -آمریکایی در عمان در رابطه با توافق هسته ای خنجری بود که آمریکا از پشت به عربستان زد اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ سعودی ها گمان می کردند که تمام اموری که اوباما نتوانست برای آنها محقق کند ترامپ محقق می‌کند، اما طولی نکشید که سعودی ها متوجه شدند ترامپ قبل از اینکه یک سیاستمدار باشد تاجر است و دشمنی اش با ایران به دلیل مسائل ایدئولوژیک و یا سیاسی نیست، آنها به این مساله پی بردند که خروج ترامپ از برجام به معنای بستن باب گفت وگو با تهران نیست، بلکه رئیس جمهور جدید آمریکا می خواهد توافقی با ایران داشته باشد که با امضای خودش باشد.

این رونامه لبنانی می نویسد که فشارهای اقتصادی علیه ایران، آمریکایی محض نیستند، بلکه در چارچوب یک ائتلاف بین المللی متشکل از آمریکا، اروپا و برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس به خصوص عربستان و امارات است. فشار های اقتصادی علیه ایران بدون تردید بی سابقه است و بر همه چیز حتی سفره های ایرانییان تاثیر گذاشته است، اما مساله ای که آمریکا و هم پیمانان اروپایی و منطقه ای آن را شگفت زده کرده است قدرت "اداره بحران" توسط ایران است.

البته این تحریم های اقتصادی علیه ایران عمری 40 ساله دارد که تهران توانست با آن مقابله کند و همین مساله باعث شد که ترامپ به جای تحریم مالی موسسات به تحریم اشخاص روی بیاورد و این امر پیام روشنی مبنی بر پیروزی تیم دیپلماسی ایران در اداره بحران دارد و مساله مهم در تحریم محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران عدم قبول دیدار با ترامپ است.

در این گزارش آمده است: در رابطه با مساله گفت‌وگوی ایران و عربستان، تهران روشن تر و شفاف تر عمل کرد، زیرا اولویت تهران دشمنی با عربستان نیست به معنای دیگر تهران به وضوح گفته است که اختلافات و مشکلاتش با " شیطان بزرگ" است و درگیری با طرف های دیگر خدمت به آن است.

اظهارات مکرر و علنی مسولان ایرانی مبنی بر ایجاد گفت وگو های منطقه ای و یا گفت‌وگوی دو جانبه با عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج(فارس) مساله‌ای جدید نیست، بلکه ایجاد نظام امنیتی در منطقه با مشارکت کشورهای حوزه خلیج(فارس) و به دور از هرگونه نیروی بیگانه خصوصا آمریکایی جزئی از سیاست ایران است اما در مقابل عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) به دنبال دور کردن ایران و عراق از هرگونه نظامی هستند که حضور آمریکا در منطقه را تضعیف می کند.

الاخبار می نویسد که اطلاعات و داده ها نشان می دهد که برای جلوگیری از هرگونه اتفاق ناخوشایند ریاض وساطت‌هایی برای ایجاد کانال های گفت وگوی محرمانه با تهران قرار داده است که در این میان بغداد نقش فعالی ایفا می‌کند. پیشنهاد ظریف از بغداد در 26 می گذشته مبنی بر امضای معاهده "عدم تعرض" به همسایگان بی دلیل نبود، بلکه آغاز گفت‌وگوی ریاض -تهران بود که بغداد برای موفقیت آمیز بودن آن تلاش کرد. ریاض به همان اندازه که از گفت‌وگوی ایرانی -آمریکایی در خارج از رادار سیاسی عربستان نگران است از گفت وگو با تهران بدون اطلاع قبلی واشنگتن نیز نگران است. یک مسئول عالی رتبه سعودی پیش از این به یک سیاست مدار کهنه کار عرب گفته بود که طرف هایی هستند که اخبار ما را به واشنگتن می رسانند و ما نمی خواهیم آن ها را خشمگین کنیم.

این رونامه لبنانی می نویسد: هیات اماراتی که اخیرا تحت عنوان همکاری های امنیتی و کشتیرانی به تهران سفر کرد بدون هماهنگی و اطلاع قبلی واشنگتن و ریاض نبود. امارتی ها نیز دیگر اظهارات تندی علیه تهران مطرح نمی‌کنند و دلیل این امر مشکلات داخلی است، زیرا این کشور درحال حاضر با رکود اقتصادی بی سابقه ای مواجه شده است.

برخی اطلاعات درز شده نشان می دهد که نه تنها امارات درحالی ایجاد ارتباط در پشت پرده است، بلکه سعودی ها نیز پیشنهادهایی برای گفت وگو مطرح کرده اند و اظهارات محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی در گفت وگو با روزنامه الشرق الاوسط در 16 ژوئن گذشته مبنی بر اینکه "ما خواهان جنگ در منطقه نیستیم" نشان می‌دهد که او از گزینه انتقال جنگ به داخل ایران عقب نشینی کرده است.

در این گزارش با اشاره به افتتاح دفتر حافظ منافع ایران در سفارت سوئیس در ریاض آمده است که عبدالله المعلمی ، نماینده دائم عربستان در سازمان ملل در 18 ژوئیه گذشته به مساله قابل توجهی اشاره کرد و گفت که در جریان برگزاری نشست سران کشورهای اسلامی در مکه تماس هایی در تهران برگزار شد.

تماس هایی که عبدالله المعلمی در رابطه با آن ها سخن می گوید نتیجه وساطت عراق میان تهران و ریاض با درخواست عربستان است که ثامر السبهان، سفیر پیشین عربستان در بغداد شخصا این درخواست را منتقل کرد و آغازی برای ادامه تماس های ایرانی- سعودی بود. ریاض همچنان به ارسال پیام هایش به تهران ادامه داد و آزادی کشتی ایرانی توقیف شده در عربستان در همین راستا بود.