ابهامات درباره خصوصی‌سازیِ بنیاد مستضعفان

کامران ندری عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق در روزنامه ایران نوشت: بخشی از تصدی‌گری‌ها در دست دولت و بخشی هم در دست شبه دولتی‌ها است که شامل نهادها هستند، بنیاد مستضعفان یکی از این نهادها است که فعالیت اقتصادی انجام می‌دهد.

اخیراً رئیس بنیاد مستضعفان از واگذاری تصدی‌گری‌ها در بنیاد به مردم خبر داده است. اگر منظور از این سخنان این است که بنیاد می‌خواهد شرکت‌ها، کارخانجات و مؤسسات اقتصادی تحت نظرش را به بخش خصوصی واگذار کند که باید آن را به فال نیک گرفت. در مورد اینکه کیفیت و واگذاری‌ها چگونه باشد، بحثی جدا است و رئیس بنیاد مستضعفان در این اقدام دقیق، باید جزئیات و چگونگی برنامه واگذاری را تشریح کند، و اینکه واگذاری‌ها به چه روشی صورت می‌گیرد آیا آن روش روش عادلانه‌ای است؟

مهمترین نقدی که به اصل ۴۴ وارد شد این بود که آنچه ذیل اصل ۴۴ اتفاق افتاد خصوصی‌سازی نبود، بلکه اختصاصی‌سازی بود. اگر بنگاه‌های اقتصادی بنیاد مستضعفان به جاهایی واگذار شود که از رأس قدرت فاصله دارند، امر نیکی است. اما اینکه چگونه قرار است واگذاری را انجام دهیم سؤال بعدی است.

اما موضوع تصدی گری با سخنان دیگر فتاح همپوشانی دارد. رئیس بنیاد مستضعفان از ساخت مسکن برای اقشار ضعیف خبر داده است. حل مسأله مسکن چند پیش زمینه نیاز دارد که اگر حل نشود همواره با معضل مسکن مواجه خواهیم بود.

مقدمه حل مسأله مسکن، مهار تورم است. گاهی ساخت و ساز ممکن است شرایط بازار مسکن را بدتر کند. وقتی تقاضای بالایی برای ساخت مسکن ایجاد می‌کنید، باید به فکر تأمین منابع آن هم باشید.

بنیاد مستضعفان قرار است منابع ساخت مسکن را چگونه تأمین کند؟چگونگی تأمین منابع بسیار مهم است. در مسکن مهر نحوه تأمین منابع تورم زا بود چون نهایتاً مسکن مهر با خلق پول و چاپ پول ساخته شد و با ساخت مسکن مهر، نه تنها معضل مسکن حل نشد بلکه با دامن زدن به تورم معضل مسکن عمیق‌تر شد.

اگر بنیاد می‌خواهد مسکن بسازد باید تأمین منابع از روش‌های غیرتورمی باشد تا به بهتر شدن وضعیت مسکن در کشور منجر شود. بنیاد اگر با منابع خودش مسکن بسازد مشکلی پیش نمی‌آید اما اگر می‌خواهد سراغ منابع بانکی برود مانند آنچه در مسکن مهر شاهد آن بودیم باعث افزایش فشار تورمی می‌شود. موضوع ساخت و ساز با واگذاری تصدی گری همپوشانی دارد و مرز بندی آن مشخص نیست. البته تحلیل ما فقط بر اساس چند جمله کوتاه از رئیس بنیاد مستضعفان است. با این چند جمله نمی‌توانیم تحلیل کاملی از برنامه‌های رئیس بنیاد مستضعفان داشته باشیم. اما ایده‌ای که مطرح کردند چه در زمینه کمک به ساخت مسکن چه در زمینه کاهش تصدی‌گری‌ها اگر درست تبیین شود، نمی‌شود منفعت آن را برای اقتصاد کشور نفی کرد.