نقشه‌ای که شریفی‌نیا برای «روز واقعه» داشت

خبرآنلاین: شهرام اسدی که در برنامه کافه آپارات میهمان فریدون جیرانی بود به سوالات این مجری و کارگردان مطرح سینمای ایران درباره چالش‌هایی که در مسیر ساخت «روز واقعه» با آن روبه‌رو بود پاسخ داد.

«روز واقعه» یکی از ماندگارترین فیلم‌هایی است که در سینمای ایران براساس واقعه تلخ عاشورا ساخته شده است. فیلمی با فیلمنامه‌ای درخشان از بهرام بیضایی و بازی علیرضا شجاع‌نوری و لادن مستوفی که آن زمان هنوز چهره‌های شناخته شده‌ای در سینمای ایران نبودند. اما «روز واقعه» چطور شکل گرفت؟

شهرام اسدی در ابتدای گفت‌وگویش از بازگشتش به ایران پس از چند سال دوری می‌گوید. از این که به فارابی می‌رود و آنها فیلمنامه‌ای از انسیه شاه‌حسینی را به او می‌دهند و می‌خواهند آن را بسازد. اسدی می‌پذیرد اما چند روز بعد، مدیران فارابی فیلمنامه‌ «روز واقعه» را در اختیارش می‌گذارند. اسدی می‌گوید: به خانه آمدم و خواندن فیلمنامه را آغاز کردم. به انتهای آن که نزدیک می‌شدم گریه می‌کردم و اینجا بود که فهمیدم دوست دارم این فیلمنامه را بسازم.

اما اولین مشکل وقتی شکل گرفت که اسدی متوجه شد در همان دفتر گروه دیگری مشغول کار روی همین فیلمنامه هستند. محمدعلی نجفی کارگردان «سربداران» با کمک محمدرضا شریفی‌نیا. او توضیح می‌دهد: به مدیران فارابی گفتم من فیلمنامه‌ای که دیگری روی آن دست گذاشته را کار نمی‌کنم. اما آنها توضیح دادند چون محمدعلی نجفی و محمدرضا شریفی‌نیا تقریبا ۵۰درصد فیلمنامه را تغییر داده‌اند خودشان قبول کردند این فیلمنامه را به شخص دیگری بدهیم و آنها فیلمنامه تغییر داده شده را که کاملا فیلمنامه دیگری شده بود را بسازند.

تغییراتی که شریفی‌نیا و محمدعلی نجفی روی فیلمنامه بیضایی داده بودند در این حد بود که میزان سکانس‌های نقش راحله بیشتر شده و ماجرا از جایی آغاز می‌شده که دو دانشجو در تحقیقاتی در ماجرای عاشورا به داستان «روز واقعه» می‌رسند.

شهرام اسدی در پاسخ به این سوال که برای ساخت فیلمنامه به سراغ بیضایی هم رفتید می‌گوید: بیضایی را در جایی دیدم و گفتم که قرار است این فیلمنامه را بسازم. خوشحال شد و برایم آرزوی موفقیت کرد. البته در همان دیدار هم گفت که خیلی دلم می‌خواست این فیلمنامه را خودم بسازم اما نگذاشتند.

کارگردان «روز واقعه» در ادامه توضیح می‌دهد: در همان ابتدا که فیلمنامه را به من سپردند پرسیدم چرا خود بیضایی نسازد؟ گفتند: چون درباره امام حسین(ع) است و حساسیت روی آن بسیار.

اما این حساسیت‌ها چه بود؟ اسدی از بیش ۱۰۰جلسه با علما و مراجعی و دیگر افرادی که روی فیلم حساسیت‌هایی داشتند می‌گوید. از جلساتی که اینطور درباره‌شان توضیح می‌دهد: از دفتر آیت‌الله سبحانی در قم تا منزل آقای رفیق‌دوست در تهران. در طول ۸ماه جلسات زیادی به بحث درباره فیلمنامه «روز واقعه» گذشت. در اولین جلسات وقتی مثلا یکی از مراجع می‌گفت در فلان روایت بین شیعه و سنی اختلاف است من نمی‌دانستم چه باید بگویم. اما همین جلسات موجب شد که اکثر منابعی که در این زمینه وجود داشت را بخوانم و در پایان این ۸ماه حدود ۲هزار صفحه دست‌نویس داشته باشم از تحقیقاتی که در این زمینه انجام دادم.

پس از طی این ۸ماه ساخت «روز واقعه» آغاز می‌شود. اما مشکلات ادامه دارد. افرادی که شهرام اسدی علاقه‌ای به بردن نام آنها ندارد کارشکنی‌هایی می‌کنند. آنها اعتقاد دارند این فیلم را نباید اسدی بسازد. همین موضوع باعث می‌شود پس از فیلمبرداری ۱۴دقیقه از فیلم، کار تعطیل شود و پس از مدتی بار دیگر ساخت آن از سر گرفته شود، این بار با بازیگران جدید. علیرضا شجاع‌نوری و لادن مستوفی در این بخش به فیلم اضافه می‌شوند و فیلم ماندگار «روز واقعه» ساخته می‌شود.

یکی دیگر از خاطراتی که شهرام اسدی از ساخت «روز واقعه» ذکر می‌کند ایرادی است که به نام مدیر دوبلاژ فیلم گرفته می‌شود. در ابتدا از اسدی می‌خواهند مدیر دوبلاژ فیلم را تغییر دهد و وقتی پافشاری او را می‌بینند اصرار می‌کنند که حداقل نام او در تیتراژ نباشد. ژرژ پطروسی مدیر دوبلاژ و دوبلور نقش عبدالله فردی بوده که برخی روی اسم او حساسیت‌های داشتند که البته با پافشاری شهرام اسدی این حساسیت‌ها برطرف می‌شود و نام او هم به عنوان مدیر دوبلاژ این فیلم ماندگار می‌شود.