لطفا به داد سینما برسید!

خبرگزاری صبا: جعفر گودرزی منتقد و سخنگوی و خزانه دار انجمن صنفی منتقدان و نویسندگان آثار سینمایی در یادداشتی به مرور سینمای ایران از گذشته تاکنون و سهم مدیریت سینما در شرایط امروز و افت مخاطب آن پرداخته است.

متن یادداشت بدین شرح است: «سینمای ایران در دهه شصت و تا نیمه های دهه هفتاد، سینمایی مخاطب محور بود. انبوهی از فیلم های داستان‌گو و خانوادگی تولید می شد، سینمای کودک رونقی چشمگیر داشت و فیلم های حادثه ای و پرهیاهو مخاطبان جوان و پیگیر سینما را را به سالن های تاریک می کشاند. در کنار آثار متوسط و ضعیف، سالی چند فیلم خوب هم اکران شد تا مخاطب خاص تر و جدی تر سینما هم بی نصیب نماند و خوراک فرهنگی مناسبی برای خود پیدا کند. سینمای ایران روندی مناسب داشت و میانگین آثار نوعی تعادل را نشان می داد. فیلم های اکشن، کمدی، درام، ملودرام و …. و به مفهوم بهتر تنوع ژانرها در کنار هم و به نوبت اکران می شدند، و بدون ریزش و کاسته شدن از مخاطبین نمایش عمومی خود را ادامه می دادند تا نوبت به اثر بعدی برسد. از سوی دیگر ، وضعیت فنی و تکنیکی سینمای ایران هم به تدریج پیشرفت می کرد، امکانات تازه به کمک فن سالارهای سینمای ما می آمد تا شرایط روز به روز بهتر شود.

از نیمه های دهه هفتاد و با موفقیت برخی آثار خاص در جشنواره های خارجی، موجی از آثار تقلیدی کم ارزش از سینمای کیارستمی و پناهی راه افتاد. فیلم هایی مقلد با جذابیتی ناکافی و قصه هایی لاغر. در کنار شیوع این نوع فیلمسازی - که به آثار جشنواره ای معروف شدند -، سینمای کمدی و سینمای کودک نیز به حاشیه رانده شدند. چنان که فیلمسازان برگزیده سینمای کودک یا فیلم نساختند یا سراغ حوزه های دیگر فیلمسازی رفتند. همزمانی این وقایع به تدریج افت چشمگیر میانگین مخاطب را به همراه داشت، سینما کم کم از سبد خرید کالای خانواده ها حذف شد، و نهایتا در میانه های دهه هشتاد سینمای ملی با بحران جدی مخاطب روبرو شد.

ظهور پدیده ای به نام اصغر فرهادی که به سرعت بدل به یکی از برترین فیلمسازان دنیا شد، بسیاری از هنرمندان ایرانی را تشویق کرد تا سراغ ساخت آثاری با دنیایی شبیه دنیای آثار او بروند. این موج تازه، بقایای امید در سینمای ایران را مورد حمله قرار داد و در نهایت افت چشمگیر مخاطب، گرانی بلیت سینما و تعطیلی بسیاری از سالن‌ها، نوعی رکود و رخوت را به سینمای ما حاکم کرد.

سهم مدیریت سینمای ایران در این وقایع اما بسیار موثر بوده است. دوره های مختلف مدیریتی که در سال‌های گذشته در سینمای ما حاکم شده و بعد تمام شده، هریک نقشی موثر در این روند ناخوشایند و مرگبار اضمحلال داشته اند. از سینمای دستوری و آیین نامه ای اواخر دهه شصت و حذف قهرمان ها در دهه هفتاد گرفته تا روند هولناک حذف بودجه های دولتی و سخت شدن تامین هزینه های تولید فیلم در دوران فعلی. هر مدیری که آمده، زخمی به پیکره نیمه جان و در حال احتضار سینمای ایران زده و با بروز مشکلاتی نهایتا دوره خود را تمام شده دیده و با خیال راحت سراغ مسند و پست تازه‌اش رفته. سینمای ما مانده و روزهای سختی که می گذراند! مدیرانی که بیش از دغدغه سینما، دغدغه فعالیت‌های حزبی و جناحی داشتند و سیاست زدگی را به مانند بلایی مرگبار بر جان سینما نشاندند. مدیرانی که سخت ترین روزها را به سینما تحمیل کردند و خود با لبخند درباره دستاوردهای مهم فرهنگی حرف زدند!

سینمای ایران روزهای سختی را پشت سر گذاشته و همین حالا هم فاصله بعیدی با ساحل آرامش دارد. اما آن چه نیاز مبرم سینمای ایران در روزهای آتی است، رسیدن به آرامش حرفه‌ای و نیز دستیابی به ایده های جدید و نیاز امروز مخاطب برای ساخت فیلم است. فقدان تنوع ژانر در بین محصولات سالیانه سینمای ایران سبب شده ژانرهای مهم و سودآوری نظیر سینمای کودک و نوجوان، فیلم‌های حادثه ای، سینمای سیاسی و … به حاشیه رانده شود و عملا با فقدان این آثار روبرو باشیم. اصلاح برنامه تولید فیلم در کنار کاستن از هزینه های غیر واقعی که در قالب دستمزد بازیگران و عوامل به تهیه کننده ها تحمیل می شود در کنار جدی گرفتن نقش فیلمنامه در کیفیت آثار می تواند دستیابی به اوضاع بهتر و متعادل تر برای سینمای ایران را آسان تر کند.

مهمترین شرط اما ثبات مدیریتی، کوتاه کردن دست عوامل غیر مرتبط از دایره تولید و نمایش، شهامت و مسئولیت پذیری مدیران و برنامه ریزی های کوتاه و میان مدت است. بدون یک مدیریت مقتدر و توانمند و بدون همدلی و همراهی حداکثری تمام طیف‌های سینما، بعید است سینمای ایران از ورطه ای که دچارش شده رهایی یابد.

ادامه روند خطرناک فعلی در کنار بحران جدی مخاطب دستاوردی نخواهد داشت جز تعطیلی کامل سینمای ایران. سینمایی که متاسفانه بعد از یک قرن و اندی هنوز در حال آزمون و خطاست .!!!!