حمایت ترامپ از «دیکتاتور محبوبش»

خبرگزاری مهر: مصر به تازگی شاهد تحولات مهمی در عرصه سیاسی این کشور بوده است به طوریکه مردم این کشور برای نخستین بار بعد از گذشت چند سال علیه عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور مصر تظاهرات سراسری و گسترده برگزار کردند.

این اعتراضات سراسری روز جمعه گذشته آغاز شد به طوریکه هزاران شهروند به خیابان‌ها آمدند و فریاد «عبدالفتاح سیسی باید برود» را سر دادند؛ اقدامی که یادآوری اعتراضات منجر به پیروزی انقلاب ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ است.

اعتراضات علیه السیسی و شعارها ضد رئیس جمهور مصر به قدری شدید بود که حتی تصاویر وی در شهرهای مختلف این کشور به پایین کشیده و یا پاره شد. این برای نخستین بار است که از زمان سقوط دولت محمد مرسی از طریق کودتای نظامی در ژوئیه ۲۰۱۳ تاکنون، کشور مصر شاهد برگزاری تظاهراتی به این گستردگی علیه نظام حاکم است.

میدان التحریر هم چنان به عنوان نماد انقلاب و اعتراضات در این کشور، میزبان تظاهرات گسترده مصری ها بود. اما باید به این نکته اشاره کنیم که اعتراضات مردمی در مصر در واقع به دنبال درخواست یک هنرمند و تاجر مصری به اسم محمد علی آغاز شد.

نیروهای امنیتی مصر در برابر این تظاهرات نیز دست بسته نمانده و با استفاده از گاز اشک آور و حمله به تظاهرات کنندگان تلاش کردند آنها را متفرق کنند. هم چنین این نیروها اقدام به بازداشت نزدیک به هفتصد نفر از آغاز ناآرامی ها در مصر تاکنون کرده اند.

محمد علی بعد از خروج تظاهرکنندگان متعهد به برداشتن گام‌های بعدی شده و از محمد زکی وزیر دفاع مصر خواسته سیسی را به دلیل ریختن خون مصری‌ها بازداشت کند. وی به تازگی تهدید کرده که به زودی خبرهایی را در باره دستگیری برخی عناصر فاسد وابسته به دفتر رئیس جمهوری مصر منتشر خواهد کرد. محمد علی همچنین از فروش جزایر تیران و صنافیر (به عربستان) انتقاد و اعلام کرد که اگر السیسی تا جمعه از قدرت کنار نرود ملت او را برکنار خواهد کرد و به حیات (سیاسی) وی پایان خواهد داد.

اما در این بین موضع گیری ترامپ در قبال اعتراضات گسترده و فراگیر در مصر بسیار قابل تأمل است.وی ضمن اعلام حمایت از سیسی، گفت: تظاهرات در هر کشوری و علیه همه برگزار می‌شود. مصر رهبر بزرگی دارد، او بسیار محترم است. هرج و مرج پیش از سرکار آمدن سیسی مصر را فراگرفته بود؛ اما پس از روی کار آمدن او این هرج و مرج دیگر وجود ندارد.

ترامپ گفت که نسبت به تظاهرات در مصر نگران نیست، چراکه تظاهرات در هر کشوری برگزار می‌شود و حتی در دوره باراک اوباما، رئیس جمهوری سابق آمریکا نیز تظاهرات وجود داشت.

در همین حال عبدالفتاح السیسی نیز که برای شرکت در نشست های مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرده سخنان قابل تأمل در جریان دیدار با دونالد ترامپ همتای آمریکایی خود زده است. وی مدعی شد که «اسلام سیاسی» عامل آشوب در منطقه است!

سیسی مدعی شده که افکار عمومی در مصر حکم‌رانی گروه‌های اسلام سیاسی را نمی‌پذیرد و تا زمانی که این گروه‌ها برای رسیدن به قدرت تلاش کنند، منطقه در بی‌ثباتی باقی خواهد ماند.

البته این نخستین باری نیست که ترامپ بدون توجه به اقدامات و سیاستهای سیسی در داخل کشور و نقض آزادی بیان در مصر حمایت صریح خود را از او اعلام می کند. یکی از جنجالی ترین اظهار نظرهای ترامپ در قبال سیسی طی ماه گذشته صورت گرفت. ترامپ در حالی که قرار بود در هتلی در شهر بیاریتز فرانسه با عبدالفتاح السیسی دیدار کند، گفت: دیکتانور محبوب من کجاست؟ بعد از این سخن ترامپ، سکوت سنگینی بر حاضران سایه افکند.

این تعبیر ترامپ نشان می دهد که وی به ماهیت دیکتاتور بودن سیسی اذعان دارد اما قصد ندارد همپیمانی مانند مصر را در منطقه از دست دهد. سیسی از زمان روی کار آمدن در مصر و به دست گرفتن قدرت در این کشور در بسیاری از پرونده های مهم منطقه مداخله کرده است؛ دنباله روی این کشور از سیاستهای خصمانه عربستان در قبال قطر یک نمونه از این اقدامات است. چهار کشور عربستان سعودی، مصر، امارات و بحرین پنجم ژوئن ۲۰۱۷ با طرح ادعای حمایت دوحه از تروریسم، روابط دیپلماتیک خود با قطر را قطع کردند.

مصر هم چنین در ائتلاف متجاوز سعودی علیه یمن شرکت کرده و برای حمله به این کشور نیروی نظامی اعزام کرد. در واقع می توان گفت که سیسی تابع محض سیاستهای ریاض است و از دستورات رهبران این کشور در قبال مسائل منطقه اطاعت می کند.

از زمان روی کار آمدن سیسی در مصر، نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وخیم شدن اوضاع حقوق بشر و آزادی بیان در این کشور هشدار داده اند به طوریکه بسیاری از این نهادها اعلام کرده اند که مصر بیشتر شبیه یک زندان بزرگ شده است.

اقدام سیسی در کنار زدن دولت محمد مرسی و مخالفت وی با روی کار آمدن یک حاکمیت دینی در این کشور از جمله رویکردهایی به شمار می آید که از نظر ترامپ بسیار خوشایند است. البته از این نکته نباید غافل بود که قراردادهای تسلیحاتی دولت مصر با آمریکا مانند دیگر کشورهای عربی خاورمیانه باعث می شود سود سرشاری نصیب واشنگتن شود. مصر از لحاظ اینکه دسترسی آسان به کانال سوئز را برای آمریکا فراهم می کند نیز برای این کشور حائز اهمیت است به همین دلیل هم به تازگی وزارت امور خارجه آمریکا با وجود اذعان به نقض حقوق بشر در کشور مصر ، با ارسال ۱.۳ میلیارد دلار کمک نظامی به این کشور موافقت کرده است.

در هر صورت باید گفت که حمایت آمریکا از نظام های دیکتاتور در سراسر جهان به ویژه در خاورمیانه چیز جدید و عجیبی به شمار نمی رود و این بار این مسأله در قبال مصر و عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور این کشور کاملا برجسته شده است؛

کشوری که اهمیت زیادی برای آمریکا و اجرای سیاستهای واشنگتن در خاورمیانه در سایه تبعیت محض قاهره از سیاستهای مهره آمریکا یعنی عربستان دارد و دونالد ترامپ با نادیده گرفتن اعتراضات بی سابقه و گسترده علیه شخص رئیس جمهور مصر بارها حمایت خود را از سیسی اعلام می کند. این درحالیست که برگزاری یک تظاهرات با مقیاس بسیار کوچکتر در کشورهای مخالف آمریکا باعث می شود فریاد واشنگتن در حمایت از معترضان بلند شود و آمریکا تمام تلاش خود را برای بین المللی کردن این اعتراضات به کار بگیرد.

فاطمه صالحی