چرا ایران طرح «صلح هرمز» را پیشنهاد کرد؟

تابناک: یکشنبه گذشته، رئیس جمهور در مراسم گرامیداشت هفته دفاع مقدس، شکاف میان ملت های منطقه را خواسته آمریکا و صهیونیسم دانست و با بیان اینکه به همه همسایگان دست رفاقت دراز می کنیم و از خطاهای گذشته آنها نیز می گذریم، تأکید کرد: «منطق ما، امنیت درون زا برای خلیج فارس و تنگه هرمز است و با شعار و طرح "ائتلاف امید" و "ابتکار صلح هرمز" به نیویورک می رویم.»

در حالی که چندی است کشورهای خارجی از جمله آمریکایی ها به این نتیجه رسیده اند، حضور آنها نه تنها هیچ گونه کمکی به تأمین امنیت در خلیج فارس نخواهد کرد، بلکه منجر به ایجاد تنش هم خواهد شد، جمهوری اسلامی ایران ـ که از سال ها پیش خواستار عدم حضور بیگانگان در منطقه است ـ تأکید کرده می توان «امنیت و صلح در خلیج فارس و تنگه هرمز را با مشارکت کشورهای این منطقه و بدون حضور بیگانگان تأمین کرد.»

حسن روحانی پس از آنکه از طرح ایران برای صلح و ثبات در خلیج فارس خبر داد، شب گذشته، رسما جزئیات این طرح را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کرد و گفت: «دکترین امنیتی جمهوری اسلامی ایران حفظ صلح و ثبات در خلیج فارس و تأمین آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز است. حوادث اخیر، این امنیت را به شکل جدی در خطر قرار داده است. امنیت و صلح در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز را با مشارکت کشورهای این منطقه می‌توان تأمین و جریان آزاد نفت و سایر منابع انرژی را تضمین کرد، به شرط آن که امنیت را چتری فراگیر در همه حوزه‌ها برای تمامی کشورها بدانیم.»

او در تشریح طرح جمهوری اسلامی برای «صلح هرمز» عنوان کرد: بنا به مسئولیت تاریخی کشورم در حفظ امنیت، صلح، ثبات و پیشرفت در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، همه کشورهایی را که از تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز متأثر می‌شوند، به «ائتلافِ امید»HOPE یعنی«ابتکار صلح هرمز» (Hormoz Peace Endeavor) دعوت می‌کنم.

رئیس جمهوری اسلامی در تببین اهداف طرح پیشنهادی ایران گفت: هدف «ائتلاف امید» ارتقای صلح، ثبات، پیشرفت و رفاه کلیه ساکنان حوزه تنگه هرمز، و تفاهم متقابل و روابط صلح آمیز و دوستانه میان ایشان است. این ابتکار حوزه‌های مختلف همکاری مانند تأمین همگانی امنیت انرژی، آزادی کشتیرانی و انتقال آزادانه نفت و سایر منابع از و به کشورهای حوزه تنگه هرمز و فراتر از آن را در بر می‌گیرد.

وی ادامه داد: ائتلاف امید بر پایه اصول مهمی همچون پایبندی به اهداف و اصول ملل متحد، احترام متقابل، منافع متقابل، جایگاه برابر، گفت‌وگو و تفاهم، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، خدشه‌ناپذیریِ مرزهایِ بین‌المللی، حل و فصلِ مسالمت‌آمیزِ تمامیِ اختلافات و از همه مهم‌تر دو اصلِ بنیادینِ «عدم تجاوز» و «عدم دخالت در امور داخلی یک‌دیگر» قرار دارد. حضورِ سازمانِ ملل متحد برای ایجادِ یک چترِ بین‌المللی در حمایت از ائتلاف امید نیز ضروری است. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، جزئیات بیشتری از ائتلاف امید را به اطلاع کشورهای ذینفع خواهد رساند.

آنچه می توان از اهداف طرح پیشنهادی ایران برای عدم حضور بیگانگان در منطقه و تأمین امنیت آن توسط کشورهای حاضر ذینفع در این حوزه بیان کرد، این است هدف هایی که در این طرح دنبال خواهد شد، «تأمین امنیت خلیج فارس و حفظ امنیت تامین انرژی دنیا، انجام گفت و گوهای منطقه ای و ایجاد صلح در منطقه به ویژه در تنگه هرمز» خواهد بود.

همچنین به جای حضور خارجی ها در آب های منطقه نظیر آمریکایی ها که البته «دونالد ترامپ» رئیس جمهور این کشور اخیرا اعلام کرده است، حضور آنها به هیچ عنوان نتوانسته به تامین امنیت منطقه بینجامد، مطابق با طرح پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران، پس از این، کشورهای مشارکت کننده و ذینفع در منطقه، یعنی «ایران، عمان، عراق، قطر، کویت، امارات، عربستان و بحرین» وظیفه تامین امنیت خلیج فارس را عهده دار خواهند بود.

همچنین هدف از «ائتلاف امید» ارتقای صلح، ثبات، پیشرفت و رفاه کلیه ساکنان حوزه تنگه هرمز و تفاهم متقابل و روابط صلح آمیز و دوستانه میان ایشان است و مسائلی «بر پایه اصول مهمی همچون پایبندی به اصول و اهداف ملل متحد، احترام متقابل، منافع متقابل، جایگاه برابر، گفت‌وگو و تفاهم، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، خدشه ناپذیری مرزهای بین المللی، حل و فصل مسالمت آمیز تمامی اختلافات و از همه مهمتر دو اصل بنیادین عدم تجاوز و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر قرار دارد.» در آن دنبال می شود. بنا به پیشنهاد ایران، «حضور سازمان ملل متحد برای ایجاد یک چتر بین المللی در حمایت از ائتلاف امید نیز امری ضروری است.»