شناسه قبض و پرداخت چه معنایی دارد؟

خبرآنلاین: امروزه هیچ فردی برای پرداخت قبض‌ به بانک مراجعه نمی‌کند. راه‌های ساده تری وجود دارد که نیاز به زمان کمتری دارد. سه روش معمول برای پرداخت قبض مراجعه به خود پرداز، تلفن بانک و اپلیکیشن‌های پرداخت است.

برای پرداخت قبض‌ با این روش‌ها دو عامل شناسه قبض و شناسه پرداخت مورد نیاز است. این دو عامل اعدادی چند رقمی هستند که هر کدام از رقم‌های آن‌ها معنای خاصی دارد. در ادامه به توضیح این دو عدد و معنی رقم‌های آن می‌پردازیم.

شناسه قبض

شناسه قبض شامل حداقل ۶ و حداکثر ۱۳ رقم است. این عدد که مشخصات مشتری و نوع قبض (گاز، برق، آب و ...) را مشخص می‌کند، همواره برای یک قبض خاص بدون تغییر است. برای مثال، شناسه قبض آب یک آدرس مشخص، در همه دوره‌ها و مستقل از میزان مصرف، یکسان است.

ارقام تشکیل دهنده شناسه قبض

· کد پرونده، حداکثر ۸ رقم

· کد شرکت تابعه، ۳ رقم

· کد نوع خدمت، ۱ رقم

· رقم کنترلی، ۱ رقم

کد پرونده

این کد معرف مشترکین شرکت‌های خدماتی است و هر مشترک یک کد پرونده منحصر به فرد دارد. پس از هر تراکنش پرداخت قبض، بانک‌ها اطلاعات این کد را به همراه سایر ارقام شناسه برای شرکت‌های خدماتی (مانند شرکت آب و فاضلاب یا برق) ارسال می‌کنند. این شرکت‌ها به کمک کد پرونده تشخیص می‌دهند که کدام مشترک قبض خود را پرداخت کرده است.

کد شرکت تابعه

این کد که یک عدد سه رقمی است، شرکت تابعه صادر کننده قبض را مشخص می‌کند. برای مثال، شرکت توزیع نیروی برق اصفهان را می‌توان نام برد.

کد نوع خدمت

نوع قبض به کمک این کد یک رقمی قابل تشخیص است. در جدول زیر می‌توانید کد خدمات مختلف را مشاهده کنید:

کد

۱

۲

۳

۴

۵

۶

۷

۸

نوع شرکت

آب

برق

گاز

تلفن ثابت

تلفن همراه

عوارض شهرداری

سازمان مالیات

جرایم رانندگی

رقم کنترلی شناسه

این رقم کنترل کننده‌ کلیه ارقام شناسه قبض است و از ورود اشتباه شناسه قبض جلوگیری می‌کند. رقم کنترلی با استفاده از فرمول زیر که فرمول باقی‌مانده مبنای ۱۱ است، محاسبه می‌شود.

روش محاسبه رقم کنترلی

· از سمت راست به چپ به هر رقم یک عامل ضرب تخصیص داده می‌شود.

· عوامل ضرب از ۲ شروع می‌شود و تا ۷ ادامه دارد و پس از رسیدن به عدد ۷ مجدداً از ۲ شروع می‌شود.

· حاصل ضرب هر رقم در عامل ضربی مقابل آن محاسبه می‌شود.

· تمامی نتایج مرحله ۳ با هم جمع می‌شوند. مجموع حاصل، تقسیم بر عدد ۱۱ شده و باقی‌مانده محاسبه می‌شود.

· چنانچه باقی‌مانده عدد صفر یا یک شد، رقم کنترلی برابر صفر خواهد بود.

· برای سایر حالت‌ها، مقدار باقیمانده از عدد ۱۱ کسر می‌شود، نتیجه حاصل از تفریق، برابر رقم کنترلی‌خواهد بود.

شناسه پرداخت

شناسه پرداخت حداقل از ۶ رقم و حداکثر از ۱۳ رقم تشکیل شده است. مبلغ، سال و دوره قبض از این شناسه به ‌دست می‌آید.

ارقام تشکیل دهنده شناسه پرداخت

· مبلغ: حداکثر ۸ رقم

· کد سال: ۱ رقم

· کد دوره: ۲ رقم

· رقم کنترلی اول: ۱ رقم

· رقم کنترلی دوم: ۱ رقم

مبلغ

با حذف سه صفر از سمت راست مبلغ، باقی‌مانده در این قسمت ثبت می‌شود. برای مثال اگر مبلغ قبضی ۱۳۲.۰۰۰ ریال باشد، در این قسمت عدد ۱۳۲ ثبت می‌شود.

کد سال

شرکت‌های خدماتی به دو صورت این رقم را درج می‌کنند:

۱- رقم یکان سال صدور قبض: (مثلاً ۸ برای سال ۱۳۹۸)

۲- از رقم ۰ برای سال اول، ۱ برای سال دوم و به همین ترتیب رقم ۹ برای دهمین سال صدور قبض، استفاده می‌شود. با شروع سال یازدم این عدد دوباره از صفر شروع می‌شود.

کد دوره

این کد، شماره دوره صدور هر قبض را مشخص می‌کند. برای مثال ۰۴ به معنای چهارمین دوره چاپ قبض در سال است.

رقم کنترلی ۱

این رقم، کلیه ارقام شناسه پرداخت را که تا اینجا معرفی شدند، کنترل کرده و با توجه به فرمول مبنای ۱۱ که در قسمت شناسه قبض بررسی شد، محاسبه می‌شود.

رقم کنترلی ۲

برای محاسبه رقم کنترلی ۲، کلیه ارقام شناسه قبض و شناسه پرداخت را کنار هم قرار داده (ابتدا شناسه قبض در سمت چپ و سپس شناسه پرداخت، پس از حذف صفر از سمت چپ هر شناسه در صورت وجود) و بر روی تمام ارقام بر اساس فرمول مبنای ۱۱ محاسبه و اعمال می‌شود.

با پیش‌برد سیاست‌های حفظ محیط زیست، قبض‌های کاغذی در حال جمع‌آوری است و روش‌های نوینی برای پرداخت آنلاین قبض ارائه شده است. اپلیکیشن‌های پرداخت از جمله همراه کارت با ارائه روش‌های نوین امکان استعلام و پرداخت قبوض در کم‌ترین زمان را برای کاربران فراهم ساخته‌اند. استعلام و پرداخت قبض تنها با وارد کردن شناسه قبض در همراه کارت امکان پذیر است. شناسه قبض در دوره‌های مختلف تغییر نمی‌کند و با ذخیره آن در اپلیکیشن، می‌توان قبض را در هر ماه استعلام و پرداخت نمود. سایر خدمات روزمره بانکی از قبیل کارت به کارت، خرید شارژ ایرانسل و همراه اول، خرید بسته اینترنت و... امکان‌پذیر است.