امام چه زمانی گفتند «اشتباه کردیم آزادی دادیم»؟

جماران: محمد منصورنژاد، عضو هیأت مدیره انجمن مطالعات صلح ایران در نشستی با عنوان «آراء امام خمینی در مورد صلح» در پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی گفت: در سطح جهانی بحث صلح مظلوم و در حاشیه مانده است. از سال ۱۹۷۴ متفکرانی در مورد این موضوع کار می کنند؛ یعنی در چند دهه اخیر ادبیاتی راجع به صلح تولید می شود. به نظر می رسد که طبیعی است کسی دنبال صلح نباشد. به همین دلیل بحث صلح در اندیشه امام هم مغفول است. اسلامی که امام به عنوان اسلام ناب معرفی می کرد، اگر اسلام رحمانی باشد، چرا آن را معرفی نکنیم؟ این جزو اولویت های ما است. چون الآن جامعه تشنه این مسائل است و در این زمینه شبهه دارد.

عضو هیأت مدیره انجمن مطالعات صلح ایران با اشاره به تعاریف یونسکو از صلح، گفت: اگر کسی از تفاهم، شکیبایی و وحدت حرف زد، در حال سخن گفتن از صلح است؛ صلح یک حدّ کمینه و یک حدّ بیشینه دارد. حد کمینه صلح این است که جنگ و خشونت نباشد، اما حد بیشینه آن جای گسترش دارد و می شود روی آن کار کرد و دل ها را به هم نزدیک کرد. به عبارت دیگر صلح یک مفهوم نسبی است و در نسبت با زمان، مکان، اشخاص و موقعیت صلح معنا می شود.

عضو هیأت مدیره انجمن مطالعات صلح ایران با بیان اینکه عادت های غلط در ما نهادینه شده است، گفت: اخلاق امام در خانواده را برای جامعه بیان کنیم؛ این مسأله امروز جامعه ما است. خانواده در سطح جهانی فروپاشیده و کشور ما هم متأثر از آن است. خانواده نهاد مقدس و مهمی است. شیوه امام در برخورد با همسر و خانواده را ببینید. شیوه و مشی امام صلح است.

وی در خصوص مشی سیاسی امام نیز اظهار داشت: دیگران به مبارزه مسلحانه اعتقاد داشتند و هرچه با امام مشورت کردند ایشان موافقت نفرمودند. یعنی امام مبارزه مسلحانه در نهضت را نپذیرفتند و تأیید نمی کردند. اما به نظر من بیشتر باید روی چرایی این اتفاق فکر کنیم. چرا انقلاب ما با انقلاب فرانسه و روسیه فرق داشت؟ به نظر من نقش نواندیشان دینی در برپایی انقلاب را دست کم نگیرید. نقش امام و شاگردانش را در کنترل انقلاب دست کم نگیرید. امام، آیت الله بهشتی، آیت الله مطهری و دیگران آدم هایی بودند که جنسشان جنس پرخاشگری و خشونت نبوده است.

منصورنژاد ادامه داد: برخی افراد یک جمله امام را در می آورند که مثلا «ما اشتباه کردیم آزادی دادیم». نمی گویند چه زمانی امام این جمله را گفته است؛ زمانی که ضد انقلاب دارد سنندج و غروه را می گیرد. حفظ انسجام و تمامیت ارضی وظیفه همه افراد است. آنجا امام این جمله را گفته است. ممکن است یک نفر بگوید امام بیشتر از صلح در مورد جنگ حرف زده است. معلوم است که زمان جنگ از جنگ حرف می زنند. اما در آن فضا هم ادبیات صلح آمیز امام کم نیست.

وی تصری کرد: وقتی آقای خاتمی گفت ما با دولت آمریکا حرف نمی زنیم و با ملت آن حرف می زنیم، همه فکر کردند حرف جدیدی زده است. این حرف امام بود. ایشان در دیدار با ریچارد کاتم فرمودند «کارتر می‌ رود؛ اما میزان، ملت امریکاست. ما می‌ خواهیم تمام بشر، زندگی در صلح کند و ما با ملت حسن ظن داشته باشیم. کارهای کارتر ملت ما را به بدبینی به ملت امریکا می ‌کشد. شما باید چاره ‌ای بیندیشید؛ تنبهی به دولت بدهید.»(صحیفه امام، جلد ۵، صفحه ۲۸۸) ایشان جای دیگر می فرمایند «جمهوری اسلامی که بر مبانی فقه و احکام اسلامی استوار است چیزی نیست جز بشر دوستی و به نفع صلح و آرامش همه بشریت است».(صحیفه امام، جلد ۵، صفحه ۵۳۷)