تهران، شهری با دستشویی‌های مردانه!

روزنامه اعتماد در گزارشی به وضعيت توالت‌هاي عمومي به مناسبت روز جهاني توالت پرداخته است.

آخرين آمار توالت‌هاي عمومي تهران متعلق به سال ۹۷ است كه روابط عمومي و امور بين‌الملل سازمان زيباسازي شهر تهران از وجود ۱۳۶۵ دستگاه دستشويي عمومي و ۹۴۳۷ چشمه خبر داد. اين گزارش نشان مي‌داد كه بيشترين تعداد دستشويي عمومي در مناطق ۴، ۵ و ۱۵ تهران و كمترين تعداد در مناطق ۹ ،۱۱ و ۱۷ تعبيه شده است.

يك سال از ارائه اين آمار مي‌گذرد و محمدميرلوحي، عضو شوراي شهر روز سه‌شنبه و در يكصدوهفتادوهفتمين جلسه شوراي شهر به احداث بيش از 15 مجموعه سرويس‌ بهداشتي در مناطق 16 و 20 اشاره مي‌كند و آنها را «سردمداران ساخت سرويس بهداشتي در تهران» مي‌خواند. اين عضو شوراي شهر، سازمان زيباسازي تهران را مسوول تامين سرويس‌هاي بهداشتي عمومي در شهر تهران مي‌داند و مي‌گويد كه اين سازمان بايد تامين پل‌هاي هوايي، پله‌هاي برقي و سرويس‌هاي بهداشتي را در دستور كار خود قرار دهد.

با اينكه علم شهرسازي سال‌ها فرياد زده است كه پل‌هاي هوايي جايي در شهرهاي مردم‌مدار ندارند، اينكه جاي مردم در خيابان است، نه بالا و نه پايين آن، به نظر مي‌رسد توالت‌هاي عمومي كه بايد يكي از ضروري‌ترين و بنيادي‌ترين امكانات يك شهر چند ميليوني باشند هم‌رديف با غيرضروري‌ترين عنصر شهري يعني پل‌هوايي قرار مي‌گيرند و مسووليت آن هم به نهادي از شهر واگذار مي‌شود كه عهده‌دار زيبايي شهر است، آيا توالت‌هاي عمومي جزو بخش‌هايي از شهر هستند كه بايد «زيباسازي» شوند؟

براي پاسخ به اين سوال كافي است آمار سال 97 توالت‌هاي تهران را با حداقل استاندارد جهاني قياس كنيم. اگر جمعيت تهران را طبق آخرين آمار سازمان مركز آمار ايران (سال95)، 8 ميليون و 671 هزار و 950 نفر لحاظ كرده و از جمعيت شناور و مسافران تهران هم صرف‌نظر كنيم، طبق جدول اين گزارش، تعداد توالت‌هاي عمومي تهران براي مردان از استاندارد جهاني بالاتر است اما وضعيت فعلي در خصوص زنان، مادران و معلولان فاصله قابل‌توجهي با حداقل‌ها دارد.

طبق استانداردهاي جهاني به ازاي هر 3 چشمه مردانه بايد 5 چشمه براي زنان تدارك ديده شود اما نگاهي به تعداد چشمه‌هاي توالت موجود در پايتخت نشان مي‌دهد كه در احداث سرويس‌هاي بهداشتي چندان اعتنايي به اين استاندارد نشده است و در حال حاضر پايتخت ايران 3 هزار و 400 چشمه دستشويي زنانه تا حداقل استانداردها فاصله دارد، اين وضعيت در قبال مادران و معلولان بسيار بغرنج‌تر است.

زيرا آخرين آمار نشان مي‌دهد مادران تهراني سهمي 4 درصدي از توالت‌هاي عمومي شهرشان دارند و معلولان هم با گزاره‌هاي كلي چون «در همه سرويس‌هاي بهداشتي نيز سعي شده كه توالتي براي استفاده معلولان هم تعبيه شود.» ياد مي‌شوند، گزاره‌اي كه نادرستي‌اش بر هر تهراني و مسافر تهران هويدا است.

اين فقط تهران نيست كه شهروندانش را از قضاي حاجت دريغ مي‌كند و پشت بوته‌ها و شمشادها و كوچه و پس كوچه‌هايش را در عوض به آنها مي‌دهد، وضعيت سرويس‌هاي بهداشتي در جاده‌هاي كشور هم دست كمي از اين بلبشو ندارد.