تاب‌آوری پیام‌رسان‌های بومی در قطعی اینترنت

مهر: موضوع حمایت از پیام رسانهای بومی در کشور از انتهای سال ۹۶ کلید خورد و پس از آن مطابق با مصوبه شورای عالی فضای مجازی، وزارت ارتباطات حمایت از این پیام رسانها را در قالب فراهم کردن زیرساخت مناسب و تخصیص سرور در مراکز داده، پهنای باند و ارائه تسهیلات ۵ میلیارد تومانی در دستور کار قرار داد.

پس از اجرای فاز نخست حمایت از ۷ پیام‌رسان بومی، مرکز ملی فضای مجازی دو پیام‌رسان بومی «گپ» و «سروش» را که از نظر فنی و سایر شاخص‌های ارزیابی، رتبه‌های برتر را کسب کرده بودند برای ادامه حمایت‌ها انتخاب کرد و مقرر شد وزارت ارتباطات با رفع نواقص موجود در تامین نیازهای زیرساختی و فنی، این دو پیام رسان را برای ایجاد ظرفیت ارائه خدمات انبوه به کاربران ایرانی یاری کند.

با گذشت حدود یک سال از این طرح، اختلال مقطعی به وجود آمده در شبکه اینترنت کشور، فضایی را فراهم کرد تا بتوان میزان تاب آوری و پایداری این شبکه های پیام رسان بومی را به تست و آزمایش گذاشت.

از روز شنبه هفته گذشته به دلیل قطع اینترنت، بسیاری از کاربران ایرانی موضوع عدم اعتماد به پیام رسان های بومی را که طی دو سال اخیر بارها مطرح شده بود، نادیده گرفته و با عضویت در این شبکه ها، دریافت خدماتشان را از این شبکه ها پیگیری کردند.

تنظیمات دسترسی مخاطبان به سرورهای داخل کشور مشکل داشت

مهدی انجیدنی مدیرعامل پیام رسان «گپ»در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه قطع شبکه اینترنت در کشور، یک مانور و تست خیلی جدی برای میزان پایداری شبکه ملی اطلاعات بود، اظهار داشت: در این تست مشخص شد که زیرساخت داخلی ما برای ارتباط دهی مشتریان به پروژه های داخل کشور تا چه میزان آماده است.

وی گفت: بزرگترین مشکلی که در این زمینه نمود داشت این بود که با وجودی که سایت بسیاری از کسب و کارها در داخل کشور میزبانی می شود اما با قطع اینترنت، به راحتی در دسترس نبودند و مشتریان نمی توانستند سایت آنها را باز کنند. این مشکل تقریبا دامن گیر همه کسب و کارها و حتی پیام رسان های بومی نیز بود.

وی با اشاره به اینکه موضوع کندی و قطعی سایتهای داخل کشور که مشکل بسیاری از پیام رسان ها و کسب و کارها بود، نیز به این دلیل برمی گردد، اضافه کرد: کسب و کارهای اینترنتی بیشتر از آنکه مشکل در قطعی اینترنت داشته باشند، با مشکل عدم مسیریابی صحیح سرورهای شبکه ملی اطلاعات روبه رو بودند. البته این مشکل در حال بهبود است و طی چند روز اخیر، نیز شاهد بودیم که شرایط بهتر شده است.

رشد ۲۰ برابری مراجعه به پیام رسان های بومی

مدیرعامل این پیام رسان در مورد پایداری این پیام رسان بومی به دلیل افزایش مراجعات کاربران، گفت: با وجود اختلالات زیادی که در مسیر ارتباطی میان مشتری و پیام رسان ها وجود داشت اما پیام رسانها ار نظر میزان ترافیک خدماتی طی ۵ روز حدود ۲۰ برابر رشد داشتند. این نشان دهنده قدرت و فناوری این پروژه ها است و اینکه چقدر قابلیت مقیاس پذیری دارند.

مدیرعامل «گپ» با تاکید براینکه مشکلات در شبکه ارتباطی کشور مربوط به قطع اینترنت نیست، افزود: در شبکه ملی اطلاعات با وجودی که سایت سرویس دهنده در داخل کشور قرار دارد و کاربر هم در داخل کشور است، اما با این وجود، سرویس به راحتی در اختیار کاربر قرار نمی گیرد.

آماده باش زیرساختها در مواقع بحران جهانی است

وی در پاسخ به این سوال که وزارت ارتباطات به عنوان متولی این بخش چه اقداماتی باید برای حل مشکلات ارتباطی کشور انجام دهد و چه انتظاری از این وزارتخانه می رود، گفت: قاعدتا اجرا و راه اندازی شبکه ملی اطلاعات در اختیار وزارت ارتباطات است اما به نظر می رسد تضمین پایداری و کیفیت شبکه ارتباطی باید از سوی شورای عالی فضای مجازی مطالبه شود.

نمونه ژاپن

مدیرعامل پیام رسان «گپ» افزود: در دنیا نیز از نظر استاندارد جهانی ۳ حالت را برای آماده باش زیرساخت کشورها در مواقع بحران درنظر می گیرند. یکی از حالتها به موضوع بلایای طبیعی بازمی گردد. فرض کنید در اثر حوادث طبیعی مانند یک سیل گسترده یا زلزله، مسیر اینترنت یک کشور قطع شود. مانند سونامی که در ژاپن رخ داد و بخش قابل توجهی از اینترنت این کشور برای مدت یک ماه قطع شد. به همین خاطر تاکید براین است که نباید ارتباطات یک کشور به دلیل قطع بلایای طبیعی و نبود اینترنت، فلج شود.

نمونه های روسیه و فرانسه

انجیدنی افزود: موضوع سوم نیز به اغتشاشات و مواردی از این قبیل برمی گردد. موضوع امنیت ملی نه تنها در ایران، بلکه در بسیاری کشورها نیز مورد توجه است. برای مثال در فرانسه نیز در خصوص جنبش جلیقه زردها، چندین بار اینترنت این کشور قطع شد اما چون زیرساختهای داخلی آنها زیرساختهای درست و کاملی است، وقتی اینترنت قطع می شود، آسیبی به پروژه های آن کشور وارد نمی شود.

اختلالات خارج از عهده اپلیکیشن بود

مدیرعامل پیام رسان «گپ» در مورد اختصاص سرور و فضا به پیام رسان های بومی که در تکلیف وزارت ارتباطات بوده است، گفت: ما خودمان تجهیزات و سرورها را تامین کردیم و در این زمینه نیازی به حمایت دولت نداریم. چرا که معتقدیم دلیل عدم رشد بسیاری صنایع در کشور، وابستگی دولتی است. درحالی که ما معتقدیم صنعت باید خودکفا باشد و روی پای خود بایستد.

برقراری ۴ میلیون تماس صوتی و تصویری با پیام رسان بومی

مرتضی رحیمی مدیرعامل پیام رسان «سروش پلاس» نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، در مورد میزان پایداری و تاب آوری پیام رسانها و ارائه خدمات به کاربران در نبود اینترنت، گفت: در هفته گذشته تقریبا ۵ میلیون کاربر فعال داشتیم که از این نرم افزار استفاده می کنند و میزان فعالیتشان نسبت به گذشته ۱۰ برابر شده است.

ارائه خدمات به ۱۰ میلیون کاربر نیازمند هزار سرور

وی با بیان اینکه معماری شبکه پیام رسان «سروش پلاس» کاملا مقیاس پذیر است و با توجه به توان پردازشی خطی که داریم در نبود تجهیزات نیز ظرفیت این شبکه را افزایش داده ایم، اضافه کرد: هزینه عمده این پروژه به سرور و سخت افزار باز می گردد و باید در این بخش هزینه شود. این درحالی است که یک سرور هم اکنون حدود ۱۵۰ میلیون تومان قیمت دارد و برای پشتیبانی از ۱۰ میلیون کاربر، حدود هزار سرور نیاز است. اما هم اکنون ما در پیام رسان سروش ۶۰ سرور داریم و اگر بخواهیم با آن کیفیتی که توقع می رود مانند پیام رسان خارجی سرویس ارائه دهیم باید سرورهایمان افزایش یابد.