چرا کرد‌ها باید به توافق با روسیه پایبند باشند؟

سعید عابدپور در اعتماد نوشت: نيروهاي كرد در شمال سوريه بار ديگر با نيروهاي تحت رهبري امريكا موسوم به «ائتلاف براي مبارزه عليه تروريسم» هم پيمان شدند. اين بار نيروهاي امريكايي و كرد نيروهاي خود را در شهرهاي حاسكه، قاميشلي، المالكي و دير‌الزور مستقر كردند. اين در حالي است كه كردهاي سوريه در برخي مناطق مرزي هنوز نقطه حايل توافقي ۳۰ كيلومتري را رها نكرده و هر لحظه بيم حمله دوباره ارتش تركيه به اين مناطق وجود دارد.

هشدار وزير خارجه روسيه به نيروهاي كرد مبني بر اجراي تعهدات خود مهم است. امريكا در تصميم خود براي عقب‌نشيني از شمال سوريه تجديد نظر كرده و علي‌رغم سخنان صريح ترامپ، اين بار پنتاگون ابتكار را در دست گرفته و نيروهاي امريكايي را تقويت كرده، به‌طوري كه نيروهاي امريكايي مستقر در شمال سوريه بالغ بر هزار نفر است. به نظر مي‌رسد تلاش روسيه براي پايان دادن به مناقشه تركيه و كردها با بدعهدي كردهاي سوريه با شكست روبه‌رو مي‌شود.

تنها يك ماه پيش بود كه نيروهاي مستاصل و درمانده كرد از نيروهاي روسي خواستند تا با دمشق پادرمياني كرده و آنها را از مرگ حتمي نجات دهد. يك ماه پيش نيروهاي روسي و ارتش سوريه به تقاضاي كردها در نقاط حساس مرزي و برخي شهرها مستقر شدند و مانعي بزرگي عليه پيشروي ارتش تركيه به وجود آوردند. درحملات ارتش تركيه، پياده نظام و نيروهاي پيشاهنگ تروريست‌هاي افراطي مزدور اين ارتش بودند كه با بي‌رحمي به پاكسازي، قتل و غارت اموال كردها پرداختند. اوضاع پيچيده است.

آيا كردها بار ديگر از دولت سوريه روي مي‌گردانند؟ به نظر مي‌رسد كردهاي سوريه در فكر حفظ مناطق تحت سلطه خويش و روياي تقويت حكومت خودمختار نياز به امريكا دارند تا روسيه و دمشق. امريكا شايد هيچگاه شمال سوريه، منطقه نفت خيز اين منطقه را ترك نكند. ژنرال كنت مكنزي، فرمانده ستاد ارتش امريكا چند روز قبل اظهار كرد: «من هنوز روزنهايي براي ترك نيروهاي امريكايي از سوريه را ندارم.» اين روز نهايي نيز نخواهد بود بلكه عليرغم خواست ترامپ، حضور نيروهاي امريكايي براي كنترل بر منطقه نفتي شمال سوريه ادامه پيدا مي‌كند و شايد حضور اين نيروها برگه امريكا درمذاكرات با روسيه براي توافقات احتمالي در خاورميانه باشد.

توجيه امريكا بر ضرورت نبرد با داعش است. ولي شايد اين بهانه‌اي بيش براي حضور در منطقه نفتي سوريه و فشار اقتصادي بر اين دولت نيست. مهم‌ترين نگراني جمهوري‌خواهان در كنگره تنها گذاشتن كردها بود و ترامپ عملا از تصميم خود صرف نظر كرده تا حمايت جمهوري‌خواه‌ها را در كنگره از دست ندهد.

از سوي ديگر كردها در مذاكرات موازي با روس‌ها به توافق درباره حضور نيروهاي روسي در شهرهاي العيسي و تل آمور رسيده‌اند. در اين مناطق نيروهاي شبه نظامي اسلامي مورد حمايت تركيه به مواضع كردها حمله مي‌كنند. دولت تركيه كنترل كاملي بر نيروهاي اسلام‌گراي افراطي خويش در ميدان نبرد ندارد. كردها از اين رو تصميمات عجولانه مي‌گيرند.

بازگشت دوباره كردها به آغوش و حمايت نيروهاي امريكايي حتما موجب ناخشنودي روس‌ها و دمشق خواهد شد و اين سوال مطرح خواهد شد مگر نمي‌دانيد در زمان حمله ارتش تركيه نيروهاي امريكايي منطقه را ترك كردند و كردها را تنها گذاشته‌اند. امكان بروز چنين رفتاري از سوي امريكا بعيد نيست و معلوم نيست چرا رهبري كردها به سادگي گذشته را فراموش مي‌كند. از نظر روسيه و دمشق، كردها در كسب حمايت امريكا دست به اشتباهات جبران‌ناپذيري مي‌زنند و بازگشت به اين اشتباهات كه در راس آن تقويت حكومت خودمختار و استفاده از نيروهاي تروريست ضد تركيه است، بار ديگر اوضاع در منطقه شرق فرات را آشفته مي‌كند.

كردها علي‌رغم خواهش‌ها و تمناها براي داشتن چتر حمايتي دمشق و روسيه به‌نظر مي‌رسد به اين چتر حمايتي به صورت تاكتيكي نگاه كردند و اكنون كه خطر تا حدي رفع شده، بار ديگر به دوران قبل بحران قصد بازگشت دارند و اين مساله حتما به پاسخ سخت تركيه و افزايش برخورد نظامي منجر خواهد شد. لاوروف وزير خارجه روسيه اعلام كرد كه رهبران كرد به سخنان‌شان پايبند باشند و به حمايت امريكا دل نبندند، چرا كه از اين حمايت سودي نخواهند داشت. كردها بايد به توافق بين تركيه و روسيه درباره شمال سوريه پايبند باشند.