افزایش مصرف مخدر‌های جدید در میان جوانان

روزنامه ایران با سعید صفاتیان، کارشناس حوزه موادمخدر درباره نحوه اثرگذاری و خطرات مصرف مواد مخدر گفتگو کرده که در ادامه می‌خوانید.

موادمخدر جدیدی که این روز‌ها توسط نوجوانان و جوانان مصرف می‌شوند، بیشتر با چه نام‌هایی عرضه می‌شوند و چه اثراتی بر بدن می‌گذارند؟

این مواد اکثراً روانگردان و به اصطلاح توهم‌زا هستند. موادی مانند ال‌اس‌دی، گرس یا گل زیاد مصرف می‌شوند. کروکودیل هم که به خاطر اثرات فوق‌العاده بدی که بر بدن داشت، دیگر کلاً از بازار حذف شده، نمونه‌های زیادی با نام‌های تجاری مختلف وجود دارند، اما در ساخت همه این مواد از پایه ترکیبات مشابهی به کار می‌رود. این مواد عوارض جسمانی زیادی ندارند. صنعتی‌ها برعکس مخدر‌هایی مثل تریاک و هروئین، عوارض روانی دارند و به‌خاطر تغییرات هورمونی در سیستم اعصاب مرکزی تأثیر می‌گذارند. البته بالا بردن ضربان قلب و افزایش فشار خون از اثرات منفی این مواد بر بدن هستند که می‌توانند با اوردوز شدن جان فرد را هم به خطر اندازند.

تغییرات هورمونی چه تأثیرات دیگری می‌تواند بر بدن داشته باشد؟

تغییرات در هورمون‌هایی مانند دوپامین و سروتونین می‌تواند ناپایداری خلقی، روان‌پریشی، اضطراب، توهم و نظایر آن را به‌دنبال داشته باشد. قطعاً فرد متوهم نسبت به فردی که مشکل جسمی دارد، برای جامعه بسیار خطرناک‌تر است.

بیشتر افراد با مصرف این مواد دچار چه توهم‌هایی می‌شوند؟

توهم حواس. مثلاً فرد می‌گوید که با هر کسی در هر جای دنیا می‌توانم صحبت کنم یا مثلاً خلبان را در هواپیما در آسمان می‌بینم. توهم لامسه هم ایجاد می‌شود به‌عنوان مثال فرد فکر می‌کند که روی پوستش کرم در حال راه رفتن است. حتی ممکن است حواس پنجگانه با هم مختلط شوند؛ مثلاً فرد می‌گوید که می‌توانم صدای رنگ آبی را بشنوم یا اینکه برای دیدن اجسام لازم نیست نگاهشان کنم، چشم بسته هم می‌توانم اجسام را ببینم. بعضی‌ها هم فکر می‌کنند، کسی همیشه دنبال آن‌ها است یا پلیس در تعقیب آن‌ها است.

در مورد سفر‌ها یا تریپ‌ها هم می‌توانید کوتاه توضیح دهید؟

سفر خوب و بد به حالت‌های خلقی افراد برمی‌گردد. کسی که افسرده است ممکن است سفر بدی را تجربه کند و افراد خوشحال سفر‌های خوب را پررنگ‌تر تجربه می‌کنند.

برخی جوانان معتقدند این مواد اعتیادآور نیست. این تصور درست است؟

روانگردان‌ها برعکس مخدر‌های سنتی که وابستگی جسمی می‌آورند، وابستگی روانی دارند یعنی خماری و درد بدن ندارند، اما فرد ممکن است حتی با یک بار مصرف کردن، وابسته شود.

بیشترین دلیل گرایش به موادمخدر صنعتی در سنین پایین چیست؟

بیشترین عامل کنجکاوی است، اما مسائل خانوادگی، دوستان و وجود فرد معتاد در خانواده می‌توانند در این امر مؤثر باشند.

در حال حاضر موادمخدر صنعتی از کدام کشور‌ها وارد می‌شوند؟

از طریق ترانزیت‌های مسافرتی از ترکیه و اروپای شرقی مانند اوکراین، بلغارستان، رومانی و مجارستان حتی مرز‌های عراق وارد کشور می‌شوند. افزایش ناامنی در کشور‌های همسایه سبب تولید بالا و قوی شدن شبکه‌های قاچاق می‌شود.