حرکت جالب ناظری و ۶۰۰ تنبورنواز

روزنامه اعتماد: شهرام‌ ناظري، يكي از خوانندگاني ‌است كه با انتشار كاست «صداي سخن‌عشق» وجهي ديگر از ساز تنبور را به نمايش گذاشت. اين آلبوم كه با همكاري بهترين‌ تنبورنوازان كشور ازجمله سيد‌خليل عالي‌نژاد و علي‌اكبر مرادي به بازار آمد، تا حد زيادي توانست اين ساز را از تعلق به جغرافيايي خاص ازكشور بيرون بياورد و درسطح ملي معرفي كند.

نكته‌اي كه در تاريخ موسيقي ايران بارها و بارها اثبات شده، تعلق صددرصدي اين ساز به كشور ايران است. تنبور كهن‌ترين ساز زهي زخمه‌اي است كه تاكنون صدها مقاله و شناختنامه درباره‌اش نوشته شده. كتاب ديكشنري گراو كه در زمينه‌ساز‌شناسي است، قدمت اين ساز را پنج الي شش هزار سال دانسته و مجسمه‌هاي سنگي در موزه‌ها و آثار باستاني به جاي مانده در شوش و تپه‌هاي بني يونس در حوالي شهر موصل قدمت اين ساز را ۱۵۰۰ الي ۲۰۰۰سال قبل از ميلاد نشان مي‌دهد. در كارنامه اردشير بابكان يكي از متون‌ پهلوي آمده كه روزي اردشير در ستورگاه نشسته بود و تنبور مي‌زد و مي‌سرود.

در روايت‌هاي افسانه‌اي آمده كه رستم در خوان چهارم تنبور مي‌نواخته و مقام ته رز را به وي و مقام باريه را به باربد موسيقيدان دربار ساسانيان نسبت مي‌دهند. فارابي كه در موسيقي الكبير به‌طور گسترده در مورد تنبور و انواع آن و فواصل و كوك‌هاي آن توضيحات مفصل داده‌ است. ابن‌سينا، عبدالقادر مراغي و صفي‌الدين ارموي نيز از اين جمله‌اند. در آثار شاعران بزرگ فارسي زبان از جمله شيخ جنيد بغدادي، فردوسي، مولوي، منوچهري دامغاني، نظامي گنجوي، موسوي، حافظ، وحيد قزويني، بيدل دهلوي و وفا كرمانشاهي به كرات از تنبور سخن به ميان آمده است.

خبر خوب اينكه شهرام ناظري با همكاري هنرمندان فعال تنبورنواز و سرپرستان گروه‌هاي تنبورنوازي استان، اقدام به تشكيل گروهي با حدود ۶۰۰ نوازنده تنبور كرده است. قرار است با هدف ثبت و شناساندن تنبور كه خاستگاه آن پهنه جغرافياي كرمانشاه است سه اثر فاخر مقامي با صداي استاد شهرام ناظري به منظور اثبات تاريخي اين ساز به ايران، در محوطه تاريخي و جهاني بيستون اجرا و در قالب ويدئو منتشر شود.

اين پروژه كه به دليل فراهم نبودن مسائل مالي و زيرساختي با تأخير اجرا مي‌شود، اكنون در مراحل نهايي تمرين است. پيش‌بيني براي اجراي آن نيز در صورت مساعدبودن شرايط جوي اسفند سال جاري و در غير اين‌صورت ارديبهشت سال آينده است. رييس انجمن موسيقي استان كرمانشاه در اين باره گفته است كه كشور تركيه به دنبال ثبت جهاني ساز تنبور به نام خود است، به همين خاطر برنامه اين گروه ۶۰۰ نفره سند خوبي براي منع كشور تركيه براي ثبت اين ساز در يونسكو خواهد بود.

وي در پايان در مورد تأسيس موزه موسيقي كرمانشاه توضيح داده‌كه به دنبال يكي از خانه‌هاي تاريخي براي تأسيس موزه موسيقي در كرمانشاه هستيم.