آسیب دیدگی بافت نرم؛ از انواع تا درمان

عصر ایران: آسیب دیدگی های بافت نرم در بخش های نرم سیستم اسکلتی‌ عضلانی بدن انسان رخ می دهند. این سیستم از تاندون ها، رباط ها و عضلات تشکیل شده است.

به نقل از "استپ تو هلث"، عضلات از مجموعه ای از فیبرها یا الیاف تشکیل شده اند که به دلیل خاصیت ارتجاعی خود می توانند کوتاه، کوچک و کشیده شوند.

از سوی دیگر، تاندون ها بخش هایی هستند که عضلات را به استخوان ها متصل می کنند. تاندون ها انرژی را به استخوان منتقل کرده و موجب حرکت می شوند.

رباط ها نیز از نظر ساختاری شبیه به تاندون ها هستند. با این وجود، وظیفه آنها اتصال و تثبیت اجزا تشکیل دهنده یک مفصل است. آسیب دیدگی های بافت نرم به دو دسته حاد و استفاده بیش از حد تقسیم می شود.

آسیب دیدگی های حاد بافت نرم

این نوع از آسیب دیدگی ها به واسطه ترومای ناگهانی مانند زمین خوردن یا ضربه دیدن شکل می گیرند. رگ به رگ شدن یا کشیدگی رباط، کشیدگی عضله، و کبودی به این دسته تعلق دارند.

رگ به رگ شدن

رگ به رگ شدن به کشیدگی یا پارگی رباط گفته می شود. مچ پا، زانو، و مچ دست بخش هایی از بدن است که احتمال بیشتری دارد رگ به رگ شوند. با توجه به شدت، آنها به صورت زیر طبقه بندی می شوند:

درجه 1 یا جزئی: کشش جزئی رخ داده و همچنین آسیب وارده به فیبرهای رباط اندک است.

درجه 2 یا متوسط: به یک پارگی نسبی رباط اشاره دارد.

درجه 3 یا شدید: پارگی کامل رباط است که موجب بی ثباتی می شود.

اگرچه شدت کشیدگی رباط در هر مورد می تواند متفاوت باشد، درد، کبودی، تورم و التهاب مواردی شایع در هر سه درجه آن است.

کشیدگی عضله

کشیدگی عضله یک آسیب بافت نرم است که اغلب به واسطه کشش، استفاده بیش از حد، یا فعالیتی شدید رخ می دهد. کشیدگی های عضله ممکن است از موارد جزئی تا پارگی نسبی یا کامل را شامل شوند. از علائم شایع کشیدگی عضله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- اسپاسم های عضلانی

- کرامپ ها

- ضعف عضلانی

التهاب

کبودی

کوفتگی یا کبودی در نتیجه واردشدن نیروی خارجی یا ضربه شکل می گیرد. به واسطه شکستگی و پارگی رگ های خونی، تغییر رنگ در پوست رخ می دهد و حتی ممکن است دامنه حرکت بخشی عضو محدود شود.

درمان آسیب دیدگی های حاد بافت نرم

روش های درمان با توجه به نوع و شدت آسیب دیدگی متفاوت است. زمانی که یک آسیب دیدگی حاد بافت نرم رخ می دهد، در درجه نخست از روشی به نام رایس (RICE) استفاده می شود که شامل استراحت، استفاده از یخ، فشرده سازی، و بالاتر قرار دادن عضو آسیب دیده است.

پرهیز از انجام فعالیتی که موجب آسیب دیدگی شده است و همچنین استفاده از یخ یا کمپرس سرد برای 20 دقیقه و چند بار در روز اهمیت دارد. افزون بر این، برای پیشگیری از التهاب، کارشناسان استفاده از یک بانداژ فشرده سازی منعطف و بالاتر قرار دادن عضو آسیب دیده را نسبت به قلب توصیه می کنند.

با استفاده از روش رایس می توان به بهبود کشیدگی های خفیف رباط نیز کمک کرد. با این وجود، در مواردی با شدت متوسط، باید از حرکت دادن بخش آسیب دیده برای مدتی پرهیز کرد و در موارد شدید حتی ممکن است به انجام عمل جراحی برای ترمیم آسیب دیدگی نیاز باشد.

در مورد کشیدگی عضله، کارشناسان بار دیگر استفاده از روش رایس شامل استراحت، استفاده از یخ، فشرده سازی و بالاتر قرار دادن بخش آسیب دیده را توصیه کرده اند. همراه با این پروتکل، انجام تمرینات ورزشی ساده برای تسکین درد و بهبود دامنه حرکت نیز توصیه شده است. در اغلب موارد، کشیدگی خفیف عضله به روش رایس بهبود می یابد.

آسیب دیدگی های بافت نرم ناشی از استفاده بیش از حد

این آسیب دیدگی ها به تدریج و با گذشت زمان زخ می دهند. این آسیب دیدگی زمانی بروز می کند که فرد دارای چنان سطح بالایی از فعالیت بدنی است که بدن زمان کافی برای بهبودی پیدا نمی کند. تاندونیت و بورسیت شایع‌ترین آسیب دیدگی ها بافت نرم در این دسته هستند.

تاندونیت

این آسیب دیدگی بافت نرم به التهاب یا تحریک تاندون گفته می شود. به طور معمول، این شرایط به واسطه یک سری حرکات مکرر که تاندون را تحت تاثیر قرار می دهند، رخ می دهد. از علائم شایع تاندونیت می توان به تورم و درد که با انجام فعالیت تشدید می شوند، اشاره کرد.

بورسیت

بورس یا کیسه سینوویال در واقع کیسه ژلاتینی کوچکی حاوی مقدار کمی مایع است که اطراف شانه، آرنج، مفصل ران، زانو ها و مچ پاها بین استخوان و بافت نرم قرار دارد و همانند بالشتک برای کاهش اصطکاک عمل می کنند. بورسیت یا التهاب بورس در نتیجه حرکات تکراری رخ می دهد.

درمان آسیب دیدگی های ناشی از استفاده بیش از حد

استراحت، مصرف داروهای ضد التهاب و ورزش به منظور بهبود انعطاف پذیری برای درمان تاندونیت توصیه شده است. تورم پایدار می تواند آسیب چشمگیری به تاندون وارد کندتا حدی که ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

شما می توانید با تغییر در سطح فعالیت های خود به تسکین بورسیت کمک کنید. همچنین، مصرف داروهای ضد التهاب توصیه شده است. در صورت بهبود نیافتن، ممکن است به خارج کردن مایع از بورس نیاز باشد.